Polska Partia Socjalistyczna (1987)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polska Partia Socjalistyczna
Ilustracja
Skrót PPS
Lider Wojciech Konieczny
Data założenia 15 listopada 1987
Adres siedziby al. Niepodległości 161 lok. 2,
02-555 Warszawa
Ideologia polityczna socjalizm demokratyczny, socjaldemokracja
Poglądy gospodarcze społeczna gospodarka rynkowa, państwo opiekuńcze
Liczba członków 1286 (lipiec 2009)
Członkostwo
międzynarodowe
brak
Grupa w Parlamencie
Europejskim
brak
Barwy      biel
     czerwień
Obecni posłowie
0 / 460
Obecni senatorowie
0 / 100
Obecni eurodeputowani
0 / 51
Obecni radni wojewódzcy
1 / 552
Strona internetowa

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze socjalistycznym, niepodległościowym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), odrodzona w Polsce 15 listopada 1987. W okresie 1988–1990 aktywna w ramach opozycji demokratycznej. Wskutek sporów dotyczących taktyki wobec władz uległa podziałowi na dwa skrzydła: radykalne PPS-Rewolucja Demokratyczna z Piotrem Ikonowiczem i Józefem Piniorem oraz na PPS Jana Józefa Lipskiego zbliżone do opozycji skupionej wokół Komitetu Obywatelskiego. W 1990 doszło do połączenia wszystkich struktur krajowych i emigracyjnych PPS.

Po 1989 partia kilkakrotnie miała własną niewielką reprezentację w parlamencie, obecnie jest partią pozaparlamentarną. Kontynuuje tradycje Polskiej Partii Socjalistycznej, założonej w 1892.

Program polityczny[edytuj | edytuj kod]

PPS reprezentuje głównie interesy „ludzi pracy”, jej działalność skierowana jest też na pomoc jednostkom słabszym w społeczeństwie. Za najważniejsze uznaje prawa socjalne i pracownicze, które uważa za podstawę demokracji. PPS opowiada się za równoprawnością sektorów prywatnego, państwowego, spółdzielczego i komunalnego.

Główne cele programowe PPS:

  • obrona ludzi pracy przed wyzyskiem i poniżeniem;
  • rozwijanie więzi społecznych łączących ludzi pracy;
  • podstawowe usługi społeczne – opieka zdrowotna, opieka społeczna, zabezpieczenie rentowe i emerytalne, edukacja – dostępne bezpłatnie dla każdego;
  • kompleksowa realizacja zasad sprawiedliwości społecznej;
  • uspołecznienie sprawowania władzy państwowej, samorządowej i gospodarczej;
  • inicjowanie, wspieranie i uczestniczenie w działaniach związków zawodowych, organizacji i ruchów społecznych, które służą dobru wspólnemu;
  • umocnienie funkcji państwa, zwłaszcza w sferze gospodarczej i społecznej;
  • rozwój mediów publicznych wolnych od nacisków politycznych i ekonomicznych;
  • wprowadzenie w Polsce społecznej gospodarki rynkowej.

Historia partii[edytuj | edytuj kod]

PPS odrodziła się w Polsce w dniu 15 listopada 1987 w Warszawie. Tego samego dnia pomimo interwencji SB w trakcie zjazdu założycielskiego doszło do ogłoszenia Deklaracji Politycznej PPS. W przyjętej deklaracji politycznej stwierdzono m.in.:

Quote-alpha.png
Zdajemy sobie sprawę, że słowo „socjalizm” zawłaszczone przez komunistów nie cieszy się dziś popularnością w polskim społeczeństwie. Jest ono identyfikowane z władzą. Naszą pracą, walką i twórczym myśleniem przywrócimy temu słowu i związanym z nim wartościom właściwe znaczenie. O te wartości, o podmiotowość człowieka, o godność pracy i niepodległość narodu wielokrotnie upominało się polskie społeczeństwo, upominali się polscy robotnicy podczas sierpniowego zrywu. Były one obecne w działaniach niezależnych sił społecznych między Sierpniem a Grudniem i znalazły swój wyraz w programie Samorządnej Rzeczypospolitej, uchwalonym na I Krajowym Zjeździe NSZZ „Solidarność”. O wolność, demokrację i sprawiedliwość społeczną walczyli polscy socjaliści w strukturach opozycyjnych lat 70. i 80.(...)
Nie ignorując realiów politycznych, które można i należy zmienić, PPS zamierza wywierać wpływ na sposób sprawowania władzy w Polsce. Będzie to czynić poprzez inicjowanie i rozwijanie przemian demokratycznych, organizowanie społecznej kontroli nad poczynaniami władz, popieranie doradzającego się ruchu związkowego i ścisłą z nim współpracę. Będziemy walczyć o respektowanie praw człowieka, w wśród nich: prawa do życia w niepodległym, wolnym kraju; prawa do wolności zrzeszania i stowarzyszania się; prawa do pluralizmu politycznego; Domagamy się prawa do życia w nieskażonym środowisku naturalnym, prawa do zastępczej służby wojskowej oraz zniesienia kary śmierci[1].

