Wojciech Pszoniak

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Wojciech Pszoniak (ur. 2 lutego 1942 we Lwowie) – polski aktor teatralny i filmowy.

Spis treści 1 Życiorys 2 Wybrana filmografia 3 Nagrody i wyróżnienia 4 Ciekawostka 5 Przypisy

[edytuj] Życiorys

Wojciech Pszoniak pochodzi ze Lwowa, gdzie się urodził i spędził pierwsze dwa lata życia. W 1944 r. jego rodzina musiała wyjechać ze Lwowa po odmowie przyjęcia obywatelstwa radzieckiego.

Dorastał w Gliwicach. Od wczesnych lat wykazywał zainteresowania muzyczne. Grał na skrzypcach i klarnecie, w średniej szkole muzycznej w Bytomiu uczył się gry na oboju, udzielał się też w orkiestrze wojskowej. Z czasem zaczął się interesować aktorstwem. Występował w teatrach amatorskich i studenckich, a także w kabaretach (w 1961 r. założył kabaret "Czerwona Żyrafa").

W 1968 r. Pszoniak ukończył PWST w Krakowie. Występował na scenach Starego Teatru w Krakowie oraz Teatru Narodowego w Warszawie i Teatru Powszechnego w Warszawie. W latach 1974-1980 był wykładowcą w warszawskiej PWST. W latach 70. występował także w kabarecie Pod Egidą. Od końca lat 70. grał w teatrach francuskich. W latach 80. wyjechał na stałe do Paryża, gdzie mieszka do dziś. Od lat 90. grywa zarówno w przedstawieniach francuskich, jak i w polskich.

Wystąpił m.in. w przedstawieniach: Klątwa Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Konrada Swinarskiego (1970), Miłość i gniew Johna Osborne'a w reż. Zygmunta Hübnera (1973), Rewizor Nikołaja Gogola w reż. Jerzego Gruzy (1977), Siedem pięter Dino Buzattiego w reż. Andrzeja Barańskiego (1995), Śmieszny staruszek Tadeusza Różewicza w reż. Stanisława Różewicza (1997) oraz w wyreżyserowanym przez siebie Dożywociu Aleksandra Fredry (2001).

Na ekranie debiutował w bułgarskim serialu Proizszestwie na Cljapata ulica z 1965 roku, debiut w kinie polskim przypadł na rok 1970 (Twarz anioła w reż. Zbigniewa Chmielewskiego). Wystąpił w kilkudziesięciu filmach polskich, francuskich i w produkcjach międzynarodowych. Wśród znaczących kreacji można wymienić m.in. tytułową rolę w Diable w reż. Andrzeja Żuławskiego (1972), rolę Mieszka I w Gnieździe w reż. Jana Rybkowskiego (1974), doktora Marglewskiego w Szpitalu przemienienia w reż. Edwarda Żebrowskiego (1978), Siedelmayera, dyrektora cyrku w Arii dla atlety w reż. Filipa Bajona (1979), Josełe w Austerii w reż. Jerzego Kawalerowicza (1982) oraz Kamińskiego w Strajku w reż. Volkera Schlöndorffa (2007). Największy rozgłos i uznanie przyniosły mu jednak kreacje w filmach Andrzeja Wajdy: Dziennikarza i Stańczyka w Weselu (1972), Moryca w Ziemi obiecanej (1974), Robespierre'a w Dantonie (1983) i rola tytułowa w Korczaku (1990).

Aktor podkreślał w wywiadach, że role o dużym ładunku emocjonalnym, jak Chrystus (Piłat i inni), Korczak czy Robespierre w Dantonie kosztują go ogromnie dużo. Po otrzymaniu propozycji gry w Korczaku zaszył się na Korsyce, zabierając z sobą wszelkie dostępne publikacje na temat Janusza Korczaka, na czele z dziennikami z getta. Wczuł się w odtwarzaną rolę tak silnie, że wiele miesięcy po zagraniu w filmie nie potrafił o niej mówić.

Sposobami na stres są dla Wojciecha Pszoniaka gotowanie oraz muzykowanie – prywatnie grywa na saksofonie.

Artysta mieszka na stałe we Francji, jednak podkreśla swoje przywiązanie do Polski. W jednym z wywiadów mówił:

– Mieszkając na Zachodzie, nigdy nie traciłem kontaktu z Polską. Tu ciągle mam mieszkanie, własny NIP i PIT. Tu mam przyjaciół. Rodzice wychowywali mnie w przekonaniu, że Polska jest najlepszym i najpiękniejszym krajem. Dzięki podróżom po świecie zrozumiałem, że to nie do końca prawda, że są kraje piękniejsze i zasobniejsze. Ale miłość do ojczyzny jest jak miłość do matki. Kochać ją trzeba i szanować za to, że jest. Im bardziej biedna i umęczona, tym większej wymaga miłości.^[1]

