Jastarnia

Jastarnia
Molo w Jastarni – widok od strony lądu
Herb Jastarni Flaga Jastarni
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Powiat	pucki
Gmina	gmina miejska
Data założenia	pierwsza wzmianka – 1378
Prawa miejskie	1973
Burmistrz	Tyberiusz Zygmunt Narkowicz
Powierzchnia	7,80 km²
Wysokość	0-12,6 m n.p.m.
Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość	3 947 506 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 58
Kod pocztowy	84-140
Tablice rejestracyjne	GPU
Położenie na mapie województwa pomorskiego Jastarnia
Położenie na mapie Polski Jastarnia
54°41′58″N 18°40′36″E
TERC (TERYT)	2211021
SIMC	0934518
Hasło promocyjne: Jastarnia – Gmina na wszystkie pory roku
Urząd miejski ul. Portowa 24 84-140 Jastarnia
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Jastarnia w Wikisłowniku
Strona internetowa

Jastarnia (kaszb. Jastarniô) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie puckim, na Mierzei Helskiej. Kurort nadmorski z sześcioma kąpieliskami, portem morskim i przystanią morską.

Według danych z 31 marca 2011 roku miasto miało 3 970 mieszkańców.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 7,80 km². Miasto stanowi 1,35% powierzchni powiatu.

Według danych z 2002 roku użytki leśne w mieście stanowią 36%.

W skład Jastarni wchodzą części miasta: Kuźnica i Jurata, a także osiedle mieszkaniowe Syberia.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Infrastruktura turystyczna

W mieście organizowane jest 6 kąpielisk nadmorskich w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia:

• kąpielisko Kuźnica „Kościół” – z wejściem na plażę nr 33 od ul. Helskiej, obejmujące 100 m linii brzegowej;
• kąpielisko Jurata „Międzymorze” – z wejściem na plażę nr 60 od ul. Międzymorze, obejmujące 100 m linii brzegowej;
• kąpielisko Jastarnia „Ogrodowa” – z wejściem na plażę nr 44 od ul. Ogrodowej, obejmujące 100 m linii brzegowej;
• kąpielisko Jastarnia „Leśna” – z wejściem na plażę nr 60 od ul. Leśnej, obejmujące 100 m linii brzegowej;
• kąpielisko Jastarnia „Nadmorska – Plażowa” – z wejściem na plażę nr 47-48 od ul. Nadmorskiej i Plażowej, obejmujące 100 m linii brzegowej;
• kąpielisko Jastarnia „Zdrojowa” – z wejścia na plażę nr 49 od ul. Sychty oraz nr 50 od ul. Zdrojowej, obejmujące 200 m linii brzegowej.

Toponimia

Nazwa Jastarnia może pochodzić od słowa Jastra, oznaczającego coś jasnego lub Jastra oznaczającego w języku kaszubskim Wielkanoc.

Dawniej funkcjonowały nazwy kaszubskie Pùckô Jastarniô, Sroczé Gniôzdo oraz niemiecka Heisternest. Polskimi nazwami miejscowości były Jasturnia Pucka, Zesterna, Niastarnia.

Historia

Najstarsze ślady zamieszkania przez człowieka na terytorium Jastarni pochodzą z I w.p.n.e. Jastarnia (Osternäs) pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1378 r. przy okazji wystawienia przez Krzyżaków przywileju dla pobliskiego Helu.

W 1755 r. Urszula Przebendowska ufundowała kaplicę i szkółkę. W 1836 r. został zbudowany kościół.

Do XX w. była wioską zamieszkaną w przeważającej mierze przez rybaków.

W epoce nowożytnej wykształcił się podział na dwie miejscowości: Jastarnię Pucką i Bór (Jastarnię Gdańską). Gwałtowny rozwój osady wiązał się z okresem międzywojennym – wtedy powstał tu port rybacki, doprowadzono też linię kolejową. 1 stycznia 1973 osiedle Jastarnia uzyskało prawa miejskie. Obecnie jest przede wszystkim miejscowością turystyczną.

W latach 1974–2005 Jastarnia była uznana przez rząd za miejscowość posiadającą warunki do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, dzięki czemu mogły być prowadzone tu zakłady lecznictwa.

Infrastruktura

Nad Zatoką Pucką zlokalizowane są port morski Jastarnia oraz przystań morska w Kuźnicy, które stanowią ośrodki rybackie. W związku z rządowym programem jądrowym wskazującym na lokalizację pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej w gminach: Żarnowiec i Choczewo, burmistrz Jastarni publicznie sprzeciwia się budowie takiej elektrowni na Pomorzu .

