Fumaran dimetylu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fumaran dimetylu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H8O4
Inne wzory CH
3
OOCCH=CHCOOCH
3
Masa molowa 144,13 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 624-49-7
PubChem 637568[1]
Klasyfikacja medyczna
ATC N07XX09

Fumaran dimetylu (łac. dimethylis fumaras) – organiczny związek chemiczny, ester metylowy kwasu fumarowego. Jest stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania leku nie został w pełni poznany. Lek wywołuje kilka odmiennych efektów biologicznych. W badaniach in vitro fumaran dimetylu wykazuje działanie immunomodulujące. Posiada zdolność do stymulowania odpowiedzi Th2-zależnej[2]. Fumaran dimetylu hamuje różnicowanie się komórek dendrytycznych pochodzenia mieloidalnego (DC1)[3]. Lek wpływa również na inne komórki, w tym na mikroglej, astrocyty, makrofagi i neurony[4][5].

Fumaran dimetylu aktywuje ścieżkę transkrypcyjną czynnika jądrowego Nrf2 i nasila ekspresję genów zwiększających ochronę antyoksydacyjną[6][7].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Fumaran dimetylu jest wskazany u dorosłych chorych na stwardnienie rozsiane z postacią rzutowo-remisyjną[8].

Skuteczność[edytuj | edytuj kod]

Skuteczność leku została oceniona w kilku randomizowanych badaniach.

W badaniu Kappos i współpracowników oceniających skuteczność leku w porównaniu do placebo, spowodował on obniżenie ilości nowych zmian w mózgu ocenianych za pomocą MRI o 69%[9].

W trwającym 2 lata badaniu Gold i współpracowników (badanie DEFINE) lek obniżył odsetek nawrotów choroby z 46% (przy stosowaniu placebo) do 27% przy stosowaniu 240 mg dziennie fumaranu dimetylu[10].

W badaniu Fox i współpracowników (badanie CONFIRM) porównano skuteczność leku w dawce 240 mg dziennie stosowanego 2 razy dziennie, 3 razy dziennie oraz skuteczność placebo. Fumaran dimetylu w mniejszej dawce powodował zmniejszenie częstości nawrotów o 44%, a w większej dawce o 51%. Po 2 latach lek redukował ilość nowych zmian lub powiększających się zmian w mózgu ocenianych w MRI o 71% w niższej dawce i 73% w wyższej dawce[11].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą[8].

Właściwości farmakologiczne[edytuj | edytuj kod]

Lek jest podawany doustnie w kapsułkach dojelitowych. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, jednak zaleca się przyjmowanie leku z posiłkiem. Po wchłonięciu lek jest wiązany z białkami osocza w 27–40%. W znacznym stopniu ulega metabolizmowi i tylko w 0,1% jest wydalany w formie niezmienionej z moczem. Wstępnie jest metabolizowany za pomocą esteraz, a dalszy metabolizm odbywa się w cyklu kwasów trikarboksylowych, bez udziału cytochromu P450. Lek jest wydalany głównie przez drogi oddechowe pod postacią dwutlenku węgla i za pomocą tej drogi jest usuwane 60% leku. Wtórne drogi eliminacji obejmują wydalanie z kałem i moczem. Okres półtrwania leku wynosi 1h[8].

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Nie oceniono działania leku w połączeniu z lekami przeciwnowotworowymi lub immunosupresyjnymi, dlatego należy zachować ostrożność przy równoczesnym stosowaniu. Połączenie z GKS nie powoduje istotnego wzrostu ryzyka zakażenia. Nie wiadomo czy fumaran dimetylu nie zmniejsza skuteczności niektórych szczepionek. Nie zaleca się podawania żywych szczepionek u chorych leczonych tym lekiem, chyba że ryzyko związane z nieszczepieniem jest wyższe od ryzyka ewentualnych powikłań.

Lek nie ulega interakcjom lekowym w związku z metabolizmem w cytochromie P450, ponieważ nie ulega metabolizmowi przez ten enzym.

Kwas acetylosalicylowy zmniejsza ryzyko wywołania oraz nasilenie zaczerwienienia skóry po podaniu fumaranu dietylu, ale nie zaleca się jego przewlekłego stosowania w leczeniu zaczerwienienia.

Równoczesne stosowaniue leków nefrotoksycznych może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony nerek.

Spożywanie dużych ilości rozcieńczonego alkoholu może zwiększać częstość powikłań żołądkowo-jelitowych[8].

Specjalne środki ostrożności[edytuj | edytuj kod]

Kontrola morfologii[edytuj | edytuj kod]

Fumaran dimetylu może obniżać liczbę limfocytów, dlatego przed rozpoczęciem leczenia jest zalecane wykonanie morfologii krwi, a następnie co 6–12 miesięcy dokonywanie jej kontroli[8].

