Aleksander Skrzyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Skrzyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1882
Zagórzany, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 25 września 1931
okolice Ostrowa Wielkopolskiego, Polska
Prezes Rady Ministrów
Okres od 20 listopada 1925
do 5 maja 1926
Przynależność polityczna Stronnictwo Prawicy Narodowej
Poprzednik Władysław Grabski
Następca Wincenty Witos
Minister spraw zagranicznych
Okres od 27 lipca 1924
do 5 maja 1926
Przynależność polityczna Stronnictwo Prawicy Narodowej
Poprzednik Maurycy Zamoyski
Następca Kajetan Dzierżykraj-Morawski
Minister spraw zagranicznych
Okres od 16 grudnia 1922
do 26 maja 1923
Przynależność polityczna Stronnictwo Prawicy Narodowej
Poprzednik Gabriel Narutowicz
Następca Marian Seyda
Odznaczenia
Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi Order Lwa Białego I Klasy (Czechosłowacja) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch Złoty Łańcuch Orderu Piusa IX Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Kawaler Orderu Świętego Sawy Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii Order Krzyża Wolności za służbę cywilną (Estonia) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego

Aleksander Józef Skrzyński herbu Zaremba (ur. 19 marca 1882 w Zagórzanach w Galicji, zm. 25 września 1931 pod Ostrowem Wielkopolskim) – polski prawnik, polityk, hrabia, premier II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył III Gimnazjum im. Sobieskiego w Krakowie. Studiował prawo, w latach 1900–1904 na Uniwersytecie w Wiedniu, a w okresie 1904–1906 w Krakowie. 6 lutego 1906 uzyskał stopień doktora praw. Po studiach pracował we Lwowie, następnie w starostwie w Gorlicach. Od 1908 pracował w służbie administracyjnej przy namiestnictwie galicyjskim, po czym wstąpił do austriackiej służby dyplomatycznej w ramach ministerstwa spraw zagranicznych. W 1912 został mianowany szambelanem na dworze cesarza Franciszka Józefa i przeniesiony do poselstwa w Hadze. Był attaché poselstwa w Watykanie, od 1912 pełnił funkcję sekretarza przy poselstwie w Berlinie i Paryżu. W 1914 został mianowany na stanowisko dyplomatyczne w Waszyngtonie, lecz po wybuchu I wojny światowej nie przyjął nominacji i został na własną prośbę urlopowany.

Podczas wojny służył w wojsku, awansował od stopnia szeregowca do podporucznika. Służył u boku generała Tadeusza Rozwadowskiego. W 1916 przeniesiony do rezerwy.

Zaangażował się w polskie życie polityczne w ramach konserwatywnego Stronnictwa Prawicy Narodowej. W czerwcu 1919 otrzymał nominację na posła w Bukareszcie. W rządzie Władysława Sikorskiego (1923) objął ministerstwo spraw zagranicznych. Po upadku rządu przebywał w Londynie. 27 lipca 1924 został ponownie powołany na urząd ministra spraw zagranicznych w rządzie Władysława Grabskiego. Na tym stanowisku podpisał 2 października 1924 w Genewie Protokół w sprawie pokojowego regulowania sporów międzynarodowych mający zapobiegać agresji. W kolejnym rządzie objął 20 listopada 1925 urząd premiera, który sprawował do 5 maja 1926. Po zamachu majowym Piłsudskiego odbył pojedynek z generałem Stanisławem Szeptyckim, który zarzucał mu współudział w przygotowaniu zamachu.

Po zakończeniu działalności dyplomatycznej i politycznej zajął się biznesem (przemysł drzewny). Zginął 25 września 1931 w wypadku samochodowym na szosie, 8 km od Ostrowa Wielkopolskiego. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na terenie swojej posiadłości w Zagórzanach[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łukasz Cichy, Były Premier RP zginął pod Krotoszynem, krotoszyn.naszemiasto.pl, 19 września 2017 [dostęp 2018-03-03].
  2. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 15. [dostęp 2016-07-25].
  3. a b c d e f g h i j k l m n Henryk Korczyk: Aleksander Józef Skrzyński. W: ipsb.nina.gov.pl [on-line]. Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVIII. [dostęp 2015-09-24].
  4. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 20. [dostęp 2016-07-25].
  5. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-12-15].
  6. Fálkaorðuhafar (1924) (isl.). forseti.is. [dostęp 2016-03-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]