Fryderyk VIII

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk VIII Glücksburg
Król Danii
Frederik VIII of Denmark 1909.jpg
Król Danii
Okres panowania od 29 stycznia 1906
do 14 maja 1912
Poprzednik Chrystian IX
Następca Chrystian X
Dane biograficzne
Dynastia Glücksburgowie
Urodziny 3 czerwca 1843
w Kopenhadze
Śmierć 14 maja 1912
w Hamburgu
Ojciec Chrystian IX
Matka Luiza Hessen-Kassel
Żona Luiza Bernadotte
Dzieci Chrystian X
Haakon VII
Luiza
Harald
Thyra
Gustaw
Dagmara
Odznaczenia
Order Słonia (Dania) Wielki Komandor Orderu Dannebroga (Dania) Order Złotego Runa (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej (Meklemburgia) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Order Czarnego Orła (Prusy) Order Podwiązki (Wielka Brytania) Honorowy Rycerz Krzyża Wielkiego Królewskiego Orderu Wiktorii Królewski Łańcuch Wiktorii (Wielka Brytania) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk VIII Glücksburg (ur. 3 czerwca 1843 w Kopenhadze, zm. 14 maja 1912 w Hamburgu) – król Danii od 1906. Syn Christiana IX i Luizy z Hesji-Kassel.

Lata wczesne[edytuj | edytuj kod]

Jako młody człowiek studiował nauki polityczne w Oksfordzie. Przejawiał zainteresowanie nauką kulturą i sztuką. Przeszedł gruntowne szkolenie wojskowe. Odbył kilka podróży zagranicznych do Londynu, Paryża, Berlina, Sztokholmu. Odwiedził Wyspy Owcze i Islandię. W 1864 roku brał formalny udział w wojnie duńskiej. 15 listopada 1863 roku, gdy ojciec objął tron duński, został następcą tronu.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Na tron wstąpił w podeszłym wieku po długich rządach ojca. Prowadził bardzo liberalną politykę. Za jego panowania uchwalono ustawę o reformie prawa wyborczego gmin, uchwalono nowe prawo celne. Podjęto próbę reformy armii i spraw obrony państwa.[1] 22 maja 1906 roku założono związki zawodowe służby domowej. 8 września 1908 wybuchła afera finansowa. Minister sprawiedliwości Alberti zgłosił się na policję, gdzie oświadczył, że zdefraudował pieniądze publiczne na kwotę 8 milionów koron.[2] Popularny rząd J. C. Christensena, który wdrażał liczne reformy i cieszył się zaufaniem króla podał się do dymisji. Powstawały kolejne rządy: premiera Nielsa Neegaarda, 16 sierpnia 1909 premiera Ludviga Holstein-Ledreborga, 28 października 1909 premiera Carla Theodora Zahle z Partii Liberalno-Radykalnej, 5 lipca 1910 premiera Klausa Berntsena z Venstre.

W latach 1909-1910 głosowano i omawiano projekt nowej konstytucji przewidujący powszechne prawo wyborcze dla wszystkich.[3] Zakładano wprowadzenie referendum legislacyjnego. Ostatecznie nowa konstytucja weszła w życie już po śmierci Fryderyka VIII, w 1915 roku.[4] W 1911 powstała Nordycka Liga Międzyparlamentarna. Fryderyk VIII stosował ściśle zasady demokracji parlamentarnej. Nie inicjował nowych ustaw i projektów politycznych, był raczej mediatorem i rozjemcą. Szczęśliwe zakończenie konfliktu związanego z aferą Albertiego przypisywane było zdrowemu rozsądkowi społeczeństwa i mentalności parlamentarnej Fryderyka VIII”.[5] Był bardzo lubiany i popularny wśród poddanych.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 1912 roku Fryderyk VIII dostał ataku apopleksji. Dla podratowania zdrowia wyjechał na południe Francji. W drodze powrotnej w czasie postoju w Hamburgu zasłabł. Zmarł 14 maja 1912 roku po zaledwie sześciu latach panowania. Jego następcą został najstarszy syn Chrystian.

Małżeństwo i dzieci[edytuj | edytuj kod]

28 lipca 1869 poślubił księżniczkę Luizę Bernadotte (1851–1926) – jedyną córkę Karola XV, króla Szwecji i Norwegii. Para miała czterech synów i cztery córki:

Prapradziadkowie

Karol Anton Schleswig-Holstein-Sonderburg-Beck
(1727-1759)
∞1754
Fryderyka Dohna-Schlobitten
(1738-1786)

Karol Leopold Schlieben
(1723-1788)
∞1747
Maria Eleonora Lehndorff
(1722-1800)

Król Danii
Fryderyk V Oldenburg
(1723-1766)
∞1743
Ludwika Hanowerska
(1724-1751)

Fryderyk II Hessen-Kassel
(1720-1785)
∞1740
Maria Hanowerska
(1722-1772)

Karol Wihelm Nassau-Usingen
(1735-1803)
∞1760
Karolina Felicja Leiningen-Langsberg-Heidesheim
(1734-1810)

Król Danii
Fryderyk V Oldenburg
(1723-1766)
∞1752
Julia Maria Brunswick-Wolfenbüttel
(1729-1796)

Ludwik Mecklenburg-Schwerin
(1725-1778)
∞1755
Charlotta Zofia Sachsen-Koburg-Saalfeld
(1731-1810)

Pradziadkowie

Fryderyk Karol Schleswig-Holstein-Sonderburg-Beck
(1757-1816)
∞1780
Fryderyka Amalia Schlieben
(1757-1827)

Luiza Oldenburg
(1750-1831)
∞1766
Karol Hessen-Kassel
(1744-1836)
∞1766

Fryderyk Hessen-Kassel
(1747-1837)
∞1786
Karolina Polyxena Nassau-Usingen
(1762-1823)

Fryderyk Oldenburg
(1753-1805)
∞1774
Zofia Mecklenburg-Schwerin
(1758-1794)

Dziadkowie

Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1785-1831)
∞1810
Luiza Karolina Hessen-Kassel
(1789-1867)

Wilhelm Heski
(1787-1867)
∞1810
Luiza Charlotta Oldenburg
(1789-1864)

Rodzice

Król Danii
Chrystian IX Glücksburg
(1818-1906)
∞1842
Luiza z Hesji-Kassel
(1817-1898)

Fryderyk VII Glücksburg (1843-1912) , król Danii

Przypisy

  1. Władysław Czapliński, Karol Górski: Historia Danii, Wrocław 1965, s. 325
  2. Władysław Czapliński, Karol Górski, op. cit., s. 325
  3. Grażyna Szelągowska, Dania, Warszawa 2010, s. 111
  4. Isabelle Bricard, Dynastie panujące Europy, Warszawa 2007, s. 64
  5. Isabelle Bricard, op. cit., s. 64

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Czapliński, Karol Górski: Historia Danii, Wrocław 1965.
  • Władysław Czapliński, Dzieje Danii Nowożytnej 1500-1915, Warszawa 1982.
  • Grażyna Szelągowska, Dania, Warszawa 2010.
  • Isabelle Bricard, Dynastie panujące Europy, Warszawa 2007.


Poprzednik
Chrystian IX Glücksburg
National Coat of arms of Denmark.svg Król Danii
1906–1912
National Coat of arms of Denmark.svg Następca
Chrystian X