Zaleca się nie rozpoczynać leczenia u chorych z ciężkim zakażeniem[8].

Kontrola funkcji wątroby i nerek[edytuj | edytuj kod]

Zaleca się wykonanie oznaczenia kreatyniny, azotu mocznikowego, badanie ogólne moczu, ALT, AST przed rozpoczęciem leczenia, po 3 i 6 miesiącach od początku leczenia i następnie przeprowadzanie kontroli co 6–12 miesięcy[8].

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz ciężką czynną chorobą układu pokarmowego[8].

Ciąża, karmienie i płodność[edytuj | edytuj kod]

Nie ma danych dotyczących stosowania fumaranu dimetylu w ciąży i lek nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Może być stosowany wyłącznie gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Nie wiadomo czy fumaran dimetylu lub jego metabolity są wydzielane z mlekiem matki. Prawdopodobnie fumaran dimetylu zwiększa ryzyko obniżenia płodności[8].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Do działań niepożądanych leku należy[8]:

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawka początkowa wynosi 120 mg dwa razy dziennie, następnie po 7 dniach dawkę należy zwiększyć do 240 mg dwa razy dziennie. Niewydolność nerek i zaburzenia czynności wątroby nie wymagają dostosowania dawki[8].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 1/10 leczonych.
  2. 1/100 – 1/10 leczonych.
  3. 1/1000 – 1/100 leczonych.
  4. 1/10000 – 1/1000 leczonych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fumaran dimetylu (CID: 637568) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. R. de Jong, A.C. Bezemer, T.P. Zomerdijk, T. van de Pouw-Kraan i inni. Selective stimulation of T helper 2 cytokine responses by the anti-psoriasis agent monomethylfumarate. „Eur J Immunol”. 26 (9), s. 2067–2074, Sep 1996. DOI: 10.1002/eji.1830260916. PMID: 8814248. 
  3. N.H. Litjens, M. Rademaker, B. Ravensbergen, H.B. Thio i inni. Effects of monomethylfumarate on dendritic cell differentiation. „Br J Dermatol”. 154 (2), s. 211–217, Feb 2006. DOI: 10.1111/j.1365-2133.2005.07002.x. PMID: 16433787. 
  4. D. Moharregh-Khiabani, R.A. Linker, R. Gold, M. Stangel. Fumaric Acid and its esters: an emerging treatment for multiple sclerosis. „Curr Neuropharmacol”. 7 (1), s. 60–64, Mar 2009. DOI: 10.2174/157015909787602788. PMID: 19721818. 
  5. R.A. Linker, D.H. Lee, S. Ryan, A.M. van Dam i inni. Fumaric acid esters exert neuroprotective effects in neuroinflammation via activation of the Nrf2 antioxidant pathway. „Brain”. 134 (Pt 3), s. 678–692, Mar 2011. DOI: 10.1093/brain/awq386. PMID: 21354971. 
  6. H. Chen, J.C. Assmann, A. Krenz, M. Rahman i inni. Hydroxycarboxylic acid receptor 2 mediates dimethyl fumarate’s protective effect in EAE. „J Clin Invest”. 124 (5), s. 2188–2192, May 2014. DOI: 10.1172/JCI72151. PMID: 24691444. 
  7. R. Bomprezzi. Dimethyl fumarate in the treatment of relapsing-remitting multiple sclerosis: an overview. „Ther Adv Neurol Disord”. 8 (1), s. 20–30, Jan 2015. DOI: 10.1177/1756285614564152. PMID: 25584071. 
  8. a b c d e f g h i j k Charakterystyka produktu leczniczego [dostęp 2015-03-28].
  9. L. Kappos, R. Gold, D.H. Miller, D.G. MacManus i inni. Effect of BG-12 on contrast-enhanced lesions in patients with relapsing--remitting multiple sclerosis: subgroup analyses from the phase 2b study. „Mult Scler”. 18 (3), s. 314–321, Mar 2012. DOI: 10.1177/1352458511421054. PMID: 21878455. 
  10. R. Gold, L. Kappos, D.L. Arnold, A. Bar-Or i inni. Placebo-controlled phase 3 study of oral BG-12 for relapsing multiple sclerosis. „N Engl J Med”. 367 (12), s. 1098–1107, Sep 2012. DOI: 10.1056/NEJMoa1114287. PMID: 22992073. 
  11. R.J. Fox, D.H. Miller, J.T. Phillips, M. Hutchinson i inni. Placebo-controlled phase 3 study of oral BG-12 or glatiramer in multiple sclerosis. „N Engl J Med”. 367 (12), s. 1087–1097, Sep 2012. DOI: 10.1056/NEJMoa1206328. PMID: 22992072. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.