Krzysztof Bawarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krzysztof Bawarski
Christopher of Bavaria.jpg
Król Danii
Okres panowania od 9 kwietnia 1440
do 5 stycznia 1448
Poprzednik Eryk Pomorski
Następca Chrystian I Oldenburg
Król Szwecji
Okres panowania od 13 września 1441
do 5 stycznia 1448
Poprzednik Karol VIII Knutsson Bonde (regent)
Następca Bengt Jönsson (Oxenstierna)
Nils Jönsson (Oxenstierna)
Król Norwegii
Okres panowania od 1442
do 5 stycznia 1448
Poprzednik Eryk Pomorski
Następca Karol VIII Knutsson Bonde
Książę Palatynatu Neumarkt
Okres panowania od 1443
do 5 stycznia 1448
Poprzednik Jan Wittelsbach
Następca Otto Wittelsbach
Dane biograficzne
Dynastia Wittelsbachowie
Urodziny prawd. 26 lutego 1416
Śmierć prawd. 5 stycznia 1448
Ojciec Jan Wittelsbach
Matka Katarzyna pomorska
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Krzysztof III Bawarski (ur. 26 lutego 1416, zm.5 stycznia 1448) – król Danii i Szwecji 1440–1448 oraz Norwegii 1443–1448 z dynastii Wittelsbachów.

Royal Arms of Norway, Denmark & Sweden (1442-1448).svg

Ojcem Krzysztofa był Jan Wittelsbach (zm. 1443) palatyn Neunburg vorm Wald w Górnym Palatynacie (Pfalzgraf in Neunburg vorm Wald u. Neumarkt) w l. 1410–1443, matką zaś Katarzyna pomorska (zm. 1426), córka Warcisława VII ks. słupskiego z dynastii Gryfitów.

Krzysztof urodził się 26 lutego 1416 r. w Neumarkt in der Oberpfalz. Wychował się na dworze cesarza Zygmunta Luksemburskiego, gdyż ojciec Krzysztofa był sojusznikiem cesarza w jego walkach z husytami czeskimi. Matka Krzysztofa była siostrą Eryka Pomorskiego, księcia pomorskiego (jako Eryk I) panującego od 1449 roku w księstwie słupskim, będącego jednocześnie królem Danii (jako Eryk VII), Szwecji (jako Eryk IX) i Norwegii (jako Eryk III), więc podobnie, jak Eryk matka Krzysztofa po kądzieli była prawnuczką Waldemara IV (zm. 1375), ostatniego króla duńskiego z dynastii Estridsenów, nie licząc jego córki królowej Małgorzaty I, władającej Danią do roku 1412.

Gdy w Danii, Szwecji i Norwegii, krajach unii kalmarskiej, ogólne niezadowolenie z rządów Eryka doprowadziło do jego detronizacji, rada królestwa Danii zwróciła się do Krzysztofa o przyjęcie korony królewskiej i w 1439 r. przybył on do Danii zostając jej gubernatorem. W 1440 r. został koronowany na króla Danii jako Krzysztof III, w tym samym roku został królem Szwecji, a następnie, po pokonaniu oporu ostatnich zwolenników Eryka i zdławieniu powstania w Jutlandii (1441) został w 1442 roku koronowany na króla Norwegii. W roku następnym, po śmierci ojca, przejął rządy w Neumarkt in der Oberpfalz.

Objąwszy panowanie Krzysztof naprawił stosunki z miastami Hanzy zatwierdzając ich wcześniejsze przywileje, a także z Kościołem i władcą Holsztynu hrabią Adolfem VIII, któremu nadał w lenno księstwo Szlezwiku. Władza króla była mocno ograniczona, osłabiona koniecznością współpracy z możnymi rodami wszystkich trzech królestw, w tej sytuacji król w początkowym okresie swego panowania dążył do zachowania równowagi pomiędzy trzema królestwami, później wspierał dominację Danii, wspomagał też rozwój miast, zwłaszcza Kopenhagi. Doprowadził do ogłoszenia nowej kodyfikacji prawa szwedzkiego, tzw. "Kristoffers Landslag".

Żoną króla w 1445 r. została Dorota (ur. 1422), córka Jana Alchemika, margrabiego brandenburskiego (był on synem Fryderyka I, pierwszego elektora brandenburskiego z rodu Hohenzollernów, bratem następnych elektorów Fryderyka II Żelaznego oraz Albrechta III Achillesa). Król Krzysztof nie miał potomstwa.

Zmarł 5 stycznia 1448 r. w Helsinborgu, pochowany został w Roskilde. Po śmierci Krzysztofa, wdowa po nim ponownie wyszła za mąż za Chrystiana IV księcia Oldenburga, który w 1448 roku jako Chrystian I został królem Danii, pierwszym przedstawicielem dynastii Oldenburgów na tronie duńskim, dynastii panującej w Danii do dnia dzisiejszego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Jan Wittelsbach
Armoiries Bavière-Palatinat.svg książę Palatynatu Neumarkt
1443 - 1448
Armoiries Bavière-Palatinat.svg Następca
Otto
Poprzednik
Eryk Pomorski
National Coat of arms of Denmark.svg król Danii
1440 - 1448
National Coat of arms of Denmark.svg Następca
Chrystian I Oldenburg
Poprzednik
Eryk Pomorski
Coat of arms of Norway.svg król Norwegii
1442 - 1448
Coat of arms of Norway.svg Następca
Karol I
Poprzednik
Karol VIII Knutsson Bonde (regent)
Greater coat of arms of Sweden.svg król Szwecji
1441 - 1448
Greater coat of arms of Sweden.svg Następca
Bengt i Nils Jönsson (Oxenstierna) (regenci)