[edytuj] Wybrana filmografia

• 1965 – Proizszestwie na Cljapata ulica – francuski inspektor policji
• 1970 – Twarz anioła – ojciec Tadka
• 1971 – Piłat i inni – Jeszua Ha-Nocri
• 1972 – Diabeł – Diabeł
• 1972 – Ostatni liść – Berman
• 1972 – Przeprowadzka – inżynier Andrzej Nowicki
• 1972 – Wesele – Dziennikarz, Stańczyk
• 1974 – Czterdziestolatek (odc. 3 serialu tv) – homoseksualista w kawiarni
• 1974 – Gniazdo – Mieszko I
• 1974 – Ziemia obiecana – Moryc Welt
• 1975 – Skazany – Ryszard Bielczyk
• 1976 – Motylem jestem, czyli romans 40-latka – redaktor Oswald z telewizji
• 1976 – Parada oszustów – doktor Grewe, ślepiec, Maksymilian Taadjen
• 1977 – Rekolekcje – Marek
• 1977 – Sprawa Gorgonowej – profesor
• 1978 – Szpital przemienienia – doktor Marglewski
• 1979 – Aria dla atlety – Siedelmayer
• 1979 – Golem – więzień
• 1980 – Olimpiada 40 – Otto Schultze
• 1981 – Limuzyna Daimler-Benz – Bogdański
• 1981 – Okno – kelner
• 1981 – Spokojne lata – Śliz
• 1982 – Austeria – Rudy Josełe
• 1982 – Danton – Maximilien de Robespierre
• 1984 – La Diagonale Du Fou – Felton
• 1985 – Gorzkie żniwa – Cybulkowski
• 1986 – Nienawidzę aktorów – Hercule Potnik
• 1986 – Mit Meinen Heissen Tranen – Kajetan
• 1988 – Dwoje – Walkowicz
• 1988 – Nokturn – Kajetan, ksiądz
• 1988 – Czerwona Wenecja – Antonio Vivaldi
• 1988 – Zabić księdza – grający w brydża
• 1988 – Le Testament D'un Poete Juif Assassine – sędzia
• 1988 – Lata jak sandwicze – Max
• 1989 – Coupe-Franche – Gyuri
• 1990 – Korczak – Janusz Korczak
• 1990 – Monsieur – Kaltz
• 1991 – Gawin – Pierre, Xerkes
• 1992 – Kiedy rozum śpi – Ottenhagen
• 1992 – Wiatr ze wschodu – pułkownik Lew Czeko
• 1992 – Le Bal Des Casse-Pieds – Groboniek
• 1993 – J'aime Pas Qu'on M'aime – Sammy
• 1994 – Hańba i chwała – doktor
• 1994 – The Deep Blue Sea – Mr. Miller
• 1995 – Wielki tydzień – radca Zamojski
• 1997 – Brat naszego Boga – Nieznajomy
• 1999 – L'atelier – Monsieur Leon
• 2000 – Bajland – kandydat na prezydenta Jan Rydel
• 2000 – Duexieme Vie – ojciec Vincenta
• 2001 – Chaos – Pali
• 2001 – Garderoba damska – bufetowy Miecio
• 2003 – Zmowa milczenia – architekt
• 2004 – Vipere Au Poing – Volitza
• 2006 – Oficerowie (serial tv) – Czesław Pieczur
• 2006 – Strajk – Kamiński
• 2007 – Nadzieja – Benedykt Weber
• 2008 – Teraz albo nigdy! (serial tv) – Witold Koprowicz
• 2009 - Mniejsze zło - pacjent

[edytuj] Nagrody i wyróżnienia

Za role teatralne

• 1975 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za wybitne osiągnięcia aktorskie w teatrze i filmie
• 2001 – Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza, przyznawana przez redakcję miesięcznika "Teatr" – za sezon 2000/2001: role Leona w Pracowni krawieckiej Jean-Claude'a Grumberga w Teatrze Telewizji oraz Francois Pignona w Kolacji dla głupca Francisa Vebera w Teatrze Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie

Za role filmowe

• 1975 – nagroda na II Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za pierwszoplanową rolę męską Moryca Welta w Ziemi obiecanej
• 1983 – nagroda Światowego Festiwalu Filmowego w Montrealu za rolę Robespierre'a w Dantonie
• 1991 – Nagroda Przewodniczącego Komitetu Kinematografii za tytułową kreację aktorską w filmie Korczak

Inne

• 1997 – odciśnięcie dłoni na Promenadzie Gwiazd podczas II Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach
• 1998 – odsłonięcie gwiazdy Wojciecha Pszoniaka w Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi (foto)
• 2008 – odznaczenie francuskim Orderem Zasługi za "wkład w rozwój stosunków polsko-francuskich w dziedzinie kultury"

[edytuj] Ciekawostka

• Wojciech Pszoniak debiutował w paryskim teatrze nie znając języka francuskiego. Nauczył się roli, nie rozumiejąc znaczenia wielu wypowiadanych słów. Wypadł na tyle przekonująco, że pozostał we Francji.

Przypisy