22 listopada 1987 wyłoniono władze PPS w składzie:

W wyniku sporów wobec strategii i taktyki partii w lutym 1988 doszło do podziałów, w wyniku których wyodrębniły się nurty: Piotra Ikonowicza pod nazwą PPS-Rewolucja Demokratyczna, Grzegorza Ilki pod nazwą TKK PPS oraz PPS Jana Józefa Lipskiego. Główną przyczyną rozbieżności była radykalne stanowisko części działaczy określone w przyjętej platformie pn. Zasady Działania PPS do Zjazdu Statutowego, w której stwierdzono:

Quote-alpha.png
Komuniści rządzą Polską nie z woli społeczeństwa, lecz na mocy dyktatu obcego mocarstwa. Dlatego dążenie do umożliwienia społeczeństwu swobodnego wyboru odpowiadającego mu systemu rządów w pełni usprawiedliwia stosowanie metod obywatelskiego nieposłuszeństwa.

Wobec pogłębiającego się kryzysu gospodarczego oraz wobec faktu, że władze prowadzą coraz bardziej antypracowniczą i antysocjalistyczną politykę, naturalnym prawem załóg pracowniczych jest prawo do samoobrony. Siła i gwałtowność protestu pozostają proporcjonalne do skali zamachu na prawa i interesy ludzi pracy. PPS nie ograniczy się li tylko do moralnego poparcia społecznych protestów. Zadaniem partii jest zarówno udział w akcjach rewindykacyjnych jak i ich inspirowanie i organizowanie. W dzisiejszej dramatycznej sytuacji społecznej miejsce członków PPS jest wśród strajkujących załóg, w Komitetach Założycielskich „Solidarności”, Samorządach pracowniczych – po stronie uciskanych i wyzyskiwanych.

Za szczególnie ważne zadanie uważa PPS wspieranie organizacji zakładowych NSZZ „Solidarność”. Solidarność jest bowiem głównym orężem w walce o prawa pracownicze. Można bez przesady powiedzieć, że od siły tego związku zawodowego zależy pomyślność i dobrobyt przeważającej większości Polaków, dla których podstawą egzystencji jest ani zysk, ani udział w aparacie władzy, lecz praca. Dlatego uważamy, że byłoby fatalne w skutkach osłabienie związkowego charakteru „Solidarności” w ruch społeczny lub partię polityczną[3].

PPS była aktywna w walkach strajkowych w 1988. Działacze PPS więzieni byli m.in. za organizowanie strajku w zakładach „Dolmel” we Wrocławiu (Józef Pinior, Czesław Borowczyk). Działacze PPS aktywnie uczestniczyli w działaniach związkowych „Solidarności”, demonstracjach i podziemnym ruchu wydawniczym. Ściśle współpracowano z RKS Dolnego Śląska i Międzyzakładowym Robotniczym Komitetem „Solidarności” z Warszawy.

 Osobny artykuł: PPS-Rewolucja Demokratyczna.

21 lutego 1990 powołano w Warszawie (Niezależną) Polską Partię Socjalistyczną, której przewodniczącym został dr Mieczysław Krajewski, zaś sekretarzem generalnym Tadeusz Bilewicz.

W marcu tego samego roku Edward Osóbka-Morawski stanął na czele reaktywowanej Odrodzonej Polskiej Partii Socjalistycznej. Jako pierwsza spośród wszystkich ugrupowań odwołujących się do tradycji PPS została ona wpisana do sądowego rejestru partii politycznych w Warszawie, pod numerem 11. Pod numerem 13 zarejestrowana została PPS Jana Józefa Lipskiego[4].

