Krystyna Waza
| Krystyna Z bożej łaski królowa Szwecji, Gotów i Wenedów, wielka księżna Finlandii, księżna Estonii, Karelii, Bremy, Verden, Szczecina, Pomorza, Kaszubów, Wenedów i Rugii, pani Ingrii i Wismaru. |
|
| Królowa Szwecji | |
| Okres panowania | od 6 listopada 1632 20 października 1650 (koronowana) do 6 czerwca 1654 |
| Poprzednik | Gustaw II Adolf |
| Następca | Karol X Gustaw |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Wazowie |
| Urodzony | 8 grudnia 1626 w Sztokholmie |
| Zmarł | 19 kwietnia 1689 w Rzymie |
| Ojciec | Gustaw II Adolf |
| Matka | Maria Eleonora Hohenzollern |
Krystyna (ur. 8 grudnia 1626 w Sztokholmie[1], zm. 19 kwietnia 1689 w Rzymie) – królowa Szwecji w latach 1632–1654.
[edytuj] Biografia
Jedyne dziecko Gustawa II Adolfa i jego żony – Marii Eleonory Brandenburskiej. Krystyna była ostatnią przedstawicielką dynastii Wazów. Od jej wstąpienia na tron faktyczną władzę sprawował w jej imieniu kanclerz Axel Oxenstierna. Królowa, która faktyczną władzę przejęła w 1644, przyczyniła się do zakończenia wojny trzydziestoletniej.
Była mecenasem nauki i sztuki. W 1649 zaprosiła Kartezjusza celem pobierania lekcji filozofii, chciała także korzystać z jego wskazówek przy tworzeniu szwedzkiej akademii nauk. (Odbywające się o piątej nad ranem zajęcia i srogi północny klimat nie służył długo filozofowi, zmarł po kilku miesiącach na przeziębienie.) Jej dewiza brzmiała: Columna regni sapientia (Podporą władzy królewskiej jest mądrość).
W 1650 doszło do jej uroczystej koronacji. W 1654 abdykowała na rzecz jej niedoszłego męża Karola Gustawa. Powodem tego czynu było nawrócenie się królowej na katolicyzm. Posądzano ją wtedy, że zechce odgórnie doprowadzić do rekatolizacji Szwecji. Po abdykacji poniosła porażkę w staraniach o koronę wicekrólestwa Neapolu, zaś po abdykacji Jana Kazimierza zamierzała się starać o elekcję na króla Polski.
W 1689 przekazała obszerne zbiory manuskryptów Bibliotece Watykańskiej. Została pochowana u boku papieży w Bazylice św. Piotra w Watykanie.
Przypisy
- ↑ Daty przyjęte wg źródeł szwedzkich, mogą być podane wg kalendarza juliańskiego zamiast gregoriańskiego – odpowiednio więc wg tego drugiego 18 grudnia.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Poprzednik Gustaw II Adolf |
Królowa Szwecji 1632–1652 i 1653-1654 |
Następca Karol X Gustaw |