Warszawa Główna Osobowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warszawa Główna Osobowa
Budynek dworca od strony południowej
Budynek dworca od strony południowej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Lokalizacja ul. Towarowa 3
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe i Samorząd Województwa Mazowieckiego
Data otwarcia 2 lipca 1945[1]
Data zamknięcia 1997[2]
Dane techniczne
Kasy N
Przejścia nadziemne N
Przejścia podziemne N
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Warszawa Główna Osobowa
Warszawa Główna Osobowa
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Warszawa Główna Osobowa
Warszawa Główna Osobowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszawa Główna Osobowa
Warszawa Główna Osobowa
Ziemia52°13′33″N 20°59′09″E/52,225833 20,985833
Portal Portal Transport szynowy
Budynek dworca od strony północnej

Warszawa Główna Osobowa[3] – dawna stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych położona na warszawskiej Woli przy ul. Towarowej 3. W latach 1945–1965 pełniła funkcję głównego dworca kolejowego w Warszawie.

Obecnie dworzec nie pełni swojej funkcji, jednak planowane jest ich przywrócenie w związku z remontem linii średnicowej. Znajduje się tam Stacja Muzeum (do marca 2016 Muzeum Kolejnictwa), które posiada ekspozycje stałe i czasowe w salach wystawowych oraz wystawę zabytkowego taboru normalnotorowego na wydzielonych torach.

Historia[edytuj]

Do 1944 roku najważniejszym dworcem Warszawy był Dworzec Główny, który został zniszczony przez Niemców po upadku powstania warszawskiego[4].

 Osobny artykuł: Dworzec Główny w Warszawie.

W 1945 do funkcji centralnego dworca dla stolicy postanowiono zaadaptować dawny dworzec towarowy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, obsługujący m.in. zakłady przemysłowe na Woli[4].

2 lipca 1945 oddano do użytku prowizorycznie zaadaptowany na tymczasowy dworzec budynek dawnych magazynów[1]. Posiadał on jeden peron z dwoma torami[1]. W pierwszej hali umieszczono 10 kas, w drugiej poczekalnię dla pasażerów wraz z punktem PCK i ambulatorium, bufet oraz jadłodajnię Stołecznego Komitetu Opieki Społecznej[5].

Obiekt przystosowano do funkcji czołowego dworca pasażerskiego, budując perony i wiaty oraz wznosząc w latach 1945–1946 prowizoryczny budynek dworcowy według projektu Wiktora Ballogha[1]. Został on oddany do użytku 12 lipca 1946[1]. Kończył on linię zbierającą, za pośrednictwem Dworca Warszawa Zachodnia, ruch dalekobieżny i podmiejski z kierunku Poznania, Katowic i Krakowa[4][1].

Od strony miasta do budynku dworca prowadziły dwa wejścia: główne od strony południowej i pomocnicze od strony północnej[6]. Na perony prowadziły dwa wyjścia w zachodniej części hali[6]. Kilka lat później do hali dobudowano dwa pawilony, pomiędzy którymi powstały trzy grupy torów[7].

Rozwiązanie to było planowane jako tymczasowe, jednak Warszawa Główna pełniła funkcję głównego dworca kolejowego stolicy przez ponad 20 lat, do uruchomienia Dworca Centralnego. W 1967 roku, dzięki rozbudowie warszawskiej linii średnicowej, część pociągów dalekobieżnych zaczęła ponownie kursować z pominięciem Warszawy Głównej.

W 1972 utworzono Muzeum Kolejnictwa, wyznaczając na jego siedzibę dworzec Warszawa Główna Osobowa[8]. Zbiory prezentowano w dwóch salach, a tabor w wydzielonych miejscach na terenie stacji[8].

Dworzec został zamknięty dla ruchu osobowego 29 maja 1976[4], kilka miesięcy po oddaniu do użytku Warszawy Centralnej. Od tej pory Warszawa Główna obsługiwała jedynie pociągi elektryczne w kierunku Warki, Radomia, Skarżyska-Kamiennej i Kielc. Ruch pasażerski ostatecznie wstrzymano w 1997, a w ciągu kilku następnych lat rozebrano większość peronów i torów stacyjnych. Ruch towarowy został już wcześniej przeniesiony na stację na Odolanach, a większość bocznic została rozebrana[4].

