John Foster Dulles

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
John Foster Dulles
JohnFosterDulles.jpeg
Data i miejsce urodzenia 25 lutego 1888
Waszyngton
Data i miejsce śmierci 24 maja 1959
Waszyngton
52. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Republikańska
Okres urzędowania od 26 stycznia 1953
do 24 kwietnia 1959
Poprzednik Dean Gooderham Acheson
Następca Christian Archibald Herter
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

John Foster Dulles (ur. 25 lutego 1888 w Waszyngtonie, zm. 24 maja 1959 w Waszyngtonie) – amerykański polityk, sekretarz stanu. Człowiek Roku 1954 według magazynu Time.

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie polityków. Jego dziadek John Foster i wujek Robert Lansing pełnili funkcję sekretarzy stanu. Był starszym bratem Allena Dullesa.

Ukończył Uniwersytet Princeton i George Washington University Law School, gdzie studiował prawo. Następnie zaczął pracować w firmie prawniczej. W 1918 prezydent Woodrow Wilson mianował go doradcą przy amerykańskiej delegacji wysłanej na konferencję wersalską. Następnie doradzał republikańskiemu politykowi i kandydatowi na prezydenta USA w 1944, Thomasowi Deweyowi w kwestiach polityki zagranicznej. W 1945 uczestniczył w konferencji w San Francisco i pomógł opracować Kartę Narodów Zjednoczonych. W 1949, przez pięć miesięcy był senatorem z Nowego Jorku.

Sekretarz stanu[edytuj | edytuj kod]

Po zwycięstwie Dwighta Eisenhowera został mianowany sekretarzem stanu USA. Był zdecydowanym antykomunistą. Popierał Francję w jej wojnie z Việt Minhem. Wsławił się również tym, że odmówił uściśnięcia dłoni Zhou Enlaiowi podczas konferencji genewskiej w 1954. W 1956 potępił zaangażowanie Francji i Wielkiej Brytanii w kryzysie sueskim.

Sporo czasu poświęcił na budowanie NATO jako strategię walki z komunizmem, grożąc masowym odwetem w razie wojny. Doprowadził również do podpisania paktu ANZUS i SEATO.

Jego niechęć do komunizmu miała również złe strony. Za jego wiedzą i aprobatą, CIA w 1953 przeprowadziła operację Ajax, w wyniku której obalono premiera Iranu Mohammeda Mossadegha. Rok później, w taki sam sposób CIA odsunęła od władzy prezydenta Gwatemali Jacobo Arbenza Guzmána. W 1958 sprzeciwił się zakupowi broni w USA przez Egipt. Ten krok pomógł jednak ZSRR w uzyskaniu wpływów na bliskim Wschodzie.

Dulles zaczął cierpieć na chorobę nowotworową. Zły stan zdrowia zmusił go do ustąpienia w kwietniu 1959. Zmarł miesiąc później.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]