William Hurt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
William Hurt
William Hurt podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto w 2005 r.
William Hurt podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto w 2005 r.
Imię i nazwisko William McChord Hurt
Data i miejsce urodzenia 20 marca 1950
Waszyngton
Zawód aktor, producent filmowy
Współmałżonek Mary Beth Hurt
(1971–1982; rozwód)
Heidi Henderson
(1989–1992; rozwód)
Lata aktywności od 1977

William McChord Hurt[1][2][3], lepiej znany jako William Hurt (ur. 20 marca 1950[4][5][6][7] w Waszyngtonie[8][9][10]) – amerykański aktor filmowy i teatralny, producent filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Waszyngtonie jako starszy syn Alfreda McCorda Hurta (ur. 1910, zm. 1996 na nowotwór wątroby w wieku 86 lat)[11], urzędnika Departamentu Stanu USA i Claire McGill (ur. 1923, zm. 1972 na raka trzustki w wieku 47 lat)[12], zatrudnionej w Time Inc.[13]. Wychował się z młodszym bratem Jamesem (ur. 1951). W 1956 roku, kiedy miał sześć lat, jego rodzice rozwiedli się[14][15]. W 1960 roku matka ponownie wyszła za mąż za wydawcę Henry'ego Luce'a III[16], jednego z szefów trustu Time Magazin i Life, i zamieszkali na Manhattanie[17].

W 1968 roku ukończył Middlesex School[18] w Concord w stanie Massachusetts, gdzie uczęszczał na kółko teatralne. W 1972 roku otrzymał licencjat na Wydziale Teologii Tufts University w Medford w stanie Massachusetts[19].

W 1972 roku przebywał krótko na owczej farmie w Australii.

W latach 1972-75 studiował dramat w nowojorskiej Juilliard School[20], gdzie uczęszczali także Christopher Reeve i Robin Williams.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1975 roku przyłączył się do Oregon Shakespeare Festival, a rok później pierwsze kroki stawiał na nowojorskiej scenie w sztuce Henryk V (Henry V, 1976) podczas New York Shakespeare Festival. W 1977 roku związał się za awangardową grupą Circle Repertory Theatre i występował na scenie Off-Broadwayu.

Na szklanym ekranie pojawił się w serialach: CBS Kojak (1977) i PBS Najlepsze rodziny (The Best of Families, 1977).

Na dużym ekranie debiutował w dramacie sci-fi Kena Russella Odmienne stany świadomości (Altered States, 1980)[21] w roli młodego naukowca, który na samym sobie dokonuje niebezpiecznych eksperymentów cofających go w bezdenną otchłań czasu. Za rolę tę był nominowany do nagrody Złotego Globu.

Peter Yates powierzył mu interesującą psychologicznie rolę portiera z Manhattanu, który obsesyjnie nagrywa relacje komentatorki telewizyjnej w thrillerze Naoczny świadek (Eyewitness, 1981)[22] z Sigourney Weaver i Jamesem Woodsem.

W melodramacie Żar ciała (Body Heat, 1981) zagrał adwokata kuszonego przez femme fatale Kathleen Turner, a następnie pojawił się jako Nick Carlton, pochłonięty psychologią, były handlarz narkotyków, w nostalgicznej opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych, byłych buntowników z końca lat 60. Wielki chłód (The Big Chill, 1983) z udziałem Glenn Close, Jeffa Goldbluma, Toma Berengera i Kevina Kline'a oraz dramacie kryminalnym Park Gorkiego (Gorki Park, 1983) z Lee Marvinem i Joanną Pacułą. Za rolę Eddiego w broadwayowskiej sztuce Davida Rabe'a Harmider (Hurlyburly, 1984) zdobył nominację do nagrody Tony.

Ryzykowna kreacja homoseksualisty zamkniętego w jednej celi brazylijskiego więzienia z postępowym działaczem politycznym w dramacie Hectora Babenco Pocałunek kobiety pająka (Kiss of the Spider Woman, 1985) przyniosła mu nagrodę Oscara, Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA), nagrodę na festiwalu w Cannes, włoską nagrodę Davida, National Board of Review, nagrodę krytyków filmowym w Los Angeles i Londynie oraz nominację do nagrody Złotego Globu.

Kolejne dwie nominacje do Oscara i Złotego Globu, za najlepszą rolę męską, otrzymał za postać nauczyciela głuchoniemych, przeżywającego trudną miłość z jedną ze swych podopiecznych w dramacie Dzieci gorszego Boga (Children of a Lesser God, 1986) oraz jako telewizyjny prezenter w komedio-dramacie Jamesa L. Brooksa Telepasja (Broadcast News, 1987).

