Crossover (samochód)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nissan Murano - jeden, z pierwszych samochdów typu crossover

Crossover — rodzaj samochodu, łączącego w sobie cechy wielu segmentów nadwoziowych, który wyodrębnił się z segmentu samochodów typu SUV. Nadwozie typu crossover stało się szczególnie popularne od przełomu I i II dziesięciolecia XXI wieku na fali popularności takich samochodów, jak Nissan Juke.

Początkowo w samochodach typu crossover można było zauważyć fuzję głównie nadwozi typu kombi, SUV oraz hatchback. Po premierze takich samochodów, jak SsangYong Actyon, czy Honda Crosstour jednak pojawiać się zaczęły także nawiązania w linii nadwozia do formalnie samochodów typu liftback, co jednak w marketingowym języku jest nazywane crossoverem typu coupe.

Podział crossoverów ze względu na wielkość[edytuj]

W ostatnich latach rosnąca popularność samochodów typu crossover i wprowadzanie modeli w takiej formie przez kolejnych producentów sprawia, że ta forma nadwozia jest traktowana, jako odrębna odmiana nadwoziowa, dzieląca się już analogicznie do nadwozi takich, jak hatchback lub sedan, na przedstawicieli w różnych segmentach.

Segment A[edytuj]

Najmniejszy pod względem wymiarów typ crossoverów i jednocześnie najmniej licznie reprezentowany. Za najbardziej popularnego i nie posiadającego dotychczas bezpośredniej konkurencji seryjnie produkowanego reprezentanta tego segmentu można uznać samochód japońskiego producenta Suzuki - światowy model Ignis, który był oferowany także pod markami Chevroleta, Subaru i Holdena. Powstały już 2. generacje tego samochodu i kontynuację takiego pojazdu z powodu braku wystarczającej niszy zarzucono w 2008 roku. W 2015 roku producent postanowił wznowić jednak ideę na taki pojazd i od 2017 roku m.in. w Europie i Japonii oferowane będzie trzecie wcielenie Ignisa zaliczane ponownie do crossoverów segmentu A, którego światowe premiery dla dwóch największych rynków miały miejsce w Tokio w 2015 roku oraz w Paryżu rok później. Decyzję japońskiej marki można uznać za odważną, gdyż Volkswagen, który w 2012 roku zaprezentował prototyp swojej interpretacji najmniejszego crossovera pod nazwą Taigun i planował wprowadzić taki samochód do seryjnej produkcji wraz z bliźniaczymi modelami marek SEAT i Skoda ostatecznie w 2016 roku ogłosił porzucenie takiego pomysłu z racji zbyt małych wymiarów[1]. Jedynym, innym seryjnie produkowanym poza Ignisem, samochodem tego typu jest indyjska Mahindra KUV100, która jedna powstała z myślą o rynku wewnętrznym charakteryzującym się odrębną specyfiką. Segment crossoverów segmentu A pozostaje więc najbardziej niszowym.

Segment B[edytuj]