Obrady Komisji Kongresowej PPS w Warszawie 1990. Od prawej Andrzej Malanowski i Jan Józef Lipski. Po lewej Cezary Miżejewski i Tomasz Truskawa

W dniach 27–29 października 1990 doszło do kongresu zjednoczeniowego łączącego PPS na emigracji i wszystkie nurty krajowe, poza Odrodzoną PPS Edwarda Osóbki-Morawskiego, z którą możliwość porozumienia odrzucono. Obiekcje wzbudzało także uczestnictwo w kongresie, w ramach delegacji emigracyjnej PPS, reprezentacji Niezależnej PPS, w której brali udział byli członkowie PZPR[5]. Kongres ten oznaczony został jako XXV Kongres PPS (poprzedni XXIV Kongres PPS odbył się w 1937 w Radomiu). Na Kongresie ciągłość historyczną partii potwierdziła Lidia Ciołkoszowa, ostatni żyjący członek przedwojennej Rady Naczelnej PPS (wybrana na XXIV Kongresie) i przewodnicząca RN PPS na emigracji[6].

Na wniosek Lidii Ciołkoszowej, goszczącej z tej okazji w kraju po raz pierwszy od wojny, w przyjętej uchwale Kongresu stwierdzono:

Quote-alpha.png
W dniu 28 października 1990 roku przestają istnieć jako samodzielne organizacje: Polska Partia Socjalistyczna J.J. Lipskiego, Polska Partia Socjalistyczna kierowana przez Tymczasowy Komitet Krajowy, Polska Partia Socjalistyczna „Rewolucja Demokratyczna” oraz (Niezależna) Polska Partia Socjalistyczna (w kraju i na obczyźnie). Organizacje te łączą się tworząc jednolitą Polską Partię Socjalistyczną, formalno-prawną kontynuatorkę przedwojennej PPS, PPS-WRN i PPS na obczyźnie, a której statut, program i skład władz przyjął XXV Kongres[7].

Lidia Ciołkoszowa została dożywotnią honorową przewodniczącą RN. Na przewodniczącego RN PPS na Kongresie wybrano Jana Józefa Lipskiego, a przewodniczącym CKW został Włodzimierz Olejnik z CKZ PPS.

Działacze PPS przeciwni scaleniu utworzyli Polską Partię Socjalistyczną – Wolność Równość Niepodległość.

W lipcu 1991 w Warszawie odbył się XXIX kongres Odrodzonej PPS (numeracja uznawała tę z lat 1944–1948). Potępiono na nim tych członków kierownictwa PPS, którzy przyczynili się do jej upadku w 1948. Przewodniczącym RN został Edward Osóbka-Morawski, a CKW Władysław Sadlik. 6 marca 1992 podpisano umowę o współpracy Odrodzonej PPS z (Niezależną) PPS Mieczysława Krajeńskiego, przewidywano połączenie obu grup[8].

W wyborach parlamentarnych w 1991 PPS uczestniczyła na listach Solidarności Pracy i Ruchu Demokratyczno-Społecznego. Solidarność Pracy uzyskała 2,06% głosów i cztery mandaty poselskie, żaden z nich nie przypadł jednak członkowi PPS.

Po śmierci Jana Józefa Lipskiego 10 września 1991, jeszcze w czasie trwania kampanii wyborczej, przewodnictwo Rady Naczelnej objął Stanisław Wąsik z Londynu, a na czele CKW stanął Piotr Ikonowicz. W 1992 władze PPS, nie chcąc rezygnować ze swej historycznej nazwy, odmówiły współtworzenia Unii Pracy, choć do nowego ugrupowania przeszła część działaczy.

W listopadzie 1992 na XXVI Kongresie PPS socjaliści rozczarowani dotychczasowymi rządami w przyjętej uchwale Lewica pracownicza zdystansowali się od podziałów historycznych, poszukując wsparcia w działaniach na rzecz pracowników. Spowodowało to nawiązanie współpracy z SdRP oraz innymi ugrupowaniami wywodzącymi się z PRL-owskiej PZPR. Na przewodniczącego RN PPS wybrano Piotra Ikonowicza, a CKW Jana Mulaka.

