Martin Van Buren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Martin Van Buren
Martin Van Buren edit.jpg
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1782
Kinderhook, Nowy Jork
Data i miejsce śmierci 24 lipca 1862
Kinderhook, Nowy Jork
8. prezydent Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 4 marca 1837
do 4 marca 1841
Poprzednik Andrew Jackson
Następca William Henry Harrison
8. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
Okres urzędowania od 4 marca 1833
do 4 marca 1837
Poprzednik John C. Calhoun
Następca Richard M. Johnson
10. sekretarz stanu USA
Okres urzędowania od 28 marca 1829
do 23 marca 1831
Poprzednik Henry Clay
Następca Edward Livingston
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Martin Van Buren (ur. 5 grudnia 1782 w Kinderhook, Nowy Jork, zm. 24 lipca 1862 tamże) – ósmy prezydent USA. Urząd sprawował w latach 1837-1841, był pierwszym prezydentem urodzonym po proklamowaniu niepodległości Stanów Zjednoczonych. Pełnił także funkcję wiceprezydenta (1833-1837) i sekretarza stanu (1829-1831).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny holenderskiego właściciela tawerny, Abrahama Van Burena. Van Burenowie byli członkami Zreformowanego Kościoła Holenderskiego. Ojciec Martina posiadał umiejętność pisania, dzięki czemu pełnił funkcję gminnego pisarza. Edukacja Martina zakończyła się na trzeciej klasie szkoły podstawowej. Martin dość dużo czasu spędzał z książkami, jednakże była to bardziej lekka lektura niż książki naukowe.

Karierę polityczną rozpoczynał jako młody prawnik w firmie Francisa Silvestra, przenosząc się później na praktykę adwokacką do Williama P. Van Nessa, ze względu na różnice światopoglądowe z poprzednim pracodawcą. W roku 1807 został przydzielony na funkcję radcy w sądzie najwyższym stanu Nowy Jork. Pierwszym urzędem publicznym, który przyszło mu sprawować, była funkcja sędziego spadkowego w powiecie Columbia. Martin Van Buren popierał wojnę z Anglią w latach 1812-1814, kiedy zasiadał jeszcze w ławach Senatu stanowego. W latach 1815-1819 pełnił funkcję prokuratora generalnego stanu Nowy Jork.

4 marca 1821 roku wybrany został do senatu USA i swoją funkcję pełnił do czasu ustąpienia ze stanowiska 20 grudnia 1828. W roku 1824 był szefem kampanii wyborczej kandydata na prezydenta Williama Crawforda, który uległ w wyścigu o fotel prezydencki Johnowi Quincy Adamsowi. Wyróżnił się jako polityk w północnych stanach. Z tego też powodu prezydent Jackson mianował Van Burena sekretarzem stanu. Martin urząd swój pełnił dość przeciętnie. Z czasem stał się najbardziej zaufanym człowiekiem Jacksona, pomagając mu pozbyć się z urzędu wiceprezydenta Johna C. Calhouna. Prezydent USA Andrew Jackson mianował Martina posłem w Londynie, lecz w tym momencie odegrał się na Van Burenie John C. Calhoun, którego akceptacja, jako przewodniczącego Senatu była w tym momencie niezbędna do zatwierdzenia stanowiska. W 1832 roku Andrew Jackson mianował Van Burena kandydatem do funkcji wiceprezydenta. Pełnił tę funkcję od 4 marca 1833 do 4 marca 1837. Andrew Jackson w drugim roku kolejnej kadencji oświadczył, że to Van Buren powinien być jego następcą na stanowisku prezydenta, co miało znaczenie w przyszłości.

4 marca 1837 Martin Van Buren złożył przysięgę w Białym Domu w obecności prezesa Sądu Najwyższego.

Polityka Burena[edytuj | edytuj kod]

Przez całą kadencję jego głównym zadaniem była walka z kryzysem gospodarczym, który dotknął Stany Zjednoczone w 1837 roku. Było to najpoważniejsze załamanie gospodarcze w całej historii USA. Van Buren sprzeciwiał się powołaniu centralnego banku i lokowaniu rządowych pieniędzy w bankach federalnych. Wydatki rządu obciął do tego stopnia, że konieczne było wyprzedawanie narzędzi i urządzeń używanych podczas robót publicznych.

Podczas swojej prezydentury próbował zapobiegać rozprzestrzenianiu się niewolnictwa. Z tego też powodu nie zgodził się na aneksję Republiki Teksasu jako nowego stanu, gdyż spowodowałaby ona wzrost liczby niewolników i mogłaby doprowadzić do wojny z Meksykiem.

Przegrana[edytuj | edytuj kod]

W 1840 roku Van Buren przegrał wybory prezydenckie. Starał się, bez powodzenia, o prezydenturę w roku 1848.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Nathan Sanford
Senator ze stanu Nowy Jork
1821-1828
Następca
Charles E. Dudley
Poprzednik
Nathaniel Pitcher
Gubernator Nowego Jorku
1829
Następca
Enos T. Throop
Poprzednik
Henry Clay
Sekretarz stanu USA
1829-1831
Następca
Edward Livingston
Poprzednik
Louis McLane
Ambasador w Wielkiej Brytanii
1831-1832
Następca
Aaron Vail
Chargé d’Affaires
Poprzednik
John C. Calhoun
Kandydat demokratów na urząd wiceprezydenta USA, 1832 (zwycięstwo) Następca
Richard Johnson
Poprzednik
John C. Calhoun
Wiceprezydent USA
1833-1837
Następca
Richard Johnson
Poprzednik
Andrew Jackson
Kandydat demokratów na urząd prezydenta USA, 1836 (zwycięstwo) i 1840 (porażka) Następca
James Knox Polk
Poprzednik
Andrew Jackson
Prezydent USA
1837-1841
Następca
William Henry Harrison
Poprzednik
Kandydat Partii Wolnej Ziemi (abolicjonistów) na urząd prezydenta USA, 1848 (porażka) Następca
John P. Hale

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Pastusiak Longin, Prezydenci Stanów Zjednoczonych, Poznań 2003