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	4035	100	2097	52	1938	48
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	504,4		262,1		242,2

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002, Jastarnia jest gminą o największym udziale osób narodowości kaszubskiej w ogólnej liczbie mieszkańców (5,74%) w Polsce.

Atrakcje turystyczne

• Kościół
• Port rybacki
• Cmentarzowa Góra
• Muzeum Pod Strzechą
• Kapliczka świętej Rozalii
• Skansen Fortyfikacji z 1939 r.
• Ośrodek Oporu Jastarnia – pozycja obronna stanowiąca fragment Rejonu Umocnionego Hel, składająca się z czterech schronów bojowych ("Saragossa", "Sęp", "Sabała" i "Sokół")
• Ruiny niemieckich instalacji przeciwlotniczych
• Zabytkowa chata rybacka z 1881 r. zbudowana z wykorzystaniem wyrzuconych przez morze części statków i okrętów.
• Zbiory rybackie w bosmanacie portu
• Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna "Torfowe Kłyle (Kùle)"
• Hotel „Europejski” (ob. Dom wczasowy "MARIA") z 1930 r. w stylu modernistycznym, ul. Portowa 3
• Dom modernistyczny z 1936 roku, ul. Ogrodowa 16
• Dom modernistyczny z lat 20/30 XX w., ul. Ogrodowa 44
• Pensjonat „Gwiazda Morza”, 1936 r., ul. Rybacka 12
• Ośrodek Morski (ob. LOK) w stylu modernistycznym z 1930 r., ul. Rybacka 33
• Dom modernistyczny z lat 30. XX wieku ul. Sychty Ks. 107
• Dom modernistyczny z 1926 r. ul. Sychty Ks. 111

W Jastarni znajduje się latarnia morska i lądowisko, jak i czterogwiazdkowy hotel spa "Dom Zdrojowy"

Pieniądz lokalny

Od 2006 r. na terenie gminy Jastarnia w okresie letnim prowadzona jest akcja "Pieniądz Lokalny". Ma ona na celu promocję gminy. Podczas trwania akcji turyści mogą zakupić żeton "3 merki". Jest on równowartością 3 złotych polskich. Merki można wymieniać w określonych miejscach na towary lub usługi na terenie gminy. Organizatorem akcji jest gmina Jastarnia działająca poprzez Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Jastarni. Producentem żetonów jest Mennica Polska S.A.

Dotychczas wydane zostały monety:

• Rok 2006 – 75 lat Juraty
• Rok 2007 – Kuźnica
• Rok 2008 – 35. rocznica nadania praw miejskich Jastarni
• Rok 2009 – Jubileusz Sportu
• Rok 2011 - 80 lat Juraty

Sport

W mieście działa klub pływacki Delfin Moksir Jastarnia, sekcja siłowa Moksir Jastarnia oraz UKS piłki siatkowej.

Administracja

Jastarnia ma status gminy miejskiej. Organem uchwałodawczym jest Rada Miasta Jastarni, składająca się z 15 radnych. Organem wykonawczym jest Burmistrz Miasta Jastarni.

Mieszkańcy Jastarni wybierają posłów na Sejm z okręgu wyborczego nr 26, senatora z okręgu nr 64, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 1. Mieszkańcy Jastarni wraz z mieszkańcami Władysławowa i Helu wybierają wspólnie 6 radnych do Rady Powiatu Puckiego (liczącej 19 radnych).

Gminy partnerskie

• Baabe^{[potrzebne źródło]}
• gmina Elbe-Parey^{[potrzebne źródło]}
• Wałbrzych^{[potrzebne źródło]}
• Wisła^{[potrzebne źródło]}

Galeria

• 

  Gmina Jastarnia na Mierzei Helskiej

• 

  Zabytkowa chata rybacka

• 

  Stacja kolejowa Jastarnia

• 

  Tablica z planem miejscowości znajdująca się przy porcie

• 

  Port w Jastarni nocą

• 

  Kościół parafii w Jastarni

• 

  Schron Sęp na plaży w Jastarni

• 

  Kutry w porcie w Jastarni

• 

  Latarnia morska w Jastarni (nie udostępniona do zwiedzania)

Linki zewnętrzne

• Strona gminy Jastarnia. [dostęp 2011-02-11]. (pol. • ang. • niem.)
• Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Jastarni. [dostęp 2011-02-11].
• Mateusz Włodarczyk: Panorama sferyczna plaży w Jastarni. [dostęp 2011-02-11].