W wyniku decyzji I tury XXVI Kongresu PPS (kwiecień 1993) PPS weszła w skład koalicji pod nazwą Sojusz Lewicy Demokratycznej. Spowodowało to ostre podziały w PPS (m.in. ostry protest i rezygnację złożyła honorowa przewodnicząca PPS Lidia Ciołkoszowa), w wyniku których nastąpił rozłam. Jan Mulak nawiązał kontakt i współpracę z Odrodzoną PPS. W czerwcu, na kolejnym posiedzeniu jej Rady Naczelnej podjęto uchwałę o niewchodzeniu w sojusz z SLD i kontynuowaniu rozmów z PSL oraz innymi podmiotami.

W wyniku wyborów parlamentarnych 19 września 1993 PPS z list SLD wprowadziła do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej posłów Piotra Ikonowicza, Andrzeja Lipskiego, Cezarego Miżejewskiego i przedstawiciela (Niezależnej) PPS Mieczysława Krajewskiego. Ponadto z ramienia SLD na posła został wybrany Jacek Kasprzyk z Ruchu ludzi Pracy, a na senatora Jan Mulak. Po głosowaniu niezgodnie z dyscypliną klubu SLD w 1994, Piotr Ikonowicz, Andrzej Lipski i Cezary Miżejewski zostali z niego usunięci i założyli Koło Parlamentarne PPS[9], które funkcjonowało do 1997. Po śmierci Andrzeja Lipskiego w lipcu 1996 do koła przystąpiła Maria Walczyńska-Rechmal – dotychczasowa posłanka SLD. Koło PPS w Sejmie II kadencji inicjowało ustawy o ochronie lokatorów, wygaśnięciu roszczeń reprywatyzacyjnych, przeciwdziałaniu bezrobociu. Inicjowano działania w sprawie polityki regionalnej.

W wyborach prezydenckich w 1995 PPS poparła kandydata UP Tadeusza Zielińskiego, zaś w II turze lidera SdRP i SLD Aleksandra Kwaśniewskiego.

26 lutego 1996 w Warszawie odbył się Kongres Jedności PPS, w którym wzięły udział wszystkie nurty krajowego i emigracyjnego ruchu socjalistycznego. Przewodniczącym RN został Jan Mulak, a wiceprzewodniczącymi Piotr Ikonowicz i Jacek Kasprzyk, przewodniczącym CKW został Andrzej Lipski. Numerację kongresów zmieniono według interpretacji Odrodzonej PPS.

W wyborach w 1997 do Sejmu z list SLD mandaty poselskie otrzymali: Piotr Ikonowicz, Bogdan Lewandowski i Jacek Kasprzyk. W Senacie znaleźli się ponadto Jerzy Kopaczewski, Jerzy Cieślak oraz Józef Kuczyński. Parlamentarzyści ci utworzyli w ramach SLD – Zespół Parlamentarny Polskich Socjalistów.

W 1999, po przekształceniu się SLD w jednolitą partię, Rada Naczelna PPS nakazała posłom i senatorom PPS utworzenie samodzielnego koła poselskiego. Decyzję tę wykonał Piotr Ikonowicz. Utworzył on wraz innymi posłami, którzy nie weszli do SLD (Kazimierzem Milnerem i Lechem Szymańczykiem z Ruchu Ludzi Pracy oraz senatorami Jerzym Kopaczewskim i Józefem Kuczyńskim) wspólne Koło Parlamentarne PPS – Ruch Ludzi Pracy. Koło to rozpadło się przed wyborami w 2001.

W wyborach prezydenckich w 2000 i parlamentarnych w 2001 PPS startowała samodzielnie, zyskując jedynie marginalne poparcie. W 2000 kandydat PPS Piotr Ikonowicz otrzymał 38 672 (0,22%) głosy, zajmując 10. miejsce spośród 12 kandydatów[10]. W 2001 lista PPS uzyskała 13 459 głosów (0,1%), startując w 16 okręgach wyborczych[11].

W efekcie wskutek wewnętrznych sporów po przegranej, z członkostwa w PPS zrezygnował jej dotychczasowy lider Piotr Ikonowicz. Utworzył on później ze swoimi zwolennikami w kwietniu 2003 nową partię – Nowa Lewica.

Od listopada 2001 do maja 2003 przewodniczącym PPS był Zbigniew Puchajda. W czerwcu 2003 na Kongresie PPS na przewodniczącego Rady Naczelnej PPS wybrany został Andrzej Ziemski[12]. Od maja do czerwca 2005 funkcję tę pełnił Zdzisław Smagalski, a w lipcu 2005 na przewodniczącego prezydium Rady Naczelnej wybrano Mariana Petersa. 16 września 2006 funkcję tę objęła Krystyna Cała, zaś od 16 grudnia tego samego roku przez 12 lat i 3 miesiące szefem RN był Bogusław Gorski.