Typ nadwozia, który de facto zapoczątkował brazylijski oddział Forda, prezentując przeznaczony wyłącznie na wewnętrzny rynek model EcoSport w 2003 roku. Innym lokalnym modelem tego typu był pokazany w 2007 Scion xD, który dopiero półtora roku później trafił na rynek europejski, jako Toyota Urban Cruiser. Na skalę światową segment miejskich crossoverów został zainaugurowany jednak dopiero przez Kię, która w 2008 roku zaprezentowała model Soul. W Europie kolejni byli FIAT z modelem Sedici oraz Skoda ze swoim Yeti. Pierwszym modelem tego typu, który odniósł z kolei spektakularny sukces światowy z Europą na czele, był model Nissana - Juke, który przyczynił się do późniejszego zachęcenia, głównie europejskich producentów, do przedstawienia konkurencyjnych modeli. Od 2013 roku po premierze takich modeli, jak Opel Mokka, Peugeot 2008, czy Renault Captur można zaobserwować rosnącą popularność segmentu miejskich crossoverów, która przyczynia się do lawinowego wzrostu reprezentantów w tej klasie samochodów. . Miejskie crossovery łączą cechy, głównie hatchbacków i SUV-ów, a przez swoją formę użytkową zaczynają też powoli wypierać z gam producentów miejskie kombi, np. Peugeot 207 SW został zastąpiony w gamie przez Peugeota 2008. Miejskie crossovery wyjątkowo rzadko są oferowane z opcją napędu na cztery koła i jeszcze rzadziej są w takiej opcji kupowane przez klientów. Wyjątek stanowi miejski crossover Jeepa - Renegade, który odwrotnie do trendów w segmencie posiada walory samochodu terenowego. W 2017 roku można spodziewać się małej rewolucji w tym segmencie, wtedy bowiem Citroen oraz Opel przedstawią swoje nowe bliźniacze crossovery segmentu B, mimo posiadania już takich samochodów w swojej gamie. Modele, które zastąpią odpowiednio C3 Picasso i Merivę zaprezentują nową interpretację segmentu miejskich crossoverów i stworzą nową niszę - będą łączyć, inaczej niż większość modeli w segmencie, cechy nie z hatchbaków, lecz minivanów.

Segment C[edytuj]

Kompaktowe crossovery zyskały na popularności w drugiej połowie I dekady XXI wieku, kiedy segment kompaktowych SUV-ów zaczął odchodzić od nawiązań do samochodów terenowych, na rzecz łączenia wyglądu typowego dla samochodów osobowych, jednocześnie nie rezygnując z wysokiego prześwitu i bojowego wyglądu. Mimo nabrania bardziej miejskiego charakteru przez samochody tego typu wciąż popularne jest wybieranie modeli tego rodzaju przez producentów w odmianach z napędem na cztery koła, co powoduje, że kompaktowe crossovery wciąż są nierzadko traktowane jednocześnie jako SUV-y. Specyfika tego segmentu jest jednak bardziej skomplikowana, przez co oferowanie swojego modelu w tej klasie samochodów nie gwarantowało sukcesu rynkowego, co udowodniła porażka rynkowa takich modeli, jak Opel Antara, czy pierwsza generacja Renault Koleos. Najbardziej ugruntowaną pozycję w segmencie obecnie posiada zdecydowanie Kia z modelem Sportage, Hyundai z modelem Tucson oraz Nissan z modelem Qashqai, który zrewolucjonizował definicję kompaktowego crossovera, nadając mu więcej cech hatchbacka, a mniej minivana i kombi. Innymi nieszablonowymi przedstawicielami tego segmentu są modele Dacia Duster, która pełni rolę budżetowego samochodu z pogranicza kompaktowego crossovera i SUV-a oraz Jeep Compass i Jeep Patriot, które mimo przynależności do segmentu kompaktowych crossoverów z racji profilu marki Jeep są stylizowane w stylu kompaktowych samochodów terenowych. Jednym, z najnowszych samochodów tej podkategorii crossoverów jest model C-HR Toyoty, stylem będący odpowiedzią na takie auta, jak Nissan Qashqai czy Kia Sportage.

Segment D[edytuj]

Segment, którego początki sięgają momentu, kiedy drugie generacje samochodów Kia Sorento i Hyundai Santa Fe z SUV-ów o terenowym charakterze wyewoluowały w szosowe crossovery, wymiarowo odpowiadające klasie średniej. Chwilę potem drogą koreańskich producentów poszedł Nissan z trzecim wcieleniem X-Traila, a także Honda z modelem CR-V. Oba modele przy okazji premiery najnowszych generacji wymiarowo awansowały do segmentu crossoverów klasy średniej. Segment ten, podobnie jak kompaktowe crossovery, często jest traktowany przez klientów z racji częstego wyboru opcji 4x4, jako samochody także na drogi nieutwardzone, przez co granica między crossoverami klasy średniej, a dużymi SUV-ami nie jest wyraźna. Crossovey klasy średniej łączą najczęściej cechy minivanów i samochodów terenowych i przez swoje walory użytkowe często stanowią groźną, wewnętrzną konkurencję dla minivanów, których popularność konsekwentnie spada. Najnowszym reprezentantem segmentu, który zaczyna się coraz bardziej rozrastać, jest Renault Koleos drugiej generacji, który przy okazji najnowszego wcielenia awansował do większego segmentu, a także nowa generacja Peugeota 5008, która z kompaktowego minivana ewoluowała w crossovera segmentu D oraz Skoda Kodiaq.