W 1986 roku został laureatem nagrody im. Josepha Plateau. W 1988 roku otrzymał, jako pierwsza osoba, nagrodę im. Spencera Tracy'ego Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Po udziale w melodramacie Przypadkowy turysta (The Accidental Tourist, 1988) z Kathleen Turner i Geeną Davis, powrócił na scenę Off-Broadwayu w przedstawieniu Obok siebie (Beside Herself, 1989) z awangardową grupą Circle Rep. Zagrał także w spektaklach: 5 lipca (5th of July), Hamlet, Ryszard II, Moje życie (My Life) - nagroda Obie dla najlepszego aktora, Sen nocy letniej i Dobrze (Good).

Wystąpił potem w komedii kryminalnej Kocham cię na zabój (I Love You to Death, 1990), melodramacie [fantasy Woody'ego Allena Alicja (Alice, 1990) jako mąż tytułowej bohaterki (Mia Farrow), dramacie Doktor (The Doctor, 1991), niemiecko-francusko-australijskim dramacie sci-fi Wima Wendersa Aż na koniec świata (Bis ans Ende der Welt, 1991), francusko-brytyjsko-argentyńskiej ekranizacji powieści Alberta Camusa Dżuma (La Peste, 1992) z Sandrine Bonnaire i Jeanem-Markiem Barrem jako doktor Bernard Rieux, czarnej komedii Dym (Smoke, 1995) z Harveyem Keitelem, dramacie fantasy Michael (1996) z Johnem Travoltą i Andie MacDowell jako cyniczny dziennikarz tabloidu, filmie sci-fi Zagubieni w kosmosie (Lost in Space, 1998), dramacie Jedyna prawdziwa rzecz (One True Thing, 1998) z Meryl Streep i Renee Zellweger, dramacie Istvána Szabó Kropla słońca (Sunshine, 1999) jako komunistyczny lokaj, dramacie sensacyjnym sci-fi Stevena Spielberga A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001) oraz thrillerze Zmiana pasa (Changing Lanes, 2002) u boku Bena Afflecka i Samuela L. Jacksona.

Za rolę Williama Blake'a Pellarina, kandydata na gubernatora stanu Missouri z niejasną przeszłością w dramacie Droga do Białego Domu (The Big Brass Ring, 1999) odebrał nagrodę na festiwalu filmowym w Newport w stanie Rhode Island. Za odtworzenie postaci Variana Fry'a w dramacie wojennym Wojna Variana (Varian's War, 2001) został nominowany do nagrody Złotego Satelity. Za kreację Richiego Cusacka w filmowej wersji komiksu Davida Cronenberga Historia przemocy (A History of Violence, 2005) zdobył nominację do nagrody Oscara i nagrody Saturna za najlepszą rolę drugoplanową oraz został uhonorowany nagrodą krytyków w Los Angeles i Nowym Jorku.

Aktywnie występuje także w radiu. Wziął udział w nagraniu licznych książek, m.in. Wielki kolejowy targ (The Great Railway Bazar) Paula Theroux, Kroniki portowe (The Shipping News) E. Annie Proulx, Ekspres polarny (The Polar Express), Chłopiec, którego pociągały kotki (The Boy Who Drew Cats), był narratorem dokumentów Einstein - Jak widzę świat (Einstein — How I See the World), Szukanie Ameryki: Odyseja Johna Dosa Passa (Searching for America: The Odyssey of John Dos Pass) i Żeby mówić niewymownie (To Speak the Unspeakable).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Spotykał się z Glenn Close, Sandrą Jennings (1981-84), z którą ma syna Alexandra Devona (ur. 1983) i Marlee Matlin (1985–1986)[23]. Był żonaty z Mary Beth Supinger (1971-1981), która zagrała m.in. w takich produkcjach jak Świat według Garpa, Miłość w Nowym Jorku i Kobieta w błękitnej wodzie, oraz Heidi Henderson (od 4 marca 1989 do 1993)[24], z którą ma dwóch synów: Samuela (ur. 7 sierpnia 1989) i Williego (ur. 1991). Od 1991 roku był związany z francuską aktorką Sandrine Bonnaire (1992–1997)[25]. Mają córkę Jeanne (ur. 1994).