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 Andrzej Ziemski, Piotr Kozioł i Leszek Kubik startowali z ramienia koalicyjnego komitetu KPEiR-PLD, który nie uzyskał mandatów.

5 grudnia 2004 PPS podpisała deklarację programową Unii Lewicy (wraz z Unią Pracy, Nową Lewicą, Polską Partią Pracy, Antyklerykalną Partią Postępu „Racja”, Demokratyczną Partią Lewicy i Centrolewicą RP), jednak (podobnie jak pozostałe partie) nie weszła w skład utworzonej później partii o tej nazwie. 24 lipca 2005 podpisała porozumienie wyborcze z partiami lewicy pozaparlamentarnej: PPP, APP „Racja”, Komunistyczną Partią Polski i Polską Partią Ekologiczną – Zielonych.

W wyborach parlamentarnych w 2005 wystartowała w ramach komitetu wyborczego Polskiej Partii Pracy (wspólnie z APP „Racja”, KPP i PPE-Z). Komitet zdobył 91 266 głosów (0,77% poparcia w skali kraju). Natomiast reprezentanci PPS na listach PPP uzyskali 5234 głosy, co dało 0,04% poparcia w skali kraju. W wyborach prezydenckich w 2005 PPS udzieliła poparcia kandydatowi PPP Danielowi Podrzyckiemu (który nie wziął udziału w wyborach z powodu śmierci w wypadku samochodowym). W wyborach samorządowych w 2006 PPS nie zawarła koalicji na szczeblu krajowym, rejestrując własny komitet w PKW; jednocześnie instancje terenowe zostały upoważnione do koalicji lokalnych.

W wyborach parlamentarnych w 2007 PPS startowała (4 kandydatów w okręgach: Warszawa, Szczecin, Kielce) z list PPP, która uzyskała 160 476 głosów (0,99%).

Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 PPS nie porozumiała się w sprawie wspólnego startu z Racją Polskiej Lewicy i ostatecznie wystartowała samodzielnie, wystawiając listę jedynie w okręgu wyborczym nr 3 (Olsztyn). Oddano na nią 1331 głosów, co dało ostatnie miejsce zarówno w skali okręgu (11., 0,32% głosów), jak i kraju (12., 0,02% głosów).

W wyborach prezydenckich w 2010 Rada Naczelna PPS nie poparła żadnego z kandydatów. Działacze na niższym szczeblu bądź indywidualnie opowiedzieli się za Bogusławem Ziętkiem z PPP lub Grzegorzem Napieralskim z SLD. W wyborach parlamentarnych w 2011 pojedynczy członkowie PPS startowali bez sukcesów z ramienia SLD bądź (nieoficjalnie) PPP.

12 października 2013 PPS współtworzyła Porozumienie Społeczne „Zmiana” wraz z Polską Lewicą, Partią Regionów, stowarzyszeniem Ruch Ludzi Pracy oraz Związkiem Zawodowym Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony”[13]. Po niedługim czasie PPS wystąpiła jednak z tej koalicji i w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 kilku jej działaczy znalazło się na listach Partii Zieloni (której komitet zarejestrowany został jedynie w części okręgów)[14].

W wyborach samorządowych w 2014 działacze PPS startowali pod różnymi szyldami. W wyborach do sejmiku mazowieckiego wystawili w jednym okręgu listę pod nazwą Partia Józefa Piłsudskiego. Komitet pod tą nazwą powołali także w wyborach w Płocku i gminie Słupno. Do rady Gubina działacze PPS wystartowali jako Lewica dla Gubina. W niektórych miejscach PPS startowała z list SLD Lewica Razem bądź z list komitetów lokalnych.

Przed wyborami parlamentarnymi w 2015 PPS weszła w koalicję (Zjednoczona Lewica) z SLD, Twoim Ruchem, UP i Zielonymi. W ramach komitetu ZL kilkoro kandydatów PPS wystartowało do Sejmu i Senatu. Koalicja nie uzyskała mandatów parlamentarnych. Przekroczyła próg uprawniający do otrzymania subwencji z budżetu państwa, jednak PPS, jako jedynej partii, nie przypadła w udziale żadna część dotacji.

