Garnizon Dwór Armii Krajowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Garnizon Dwór AK)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilno pole.png

Garnizon Dwór AK – struktura terytorialna i bojowa Okręgu Wilno AK swym zasięgiem obejmująca miasto Wilno.

Dowództwo[edytuj]

  • komendant garnizonu:
kpt. Aleksander Wasilewski - do marca 1940
kpt Karol Zieliński "Czarew" - 1940
mjr Leon Koplewski "Skarbek", "Bezmian" - 1944
  • szef sztabu komendy miasta:
ppor. Antoni Burzyński - do listopada 1940
kpt. Dąbrowski "Kryś" - 1944
  • kwatermistrz:
por Julian Pietraszewski "Julian" - 1940
por. Kazimierz Pietraszkiewicz "Konrad" - 1944

Organizacja garnizonu[edytuj]

Konspiracyjny garnizon miasta Wilna podzielony był na dzielnice, a te z kolei na trzy rejony każda. Dzielnica konspiracyjna miała przygotować w konspiracji batalion strzelecki, złożony z trzech kompanii wystawianych przez rejony.

W skład "Dworu"[1] początkowo wchodziły cztery dzielnice : Śródmieście z Antokolem i Zarzeczem, Kalwaryjska, Zwierzyniec i Zakret, Nowy Świat.

Wiosną 1940 zreorganizowano garnizon. Posiadał on wtedy następujący podział i obsadę etatową:

  • Dzielnica A – Śródmieście
  • Dzielnica B – Kalwaryjska, mjr Tadeusz Topór-Wąsowski
  • Dzielnica C – Zwierzyniec i Zakret, ppor. Klott
  • Dzielnica D – Antokol i Zarzecze, mjr Władysław Zarzycki "Rojan"
  • Dzielnica E – Nowy Świat i Wilcza Łapa

W styczniu 1943 zlikwidowano podział okręgu na "Dwór" i "Pole". Od tej pory okręg dzielił się na garnizon miasta Wilno i Inspektoraty

W 1944 podział garnizonu wyglądał następująco[2]:

  • Dzielnica "A" - obszar na prawym brzegu Wilii, zamieszkiwany przez rodziny wojskowe, zgrupowane wokół licznych tam koszar. Dowódca: mjr Bolesław Zagórny "kapitan Jan" (1944)
  • dzielnica „B” - obejmowała Zwierzyniec. Granica biegła między ul. Zakretową, Małą Pohulanką, Skopówką, Wielką, Ostrobramską (do toru kolejowego), a z drugiej strony Wilią i Wilejką Dowódca: mjr Władysław Zarzycki "Rojan"
  • Dzielnica "C" - obejmowała tereny między prawym brzegiem Wilejki i lewym brzegiem Wilii - Antokol, Zarzecze i Belmont. Dowódca:kpt. Topór-Wąsowski "Nowicki" (1944)
  • Dzielnica "D" - obszar na południe od dzielnicy „B”. Jej granica przebiegała ul. Dolną do Zakretowej, Małej Pohulanki, Poznańskiej i Skopówki do ul. Wielkiej, dalej na zachód od ul. Wielkiej i Ostrobramskiej do toru kolejowego i wzdłuż toru do Kolonii Wileńskiej. Południową granicę stanowiły tereny kolejowe. Dowódca: kpt. Józef Grzesiak "Czarny", "Kmita"
  • Dzielnica "E" - obszar na południe od terenów kolejowych do lotniska na Porubanku włącznie. Dowódca: kpt. Aleksander Tomaszewski "Al"

Przypisy

  1. L. Tomaszewski "Kronika..." s. 90
  2. R. Korab "Operacja.." s. 450,451

Bibliografia[edytuj]

  • Roman Korab-Żebryk: Operacja wileńska AK. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985. ISBN 83-01-04946-4.
  • Longin Tomaszewski: Kronika Wileńska 1941-1945: z dziejów Polskiego Państwa Podziemnego. Warszawa: Pomost, 1992. ISBN 83-85521-09-7.
  • Jarosław Wołkonowski, Grzegorz Łukomski: Okręg Wileński Związku Walki Zbrojnej Armii Krajowej w latach 1939-1945. Warszawa: Adiutor, 1996. ISBN 83-86100-18-4.