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Rola Reżyser
1980 Odmienne stany świadomości (Altered States) Profesor Eddie Jessup Ken Russell
1981 Naoczny świadek (Eyewitness) Daryll Deever Peter Yates
1981 Żar ciała (Body Heat) Ned Racine Lawrence Kasdan
1983 Wielki chłód (The Big Chill) Nick Carlton Lawrence Kasdan
1983 Park Gorkiego (Gorky Park) Arkady Renko Michael Apted
1985 Pocałunek kobiety pająka (Kiss of the Spider Woman) Luis Alberto Molina Héctor Babenco
1986 Dzieci gorszego Boga (Children of a Lesser God) James Leeds Randa Haines
1987 Telepasja (Broadcast News) Tom Grunick James L. Brooks
1988 Czas przeznaczenia (A Time of Destiny) Martin Larraneta Gregory Nava
1988 Przypadkowy turysta (The Accidental tourist) Macon Leary Lawrence Kasdan
1990 Kocham cię na zabój (I Love You to Death) Harlan James Lawrence Kasdan
1990 Alicja (Alice) Doug Tate Woody Allen
1990 Marilyn Hotchkiss' Ballroom Dancing and Charm School Steve Mills (głos) Randall Miller
1991 Doktor (The Doctor) doktor Jack MacKee Randa Haines
1991 Aż na koniec świata (Bis ans Ende der Welt) Sam Farber, Trevor McPhee Wim Wenders
1992 Dżuma (La Peste) Doktor Bernard Rieux Luis Puenzo
1993 Szczęściarz (Mr. Wonderful) Tom Anthony Minghella
1994 Dwóch ojców (Second Best) Graham Holt Chris Menges
1994 W majestacie prawa (Trial by Jury) Tommy Vesey Heywood Gould
1995 Dym (Smoke) Paul Benjamin Wayne Wang, Paul Auster
1995 Zwierzenia nieznajomemu (Ispoved neznakomtsu) Nieznajomy
1996 Kanapa w Nowym Jorku (Un divan a New York) Henry Harriston Chantal Akerman
1996 Michael Frank Quinlan Nora Ephron
1996 Jane Eyre Edward Fairfax Rochester Franco Zeffirelli
1997 Loved K.D. Dietrickson Erin Dignam
1998 Zagubieni w kosmosie (Lost in Space) Profesor John Robinson Stephen Hopkins
1998 Grzeszna propozycja (The Proposition) Arthur Barret Lesli Linka Glatter
1998 Mroczne miasto (Dark City) Inspector Frank Bumstead Alex Proyas
1998 Jedyna prawdziwa rzecz (One True Thing) George Gulden Carl Franklin
1999 Czwarte piętro (The 4th Floor) Greg Harrison Josh Klausner
1999 Kropla słońca (Sunshine) Andor Knorr István Szabó
1999 Droga do Białego Domu (The Big Brass Ring) William Blake Pellarin George Hickenlooper
1999 Niemy świadek (Do Not Disturb) Walter Richmond Dick Maas
2000 Nosiciel (The Contaminated Man) David R. Whitman Anthony Hickox
2000 Spotkanie z Jezusem (The Miracle Maker) Jairus (głos) Derek W. Hayes, Stanisław Sokołow
2001 Rzadki okaz (Rare Birds) Dave Sturla Gunnarsson
2001 A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI) Profesor Allen Hobby Steven Spielberg
2001 The Simian Line Edward Linda Yellen
2002 Źródło młodości (Tuck Everlasting) Angus Tuck Jay Russell
2002 Zmiana pasa (Changing Lanes) Sponsor Doyle Gipson's AA Roger Michell
2002 Au plus près du paradis Matt Tonie Marshall
2004 Błękitny motyl (The Blue Butterfly) Alan Osborne Léa Pool
2004 Osada (The Village) Edward Walker M. Night Shyamalan
2005 Król (The King) David Sandow James Marsh
2005 Historia przemocy (A History of Violence) Richie Cusack David Cronenberg
2005 Nigdylandia (Neverwas) Dr Peter Reed Joshua Michael Stern
2005 Syriana Stan Goff Stephen Gaghan
2006 Dobry agent (The Good Shepherd) Dyrektor CIA Philip Allen Robert De Niro
2006 The Legend of Sasquatch John Davis (głos) Thomas Callicoat
2007 Mr Brooks (Mr. Brooks) Marshall, psycholog Pana Brooksa, alter ego Bruce A. Evans
2007 Piękne Ohio (Beautiful Ohio) Simon Messerman Chad Lowe
2007 Hałas (Noise) Major Schneer Henry Bean
2007 Wszystko za życie (Into the Wild) Walt McCandless Sean Penn
2008 8 części prawdy (Vantage Point) Prezydent Ashton Pete Travis
2008 Incredible Hulk (The Incredible Hulk) Generał Thaddeus E. "Thunderbolt" Ross Louis Leterrier
2009 Krwawa hrabina (The Countess) György Thurzó Julie Delpy
2010 The Yellow Handkerchief Brett Hanson Udayan Prasad
2010 Robin Hood Wilhelm Marshal Ridley Scott
2011 Rzeka pytań (The River Why) Ojciec Gusa Matthew Leutwyler
2011 Jesienna miłość (Late Bloomers/Trois fois 20 ans) Adam Julie Gavras
2011 Hellgate Warren Mills John Penney
2013 Intruz (The Host) Jeb Stryder Andrew Niccol
2013 Zniknięcie Eleanor Rigby: Ona (The Disappearance of Eleanor Rigby) Julian Rigby Ned Benson
2013 Ogień we krwi (Fire in the Blood, dokumentalny) Narrator Dylan Mohan Gray
2013 Dnie i noce (Days and Nights) Herb, konający brat Elizabeth Christian Camargo
2014 Zimowa opowieść (Winter's Tale) Isaac Penn Akiva Goldsman

