Igor Mitoraj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Igor Mitoraj
Igor Mitoraj (15434967636).jpg
Mitoraj w 2014 roku
Data i miejsce urodzenia 26 marca 1944
Oederan
Data i miejsce śmierci 6 października 2014 Paryż
Narodowość polska
Dziedzina sztuki rzeźba
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Igor Mitoraj, Heros de Lumiere
Igor Mitoraj, Torso di Ikaro

Igor Mitoraj (ur. 26 marca 1944 w Oederan, zm. 6 października 2014 w Paryżu[1]) – polski rzeźbiarz, od 1968 tworzący poza granicami kraju (Francja, Włochy).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1944 w Oederan w Rudawach jako syn deportowanej polskiej robotnicy przymusowej i francuskiego jeńca wojennego, oficera Legii Cudzoziemskiej. Po zakończeniu wojny matka wraz z synem powróciła do Polski, do swoich rodziców. Dzieciństwo i młodość Mitoraj spędził w miejscowości Grojec. Po ukończeniu Liceum Plastycznego w Bielsku-Białej wstąpił w 1963 na Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie studiował malarstwo pod kierunkiem Tadeusza Kantora. W 1968, po studiach wyjechał do Paryża studiować w École nationale supérieure des beaux-arts. Zmarł 6 października 2014 w Paryżu.

Początki kariery artystycznej[edytuj | edytuj kod]

Mitoraj wyjechał z Polski od razu po studiach w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie studiował malarstwo u Tadeusza Kantora, do Paryża. Zaczynał tam jako malarz i grafik, miał wystawę[2] w galerii La Hune w Dzielnicy Łacińskiej, związanej z księgarnią o tej samej nazwie (1976).

Rok później zajął się rzeźbą. Wkrótce potem otrzymał propozycję przygotowania wystawy dla galerii ArtCurial w Paryżu, prowadzonej przez bratanka ówczesnego prezydenta Francji, Mitteranda. By przygotować prace do tej wystawy, Mitoraj wyjechał na rok do centrum artystycznych odlewni pracujących w brązie oraz kamieniarzy pracujących w marmurze w Pietrasanta, we Włoszech. Tam powstały pierwsze brązy Mitoraja, oraz pierwsze monumentalne rzeźby z białego marmuru z pobliskiej Carrary.

Odkrycie rzeźby[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba Igora Mitoraja w Hadze (Scheveningen)

Od momentu wystawy ArtCurial w 1977 rzeźby i rysunki Igora Mitoraja pokazano na 120 wystawach indywidualnych na całym świecie. Jego rzeźby, często gigantycznej wielkości, stoją w reprezentacyjnych punktach wielu miast – m.in. w Paryżu na La Défense oraz w Rzymie, Mediolanie, Lozannie, Londynie, Krakowie, Scheveningen koło Hagi, w USA i Japonii.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Igor Mitoraj dzielił swój czas pomiędzy Paryżem i Pietrasanta, gdzie od 1983 roku miał swoją pracownię[3]. Wiele z jego rzeźb powstawała potem z glinianego lub gipsowego oryginału, w odlewniach i pracowniach kamieniarskich Pietrasanty, które pracują od setek lat tymi samymi metodami. Mitoraj wzorował się na twórczości Michała Anioła i Antonia Canovy. Samouk w dziedzinie rzeźby, Mitoraj odwoływał się do warsztatu przeszłości, cały czas poszukując nowej estetyki, która by oddawała czas, w którym żyje

.

5 października 2005, podczas uroczystości w krakowskim magistracie został uhonorowany przez ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis[4].

Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 r. „za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i artystycznej” został przez prezydenta Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. Uroczystość uhonorowania odbyła się 3 maja 2012[6].