W marcu 2016 PPS współtworzyła Porozumienie Socjalistów, w ramach którego współpracuje kilka niszowych organizacji lewicowych. W maju 2018 wydały one wspólne oświadczenie przed wyborami samorządowymi[15][16]. W następnym miesiącu PPS znalazła się wśród organizacji reaktywujących koalicję SLD Lewica Razem[17], z ramienia którego wystawiła kandydatów m.in. do sejmików województw i rady Warszawy w wyborach samorządowych w 2018.

Pomimo początkowego udziału w tworzeniu koalicji Lewica Razem (na początku 2019), PPS zdecydowała nie brać udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019. Na kongresie 16 marca tego samego roku Bogusława Gorskiego na stanowisku przewodniczącego Rady Naczelnej partii zastąpił Wojciech Konieczny.

24 czerwca 2019 Wojciech Konieczny objął mandat w Sejmiku Województwa Śląskiego, zastępując wybranego do Parlamentu Europejskiego radnego SLD Marka Balta[18].

W lipcu 2019 PPS porozumiała się w sprawie wspólnego startu w wyborach (formalnie pod szyldem Sojuszu Lewicy Demokratycznej) z SLD, Wiosną i Lewicą Razem[19] (później do porozumienia przystąpiły też inne partie, m.in. UP i TR). Wojciech Konieczny został ogłoszony kandydatem SLD do Senatu (przy poparciu Koalicji Obywatelskiej)[20].

Działacze[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący Rady Naczelnej (od zjednoczenia w 1990)[edytuj | edytuj kod]

Organizacja młodzieżowa[edytuj | edytuj kod]

W strukturach partii działała Organizacja Młodzieżowa Polskiej Partii Socjalistycznej (OM PPS). Została ona zawieszona, a następnie zlikwidowana na początku XXI wieku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Robotnik” nr 1/83982 styczeń 1988, CKZ PPS Londyn.
  2. Rejestr ujawnionych konfidentów – była opozycja, wazne-sprawy.pl z 14 grudnia 2013.
  3. To były piękne dni. Polska Partia Socjalistyczna 1987–1990 dzień po dniu. Warszawa, listopad 1987.
  4. Leonard Dubacki: Kalendarium historii PPS; w: Polska Partia Socjalistyczna. Historia i współczesność 1892–2007, s. 128–129.
  5. Rafał Chwedoruk: PPS w latach 1987–1990. Działalność i myśl polityczna; w: Polska Partia Socjalistyczna. Dlaczego się nie udało?, red. Robert Spałka; wydaw. Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2010, s. 351–352.
  6. Jacek Kowalski: Adam i Lidia Ciołkoszowie, lewica.pl z 11 czerwca 2002.
  7. Uchwała XXV Kongresu Polskiej Partii Socjalistycznej o reaktywowaniu jednolitej Polskiej Partii Socjalistycznej z dnia 28 października 1990.
  8. Leonard Dubacki: Kalendarium historii PPS; w: Polska Partia Socjalistyczna. Historia i współczesność 1892–2007, s. 129–130.
  9. KP PPS w Sejmie II kadencji.
  10. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 października 2000 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 8 października 2000 r. Dz.U. z 2000 r. nr 85, poz. 952
  11. Serwis PKW – Wybory 2001.
  12. Krzysztof Kobrzak: Ziemski szefem PPS, lewica.pl z 24 maja 2003.
  13. Deklaracja uczestników Porozumienia Społecznego na stronie Polskiej Lewicy
  14. Serwis PKW – Wybory 2014
  15. Porozumienie Socjalistów, przeglad-socjalistyczny.pl
  16. Porozumienie Socjalistów przed wyborami, przeglad-socjalistyczny.pl
  17. SLD Lewica Razem – koalicja wyborcza na wybory samorządowe i do Parlamentu Europejskiego zawiązana!, strona SLD z 18 czerwca 2018
  18. Beata Białowąs nowym członkiem zarządu. Zastąpi ministra Michała Wosia, radio.katowice.pl z 24 czerwca 2019
  19. PPS przystąpiła do koalicji z SLD, Wiosną i Lewicą Razem, interia.pl z 20 lipca 2019
  20. Tomasz Haładyj, Marek Mamoń: Wybory parlamentarne 2019. Do Senatu z opozycji w Częstochowie Wojciech Konieczny. W Myszkowie wciąż wakat, wyborcza.pl z 20 sierpnia 2019

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]