Krystyna Waza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Krystyna
Z bożej łaski królowa Szwecji, Gotów i Wenedów, wielka księżna Finlandii, księżna Estonii, Karelii, Bremy, Verden, Szczecina, Pomorza, Kaszubów, Wenedów i Rugii, pani Ingrii i Wismaru.
Swedish queen Drottning Kristina portrait by Sébastien Bourdon stor.jpg
Królowa Szwecji
Okres panowania od 6 listopada 1632
20 października 1650 (koronowana)
do 6 czerwca 1654
Poprzednik Gustaw II Adolf
Następca Karol X Gustaw
Dane biograficzne
Dynastia Wazowie
Urodzony 8 grudnia 1626 w Sztokholmie
Zmarł 19 kwietnia 1689 w Rzymie
Ojciec Gustaw II Adolf
Matka Maria Eleonora Hohenzollern
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Krystyna (ur. 8 grudnia 1626 w Sztokholmie[1], zm. 19 kwietnia 1689 w Rzymie) – królowa Szwecji w latach 1632–1654.

[edytuj] Biografia

Jedyne dziecko Gustawa II Adolfa i jego żony – Marii Eleonory Brandenburskiej. Krystyna była ostatnią przedstawicielką dynastii Wazów. Od jej wstąpienia na tron faktyczną władzę sprawował w jej imieniu kanclerz Axel Oxenstierna. Królowa, która faktyczną władzę przejęła w 1644, przyczyniła się do zakończenia wojny trzydziestoletniej.

Królowa Krystyna Szwedzka – portret Abrahama Wuchtersa

Była mecenasem nauki i sztuki. W 1649 zaprosiła Kartezjusza celem pobierania lekcji filozofii, chciała także korzystać z jego wskazówek przy tworzeniu szwedzkiej akademii nauk. (Odbywające się o piątej nad ranem zajęcia i srogi północny klimat nie służył długo filozofowi, zmarł po kilku miesiącach na przeziębienie.) Jej dewiza brzmiała: Columna regni sapientia (Podporą władzy królewskiej jest mądrość).

W 1650 doszło do jej uroczystej koronacji. W 1654 abdykowała na rzecz jej niedoszłego męża Karola Gustawa. Powodem tego czynu było nawrócenie się królowej na katolicyzm. Posądzano ją wtedy, że zechce odgórnie doprowadzić do rekatolizacji Szwecji. Po abdykacji poniosła porażkę w staraniach o koronę wicekrólestwa Neapolu, zaś po abdykacji Jana Kazimierza zamierzała się starać o elekcję na króla Polski.

W 1689 przekazała obszerne zbiory manuskryptów Bibliotece Watykańskiej. Została pochowana u boku papieży w Bazylice św. Piotra w Watykanie.

Przypisy

  1. Daty przyjęte wg źródeł szwedzkich, mogą być podane wg kalendarza juliańskiego zamiast gregoriańskiego – odpowiednio więc wg tego drugiego 18 grudnia.

[edytuj] Linki zewnętrzne


Poprzednik
Gustaw II Adolf
Coat of Arms of Sweden Greater.svg Królowa Szwecji
1632–1652 i 1653-1654
Coat of Arms of Sweden Greater.svg Następca
Karol X Gustaw

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach