Dzwon Zygmunta

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Dzwon Zygmunta, MDXX, Hans Beham von Nurmberg
Dzwon Zygmunta

Dzwon Zygmunta, Dzwon Zygmunt – najsłynniejszy i do niedawna największy polski dzwon, znajdujący się na Wieży Zygmuntowskiej w północnej części katedry wawelskiej, ufundowany przez Zygmunta I Starego. Dzwon wykonał w krakowskiej ludwisarni ludwisarz Hans Beham z Norymbergi w 1520 roku, a umieszczenie na wieży miało miejsce 9 lipca 1521 roku. 13 lipca 1521 Kraków po raz pierwszy usłyszał jego głos. Na płaszczu dzwonu widoczne są postacie świętych: Zygmunta i Stanisława. Znajduje się tam także herb Polski i Litwy.

Według legendy dzwon został odlany ze zdobytych armat. Jego serce pękło już trzykrotnie: w 1860, na Wielkanoc 1939 i w Wigilię 2000 [1], ale za każdym razem niezwłocznie odlewano nowe. Obecne serce dzwonu waży 365 kg i jest o 42 kg cięższe od starego. Według legendy, pęknięcie serca zwiastuje złe czasy dla Polski, zaś według popularnego przesądu dotknięcie serca przynosi szczęście.

Dzwon Zygmunta uruchamiany jest ręcznie, przez zespół 8-12 ludzi. Rozhuśtanie go wymaga sporo siły i czasu. Przywilej bicia w ten dzwon ma 35 dzwonników. Część dzwonników stowarzyszona jest w Bractwie Dzwonników Zygmunta. Wśród dzwonników znajduje się jedna kobieta.

Bicie jest nie tylko wymagające fizycznie, ale także niebezpieczne. W latach 20. XX wieku niedoświadczony dzwonnik nie puścił liny i został wyciągnięty przez okno dzwonnicy. Szczęśliwie nie puszczał w dalszym ciągu liny, więc powracający dzwon wciągnął go przez toż okno z powrotem na wieżę. Dzwonnik nie uległ zranieniu. Od tego czasu okna zostały zabezpieczone siatką.

Bicie w dzwon Zygmunta oznajmia tylko święta i uroczystości kościelne i państwowe oraz najważniejsze wydarzenia w życiu Polski lub Kościoła katolickiego. Bił na przykład wieczorem 2 kwietnia 2005, po ogłoszeniu śmierci papieża Jana Pawła II (tak samo, jak 27 lat wcześniej, po wyborze Karola Wojtyły na papieża), poprzednio zaś – 30 kwietnia 2004 roku po mszy św. w intencji Ojczyzny, odprawionej w katedrze wawelskiej z okazji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a także 1 września 1939 roku, kiedy to Polska została zaatakowana przez III Rzeszę.

Spis treści

[edytuj] Dane

Dzwon Zygmunta jest częścią unikalnego zespołu historycznych dzwonów zawieszonych na Wieży Zygmuntowskiej katedry wawelskiej. Pozostałe, obecnie nieużywane, dzwony tego zespołu to Półzygmunt z 1463 roku (ton d', ok. 6500 kg), Urban z 1757 roku (ton h°, ok. 3000 kg), Kardynał z 1455 roku (ton es', ok. 3000 kg) i Głownik z 1460 roku (ton es', ok. 1900 kg).

Przypisy

  1. Bogusław Michalec: Kraków : przewodnik ilustrowany. Bielsko-Biała: Pascal, 2004. ISBN 83-7304-288-1. 
  2. Dzwon Zygmunta . [dostęp 9 lipca 2008].

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zawieszenie dzwonu Zygmunta Jana Matejki (1874)
Utwórz książkę
W innych językach