Segment E[edytuj]

Segment najrzadziej reprezentowany. Tworzy go wąska gama samochodów, które mimo zwiększonego prześwitu i sporych wymiarów nadwozia nie posiadają większych cech samochodów terenowych. Segment ten zyskał popularność, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, a w Europie wciąż pozostaje niszą. Jednym, z najnowszych reprezentantów, jest najnowsze wcielenie Renault Espace, które wyewoluowało w tę klasę crossoverów z segmentu dużych vanów. Innym znanym modelem europejskiego producenta (de facto będący amerykańską konstrukcją) w tym segmencie jest Fiat Freemont.

Segment Premium[edytuj]

Także marki premium wyczuły panującą od paru lat na rynku koniunkturę i sukcesywnie wprowadzają kolejne modele, reprezentujące marki premium w segmencie crossoverów. Także i tu zaczynają się pojawiać reprezentanci kolejnych podkategorii, które aktualnie są reprezentowane w dwóch: miejskie (Audi Q2, BMW X1) oraz kompaktowe (Audi Q3, Infiniti QX30, Mercedes-Benz GLA).

Podział crossoverów ze względu na napęd[edytuj]

Crossover uterenowiony[edytuj]

Uterenowienie crossoverów polega głównie na przygotowaniu auta do poruszania się autem drogą gruntową, zabłoconą lub zaśnieżoną, jednak bez realnej możliwości poruszania się poza nią, ze względu na słaby prześwit i ukształtowanie nadwozia, utrudniające atakowanie przeszkód. Inną przyczyną jest brak reduktora, powodujący palenie się sprzęgła przy większych oporach ruchu.

  • Nadwozie

Pakiety "off-roadowe" ograniczają się, głównie do plastikowych rekwizytów, sugerujących terenową dzielność: matowe nakładki, pseudoosłony, itp.

  • Podwozie

Bazą crossovera są osobowe platformy podwoziowe, podlegające gruntownym zmianom zawieszenia, zwiększającym prześwit.

  • Napęd

Główny wyróżnik napędu crossoverów, to w zasadzie brak prawdziwego, terenowego reduktora (poza nielicznymi wyjątkami, takimi, jak Subaru Forester, czy Jeep Patriot). Terenowe możliwości ograniczają się do automatycznego systemu napędu, przewidującego jednak jazdę po gorszych nawierzchniach, z możliwością ingerencji kierowcy w automatykę: blokowanie rozdziału siły napędowej lub wyłączenia ESP, dopuszczające poślizgi.

Przykłady:

Crossovery drogowe[edytuj]

Crossovery drogowe, to w zasadzie samochody osobowe z napędem obu osi, których przeznaczeniem jest sportowa, rekreacyjna jazda po drogach. Napęd obu osi służy poprawieniu zdolności trakcyjnych, a nie dzielności terenowej.

  • Nadwozie

Wykorzystuje się istniejące lub tworzy nowe, z zastosowaniem produkowanych już osobowych płyt podłogowych. Czasami dodaje się ozdobniki w stylu "off-roadowym", odróżniające tego typu auta od ich osobowej bazy. Z reguły parametry geometryczne, jak i prześwit, jest prawie taki sam, jak w osobówkach.

  • Podwozie i napęd

Układ napędowy jest poprzeczny lub rzadziej wzdłużny, pozbawiony zwykle reduktora. Często brakuje możliwości ingerencji kierowcy w działanie napędu.

Przykłady:

Przypisy