Chrystian I Oldenburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chrystian I Oldenburg
ChristianI.png
król Danii
Okres panowania od 1448
do 21 maja 1481
Poprzednik Krzysztof Bawarski
Następca Jan Oldenburg
król Norwegii
Okres panowania od 1450
do 21 maja 1481
Poprzednik Karol VIII Knutsson Bonde
Następca Jan Oldenburg
król Szwecji
Okres panowania od 1457
do 1464
Poprzednik Karol VIII Knutsson Bonde
Eryk Axelsson
Następca Karol VIII Knutsson Bonde
Książę Szlezwika
Okres panowania od 1460
do 21 maja 1481
Poprzednik Adolf VIII Holsztyński
Następca Jan Oldenburg
Książę Holsztynu
Okres panowania od 1460 (do 1474 hrabia)
do 21 maja 1481
Poprzednik Adolf VIII Holsztyński
Następca Jan Oldenburg
Dane biograficzne
Dynastia Oldenburgowie
Urodziny luty 1426
Oldenburg
Śmierć 21 maja 1481
Kopenhaga
Miejsce pochówku Katedra w Roskilde
Ojciec Dietrich Oldenburg
Matka Jadwiga von Schauenburg
Żona Dorota brandenburska
Dzieci Olaf,
Kanut,
Jan Oldenburg,
Małgorzata Duńska,
Fryderyk I Oldenburg
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Chrystian I Oldenburg (ur. w lutym 1426 w Oldenburgu, zm. 21 maja 1481 w Kopenhadze) – król Danii w latach 1448–1481 (pierwszy z dynastii Oldenburgów) oraz na prawach Unii kalmarskiej, władca Norwegii w latach 1450–1481 i Szwecji w latach 1457–1464.

Panowanie Chrystiana rozpoczęło się problemami z uznaniem go za króla w Norwegii; Szwecja natomiast zerwała Unię kalmarską, a na tron wstąpił tam Karol VIII Knutsson Bonde. Jednym z pierwszych posunięć Karola było zażądanie od Chrystiana oddania Gotlandii, kolejnym, w 1449, ogłoszenie się królem Norwegii, choć formalnie miał nim być Chrystian. Na spotkaniu królów w Halmstad doszło do porozumienia: w zamian za koronę Norwegii Chrystian uznał prawa Karola do Szwecji. Wkrótce jednak Karol wypowiedział Danii wojnę i zaatakował Skanię. Przeciągające się pięć lat potyczki skończyły się w 1457 roku klęską Karola; wtedy również na tronie Szwecji zasiadł Chrystian. Karol zbiegł do Gdańska.

Chrystian I na rysunku z XIX w.

W latach 1459–1460 Chrystian przyłączył do królestwa południową Jutlandię, został władcą Szlezwiku i Holsztyna (z zastrzeżeniem wymuszonym przez holsztyńskich możnych, że obie te krainy nie zostaną nigdy rozdzielone; drugim warunkiem było coroczne zwoływanie rady holsztyńskich i szlezwickich możnych). Sprawa przejęcia części Jutlandii, Holsztynu i Szlezwiku wymagała nakładów na wojny z innymi chętnymi na te tereny. Wojny te były finansowane podatkami nałożonymi w Skanii. Doprowadziło to do buntu, z którego skorzystał Karol Bonde, który powrócił i ponownie koronował się na króla Szwecji.

Po śmierci Karola, w 1470, Chrystian próbował ponownie przejąć Szwecję. Poniósł jednak druzgocącą klęskę w bitwie pod Brunkeberg (10 października 1471). W 1474 roku został przez przez cesarza Fryderyka III podniesiony z tytułu hrabiego do tytułu do rangi księcia Holsztynu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Biografia w Nordisk familjebok - Kristian ss.1361–1362 (szw.) [dostęp 18 lutego 2010]


Poprzednik
Krzysztof III Bawarski
National Coat of arms of Denmark.svg król Danii
1448 - 1481
National Coat of arms of Denmark.svg Następca
Jan Oldenburg
Poprzednik
Karol VIII Knutsson Bonde
Coat of arms of Norway.svg król Norwegii
1450 - 1481
Coat of arms of Norway.svg Następca
Jan II Oldenburg
Poprzednik
Karol VIII Knutsson Bonde
Eryk Axelsson
Greater coat of arms of Sweden.svg król Szwecji
1457 - 1464
Greater coat of arms of Sweden.svg Następca
Karol VIII Knutsson Bonde