Dzwon Zygmunta
Z Wikipedii
Dzwon Zygmunta, Dzwon Zygmunt – najsłynniejszy i do niedawna największy polski dzwon, znajdujący się na Wieży Zygmuntowskiej w północnej części katedry wawelskiej, ufundowany przez Zygmunta I Starego. Dzwon wykonał w krakowskiej ludwisarni ludwisarz Hans Beham z Norymbergi w 1520 roku, a umieszczenie na wieży miało miejsce 9 lipca 1521 roku. 13 lipca 1521 Kraków po raz pierwszy usłyszał jego głos. Na płaszczu dzwonu widoczne są postacie świętych: Zygmunta i Stanisława. Znajduje się tam także herb Polski i Litwy.
Według legendy dzwon został odlany ze zdobytych armat. Jego serce pękło już trzykrotnie: w 1860, na Wielkanoc 1939 i w Wigilię 2000 [1], ale za każdym razem niezwłocznie odlewano nowe. Obecne serce dzwonu waży 365 kg i jest o 42 kg cięższe od starego. Według legendy, pęknięcie serca zwiastuje złe czasy dla Polski, zaś według popularnego przesądu dotknięcie serca przynosi szczęście.
Dzwon Zygmunta uruchamiany jest ręcznie, przez zespół 8-12 ludzi. Rozhuśtanie go wymaga sporo siły i czasu. Przywilej bicia w ten dzwon ma 35 dzwonników. Część dzwonników stowarzyszona jest w Bractwie Dzwonników Zygmunta. Wśród dzwonników znajduje się jedna kobieta.
Bicie jest nie tylko wymagające fizycznie, ale także niebezpieczne. W latach 20. XX wieku niedoświadczony dzwonnik nie puścił liny i został wyciągnięty przez okno dzwonnicy. Szczęśliwie nie puszczał w dalszym ciągu liny, więc powracający dzwon wciągnął go przez toż okno z powrotem na wieżę. Dzwonnik nie uległ zranieniu. Od tego czasu okna zostały zabezpieczone siatką.
Bicie w dzwon Zygmunta oznajmia tylko święta i uroczystości kościelne i państwowe oraz najważniejsze wydarzenia w życiu Polski lub Kościoła katolickiego. Bił na przykład wieczorem 2 kwietnia 2005, po ogłoszeniu śmierci papieża Jana Pawła II (tak samo, jak 27 lat wcześniej, po wyborze Karola Wojtyły na papieża), poprzednio zaś – 30 kwietnia 2004 roku po mszy św. w intencji Ojczyzny, odprawionej w katedrze wawelskiej z okazji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a także 1 września 1939 roku, kiedy to Polska została zaatakowana przez III Rzeszę.
Spis treści |
[edytuj] Dane
- ton uderzeniowy: g°
- masa: dzwon z sercem, jarzmem, łożyskami i huśtawką z linami: 12 600 kg; w tym serce dzwonu: 365 kg i klosz: 9 600 kg
- średnica u dołu: 2,5 m
- wysokość: 2 m
- grubość ścian: od 7 do 21 cm
- objętość: 1,2 m3
- stop: brąz (80% miedzi, 20% cyny) [2]
- płaskorzeźby: św. Zygmunta i św. Stanisława oraz wizerunki Orła Polskiego i Pogoni litewskiej
- łaciński napis głosi: Bogu Najlepszemu, Największemu i Dziewicy Bogurodzicy, świętym patronom swoim, znakomity Zygmunt, król Polski, ten dzwon godny wielkości umysłu i czynów swoich kazał sporządzić Roku Pańskiego 1520
Dzwon Zygmunta jest częścią unikalnego zespołu historycznych dzwonów zawieszonych na Wieży Zygmuntowskiej katedry wawelskiej. Pozostałe, obecnie nieużywane, dzwony tego zespołu to Półzygmunt z 1463 roku (ton d', ok. 6500 kg), Urban z 1757 roku (ton h°, ok. 3000 kg), Kardynał z 1455 roku (ton es', ok. 3000 kg) i Głownik z 1460 roku (ton es', ok. 1900 kg).
Przypisy
- ↑ Bogusław Michalec: Kraków : przewodnik ilustrowany. Bielsko-Biała: Pascal, 2004. ISBN 83-7304-288-1.
- ↑ Dzwon Zygmunta . [dostęp 9 lipca 2008].
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Bractwo Króla Zygmunta, Magazyn Rzeczpospolitej, 2.03.98 Nr 10