Sztuka Mitoraja[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba Igora Mitoraja w Madrycie
Galeria
Rzeźba Mitoraja w Walencji
Rzeźba Mitoraja w Walencji

Głównym tematem rzeźb Mitoraja jest ludzkie ciało, jego piękno i kruchość, a także głębsze aspekty ludzkiej natury, które pod wpływem czasu i okoliczności ulegają wynaturzeniu. Odwołując się, nawet dosłownie (niekiedy już w tytule rzeźby: Ikar, Tyndareus, Centauro, Eros, Mars, Gorgona, Paesaggio Ithaka), do mitologii lub historii Grecji i Rzymu, niejako „cytuje” piękno i idealne proporcje rzeźb klasycznych, jednocześnie uzmysławiając odbiorcy ich ludzką naturę i niedoskonałość poprzez umyślne spękania i uszkodzenia powierzchni posągów, a nawet powalenie ich na ziemię. Mityczni bohaterowie, zranieni, niedoskonali patrzą niemo na widza pustymi oczodołami, często zakryci całunami, niczym istoty ranne lub kalekie, niejednokrotnie niemi – z ustami zakrytymi tkaniną. Styl Mitoraja polegający na interpretacji antyku z wprowadzeniem wyraźnych akcentów nowoczesności, jest obecnie rozpoznawany przez miłośników sztuki na całym świecie. Elementem charakterystycznym prac Mitoraja są usta, które zawsze mają kształt ust autora i stanowią nieformalny „podpis” rzeźbiarza na dziele

.

Wybrane wystawy[edytuj | edytuj kod]

  • 1976: pierwsza indywidualna wystawa malarstwa i grafiki w Galerie Le Hune w Paryżu
  • 1977: indywidualna wystawa rzeźb i biżuterii z brązu w ArtCurial w Paryżu przy Av. Matignon
  • 1986: zaproszenie na 42. Biennale w Wenecji
  • 1989: wystawa w New York Academy of Art
  • 1999: wystawa w Museo Archeologico oraz w Ogrodach Boboli we Florencji
  • 2001: wystawa w Muzeum Olimpijskim w Lozannie
  • 2003: wystawa na placach miast Polski – Rzeźby i rysunki Igora Mitoraja: Poznań (7 września – 5 października 2003)
  • 2004: 56 klasycznych rzeźb Mitoraja, wykonanych z brązu, żeliwa, białego i czarnego marmuru oraz terakoty, 36 rysunków artysty z lat 1976-2001 oraz 14 rzeźb z brązu wystawionych na Rynku Głównym, Kraków (17 października 2003 – 25 stycznia 2004); Warszawa (11 lutego – 25 kwietnia 2004)

Rzeźby w plenerze[edytuj | edytuj kod]

  • Santa Cruz de Tenerife – „Per Adriane”
  • Paryska dzielnica La Défense (wejście do Uniwersytetu) – Ikaria, Wielki Toskańczyk, Tyndareos
  • Park Olimpijski w Lozannie – Corazza
  • Piazza Monte Grappa w Rzymie – Bogini Rzymu
  • Abuta na HokkaidoTsuki-no-hikari (Światło księżyca); repliki dzieła stoją też w Londynie (przed British Museum), w Scheveningen (na wydmach, w pobliżu muzeum Beelden aan Zeee) i w Poznaniu.
  • Mediolan – Fontanny Centaura
  • Bazylika Santa Maria degli Angeli e dei Martiri w Rzymie – wrota do świątyni

Przypisy

  1. Zmarł rzeźbiarz Igor Mitoraj. 2014-10-06. [dostęp 2014-10-06].
  2. Igor Mitoraj, Yorkshire Sculpture Park, katalog wystawy 1992-1993, s. 96.
  3. Igor Mitoraj, Raadselachtige Schoonheid, Museum Beelden Aan Zee, Scheveningen, 1977, katalog wystawy w językach niderlandzkim i angielskim; s. 68: Biografie.
  4. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2 lipca 2011].
  5. M.P. z 2012 r. poz. 773Tu z imieniem Jerzy.
  6. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. W: 2012-05-03 [on-line]. Prezydent.pl. [dostęp 2012-05-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]