filmy TV[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Rola Reżyser
1978 Verna (Verna: USO Girl) Walter Ronald F. Maxwell
1981 Śmierć w rodzinie (All the Way Home) Jay Follet Delbert Mann
1982 Sen nocy letniej (A Midsummer Night's Dream) Oberon Emile Ardolino
2001 Kino "Flamingo" (The Flamingo Rising) Turner Knight Martha Coolidge
2001 Wojna Variana (Varian's War) Varian Fry Lionel Chetwynd
2002 As wywiadu - historia Roberta Hanssena (Master Spy: The Robert Hanssen Story) Robert P. Hanssen Lawrence Schiller
2004 Frankenstein Profesor Waldman Kevin Connor
2009 Ostatnia partia (Endgame) Profesor Will Esterhuyse Pete Travis
2011 Zbyt wielcy, by upaść (Too Big to Fail) sekretarz skarbu Henry Paulson Curtis Hanson
2013 The Challenger dr Richard Feynman James Hawes

seriale TV[edytuj | edytuj kod]

  • 1977: Najlepsze rodziny (The Best of Families) jako James Lathrop
  • 1977: Kojak jako Jake
  • 1978: Świetne przedstawienia (Great Performances) jako Walter
  • 2000: Diuna (Frank Herbert's Dune) jako Książę Leto Atryda
  • 2001: Rivière-des-Jérémie jako G. Adam Davidson / Gad
  • 2002: Diabli nadali (The King of Queens) jako dr Taber
  • 2009: Układy (Damages) jako Daniel Purcell
  • 2011: Moby Dick jako Kapitan Ahab
  • 2013: Bonnie i Clyde (Bonnie & Clyde) jako Frank Hamer
  • 2015: Humans jako George Millican
  • 2016: Beowulf jako Hrothgar

Przypisy

  1. William Hurt (Actor) - Pics, Videos, Dating, & News (ang.). Spokeo. [dostęp 2015-12-26].
  2. William Hurt (ang.). Listal. [dostęp 2015-12-26].
  3. William Hurt Actor, Producer (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2015-12-26].
  4. William Hurt (port.). AdoroCinema. [dostęp 2015-12-26].
  5. William Hurt - Bio, Facts, Family (ang.). Famous Birthdays. [dostęp 2015-12-26].
  6. William Hurt Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2015-12-26].
  7. William Hurt (fr.). AlloCiné. [dostęp 2015-12-26].
  8. William Hurt (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2015-12-26].
  9. William Hurt (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2015-12-26].
  10. William Hurt (niem.). FILMSTARTS.de. [dostęp 2015-12-26].
  11. Alfred McCord Hurt - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2015-12-26].
  12. Claire McGill - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2015-12-26].
  13. William Hurt (ang.). Starpulse.com. [dostęp 2015-12-26].
  14. William Hurt (ang.). TV.com. [dostęp 2015-12-26].
  15. William McGill Hurt - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2015-12-26].
  16. William Hurt (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2015-12-26].
  17. William Hurt (cz.). Osobnosti.cz. [dostęp 2015-12-26].
  18. William Hurt Bio (ang.). BuddyTV. [dostęp 2015-12-26].
  19. Hurt, William (ang.). Encyclopedia.com. [dostęp 2015-12-26].
  20. William Hurt (wł.). MYmovies. [dostęp 2015-12-26].
  21. William Hurt - Awards - Movies & TV (ang.). The New York Times. [dostęp 2015-12-26].
  22. William Hurt in Eyewitness (ang.). The New York Times. [dostęp 2015-12-26].
  23. Marlee Matlin: Baby sitter's abuse led to life of drugs, violence (ang.). CNN. [dostęp 2015-12-26].
  24. William Hurt - Who's Dated Who? (ang.). FamousFix. [dostęp 2015-12-26].
  25. Overview for William Hurt (ang.). Turner Classic Movies. [dostęp 2015-12-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]