W związku z planowanym na lata 2020–2024[9] remontem linii średnicowej, co spowoduje długotrwałe zamknięcie obu komór tunelu średnicowego, przewiduje się przywrócenie dworca do swej pierwotnej funkcji, a zajmująca budynek Stacja Muzeum (dawne Muzeum Kolejnictwa) ma zostać przeniesiona na tereny wagonowni Warszawa Szczęśliwice na Odolanach[10]. Planowana jest budowa dwóch wyspowych, dwukrawędziowych peronów czołowych i remont zniszczonej infrastruktury kolejowej[11]. Wzdłuż peronów powstaną cztery nowe tory oraz tor manewrowy, a w zachodniej części dworca zadaszona kładka pieszo-rowerowa łącząca Aleje Jerozolimskie z ul. Kolejową[12]. Inwestycja jest częścią projektu zagospodarowania przez PKP terenów wokół dworca o powierzchni ok. 10 ha, na którym mają powstać biurowce, sklepy, mieszkania oraz tereny zielone[9].

Dworzec ma przyjąć pasażerów w 2020[12]. Po zakończeniu w 2024 remontu linii średnicowej, Warszawa Główna ma być stacją końcową dla pociągów regionalnych z kierunku Warki i Radomia lub Sochaczewa i Łowicza[13].

W kulturze masowej[edytuj]

Dojazd[edytuj]

Do budynku stacji Warszawa Główna można dojechać autobusami i tramwajami. Można do niego dotrzeć również pociągami Szybkiej Kolei Miejskiej, Kolei Mazowieckich i Warszawskiej Kolei Dojazdowej wysiadając na przystanku Warszawa Ochota.

Przypisy

  1. a b c d e f Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 133.
  2. Sebastian Objazdowski: Perony byłego dworca Warszawa Główna Osobowa.. torowy.blogspot.com, 5 grudnia 2013. [dostęp 2016-04-10].
  3. http://www.plk-sa.pl/files/public/user_upload/pdf/Reg_przydzielania_tras/Regulamin_2015_2016/18.12.2015/N_ZAL_2.6_20151218095109.pdf
  4. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 160. ISBN 83-01-08836-2.
  5. Jan Górski: Warszawa w latach 1944–1949. Odbudowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 257. ISBN 83-01-05901-X.
  6. a b Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 134.
  7. Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 134–135.
  8. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 520. ISBN 83-01-08836-2.
  9. a b Jarosław Osowski. Dworzec jeździ w planach. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 12 stycznia 2017. 
  10. http://www.rynek-kolejowy.pl/55593/warszawa_glowna_na_nowo_lepsze_przesiadki.html
  11. http://www.rynek-kolejowy.pl/55705/pkp_chce_uruchomic_stacje_warszawa_glowna_jak_wyglada_teraz_fotorelacja.html
  12. a b Michał Szaflarski. Warszawa Główna znów dla pasażerów. „Gazeta Stołeczna”, s. 5, 6−7 maja 2017. 
  13. Jarosław Osowski. Drogi dworzec na wszelki wypadek. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 11 maja 2017. 
  14. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa w filmie. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2016, s. 365. ISBN 978-83-268-2388-6.
  15. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa w filmie. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2016, s. 364–365. ISBN 978-83-268-2388-6.
  16. Jerzy S. Majewski: Mapa Warszawy ze "Złego" Tyrmanda [ARCHIWALNE ZDJĘCIA]. warszawa.wyborcza.pl, 18 kwietnia 2014. [dostęp 2017-05-21].
  17. praca zbiorowa: Ceglane ciało, gorący oddech. Warszawa Leopolda Tyrmanda. Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 2015, s. 33. ISBN 978-83-65112-02-6.

Linki zewnętrzne[edytuj]