24 Brygada Armii Krajowej „Dryświaty”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
24 Brygada AK
Historia
Państwo  Polskie Państwo Podziemne
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1944
Nazwa wyróżniająca Dryświaty
Tradycje
Rodowód 85 Oddział Leśny
Dowódcy
Pierwszy kpt. Kazimierz Krauze
Działania zbrojne
Operacja „Ostra Brama”
Organizacja
Podległość Zgrupowanie nr 2

24 Brygada Armii Krajowej "Dryświaty" - polski oddział partyzancki Okręgu Wilno Armii Krajowej.

Sformowany w obwodzie brasławskim na bazie 85 Oddziału Leśnego (OL-85) wydzielonego z 23 Brasławskiej Brygady AK.

Nazwa brygady pochodzi od największego jeziora na Litwie Dryświaty i leżącej nad nim miejscowości Dryświaty – obecnie na terenie Białorusi.

Jego żołnierze brali udział w Operacji Ostra Brama. 16 lipca 1944, we wsi Karoluńce, 24 Brygada Armii Krajowej została rozbrojona przez zmotoryzowane oddziały Armii Czerwonej[1].

Część z nich rozproszyła się po Wilnie, zaś pozostali trafili w ręce sowieckie, zostali internowani w Kupczelach, a następnie trafili do obozów pracy ZSRR pod Kaługą.

Dowódcą brygady był Kazimierz Krauze ps. "Wawrzecki" (zm. 8 marca 2008). W lipcu 1944 brygada liczyła ok. 320 partyzantów[2].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie lutego i marca 1944, na podstawie rozkazu Komendy Okręgu „Wiano”, komendant inspektoratu BC mjr Mieczysław Potocki ps. „Węgielny” przystąpił do organizowania brygad partyzanckich na terenie inspektoratu. Brygady powstawały na bazie oddziałów partyzanckich (leśnych). Zalążek oddziału stanowiło kilku lub kilkunastu żołnierzy ruchu oporu, którzy w oznaczonym przez dowódcę oddziału dniu i godzinie zabierali z zakonspirowanej skrytki przygotowaną broń i wyruszali do lasu na zbiórkę. Taki oddział powiększał swój stan osobowy i zasoby uzbrojenia, a po osiągnięciu liczby 200-250 ludzi otrzymywał, na wniosek inspektora, nazwę i numer brygady[3]. W obwodzie brasławskim w kwietniu 1944 w ten sposób została utworzona 24 Brygada Armii Krajowej „Dryświaty”. Większość żołnierzy rekrutowała się z miejscowych Polaków, należeli do niej również Polacy z Łotwy oraz uciekinierzy z policji białoruskiej. Dowódcą Brygady został por. Kazimierz Krauze ps. „Wawrzecki”[4].

Działania brygady[edytuj | edytuj kod]

Działania brygady w czasie Akcji „Burza”

Akcję „Burza” na terenie Inspektoratu BC Okręgu Wilno Armii Krajowej rozpoczął 1 lipca 1944 z własnej inicjatywy dowódca Zgrupowania mjr Mieczysław Potocki ps. „Węgielny” stacjonujący wtedy wraz ze swoim sztabem w Oszmianach. 24 Brygada miała działać samodzielnie w obwodzie brasławskim i dokonać dywersji na węzłach komunikacyjnych Widzę i Opsa[5].

Struktura i obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo[6]

Insp wilno b.png
  • dowódca - kpt. Kazimierz Krauze ps. "Wawrzecki",
  • zastępca dowódcy - por. Czesław Budrewicz ps. "Topór",
  • adiutant - ppor. Czesław Żurawski,
  • kapelan - ks. Adam Szabunia ps. "Adam",
  • lekarz - Aldona Czerniewska ps. "Ada"
  • poczet dowódcy - pchor. Waldemar Czerniewski
  • oficer gospodarczy - Witold Fedorowicz

Pododdziały[6]:

  • oddział zwiadowczy - pchor. Edward Raczyński ps. „Kmicic",
  • 1 kompania -ppor. Henryk Kołomecki ps. „Górnik"
    • (?) pluton - Józef Makowski "Rzędzian"
  • 2 kompania - ppor. Wacław Sidorkiewicz ps. „Bem"
  • 3 kompania - ppor. Henryk Natałko
  • 4 kompania - ppor. Edmund Lisowski ps. „Krzak"
  • drużyna pionierów
  • drużyna łączności

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]