Kępice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości noszące tę nazwę.
Kępice
Herb Flaga
Herb Kępic Flaga Kępic
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat słupski
Gmina Kępice
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1967[1]
Burmistrz Magdalena Gryko
Powierzchnia 6,11 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

3756[1]
615 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 59
Kod pocztowy 77–230
Tablice rejestracyjne GSL
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kępice
Kępice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kępice
Kępice
Ziemia 54°14′28″N 16°53′23″E/54,241111 16,889722
TERC
(TERYT)
6222812054
Urząd miejski
ul. Niepodległości 6
77–230 Kępice
Wikisłownik Hasło Kępice w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kępice (do 1946 Businko[2], kaszb. Hômer, niem. Hammermühle) – miasto w woj. pomorskim, w powiecie słupskim, położone na skraju Wysoczyzny Polanowskiej w dolinie rzeki Wieprzy, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kępice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. słupskiego, teraz należy do woj. pomorskiego.

Miasto, otoczone lasami Puszczy Słupskiej, leży na trasie linii kolejowej Piła Główna – Ustka, z przystankiem Kępice i przy drodze wojewódzkiej 208.

W okolicy znajduje się kilka jezior np. Obłęskie, Kryształek (nazwa gwarowa z powodu bardzo czystej wody), Łętowo, Jezioro Korzybie, Przyjezierze, Nakło. Przez miasto przepływa rzeka Wieprza.

Według danych z 31 grudnia 2004 r. miasto miało 3878 mieszkańców. Gmina Kępice liczy wraz z miastem ok. 10 155 mieszkańców[potrzebne źródło].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W X-XII w. poniżej zakładu garbarskiego w zakolu Wieprzy znajdował się gródek, do dziś pozostał po nim obrys wałów, czyli grodzisko. Przez wieki był to teren puszczy. Przyspieszony rozwój osadnictwa zaczął się w II poł. XIX w. W dolinie Wieprzy na wschód od Warcina znajdowała się kuźnia. 7 lipca 1867 ówczesny pruski premier Otto von Bismarck zakupił od Wernera Ewalda von Blumenthala majątek Warcino dzięki dotacji w wysokości 400 tys. talarów uzyskanej po zwycięskiej wojnie prusko-austriackiej. W 1868 Bismarck zlecił wybudowanie nad Wieprzą papierni "Papierfabrik Hammermühle". Następnie powstaje większy zakład w Kruszce (Fuchsmühle). Papiernie te, które od 1889 występują pod nazwą "Varziner Papierfabrik A.G.", stają się największym przedsiębiorstwem przemysłowym na niemieckim Pomorzu Wschodnim i znaczącym producentem banknotów. Obok zakładów powstają nowe osiedla. Wraz z zakończeniem budowy linii kolejowej ze Szczecinka przez Miastko do Słupska miejscowość uzyskuje dworzec kolejowy, a przez położone 7 km na północ Korzybie połączenie z linią Sławno-Bytów. W roku 1898 nowym właścicielem zostaje Wilhelm von Bismarck, syn kanclerza Rzeszy i nadprezydent Prus Wschodnich. Po jego śmierci dobra warcińskie odziedziczył jego jedyny syn Wilhelm Nikolaus von Bismarck (1896-1940). Po roku 1890 na potrzeby papierni i tartaku zostały uruchomione elektrownie wodne. W 1918 r. na Wieprzy istniał system czterech elektrowni: w Kępce (Kampmühle), Kruszce (Fuchsmühle), Biesowicach (Beßwitz) i Kępicach (Hammermühle). Wszystkie one, oprócz kępickiej, zostały zniszczone w czasie II wojny światowej. W wyniku reformy administracyjnej w 1928 doszło do scalenia osiedli znajdujących się na terenie niwy warcińskiej (Varziner Flur), czyli Kruszki, Kępic, Kępki i dworca kolejowego w jedną gminę w ramach powiatu miasteckiego pod nazwą Kępice. Coraz więcej ludzi znajdowało zatrudnienie w przemyśle. Liczba mieszkańców w 1939 wzrosła do 2169 osób. W czasie II wojny światowej w papierniach na przymusowych robotach pracowało wielu Polaków. Wytwarzano w nich fałszywe amerykańskie dolary i angielskie funty szterlingi służące destabilizacji gospodarek USA i Wielkiej Brytanii. Oprócz tego w czasie wojny produkowano w Kępicach i Kruszce śmigła i szyby na wyposażenie samolotów myśliwskich. Wśród polskich robotników przymusowych istniała komórka organizacji konspiracyjnej Odra, która została rozbita przez Gestapo w 1944. Po ciężkich walkach w okresie między 2 i 4 marca 1945 Kępice zostały zdobyte przez Armię Czerwoną. Urządzenia fabryczne zostały zdemontowane przez Rosjan w latach 1946/47. Po zakończeniu wojny miejscowość przeszła pod polski zarząd. Rozpoczął się proces wysiedlania ludności niemieckiej i zastępowania jej przez przesiedleńców z głębi kraju i kresów wschodnich spoza linii Curzona. Przez pierwsze powojenne miesiące ówczesna wieś nosiła nazwę Businko[3];, a stacja kolejowa Businko Korzybskie. Nazwę Kępice wprowadzono rozporządzeniem Ministerstwa Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 roku[4]. W miejsce zdemontowanej papierni i fabryki celulozy uruchomiono w 1957 garbarnię. Kępickie Zakłady Garbarskie Kegar zatrudniały do 1000 pracowników i posiadały zakłady filialne w Białogardzie i Dębnicy Kaszubskiej. Zostały sprywatyzowane w 1996. W 1958 pracownicy garbarni odbudowali zdemontowaną elektrownię wodną w Kępicach. W 1980 elektrownia została przekazana w użytkowanie do Zakładu Energetycznego w Słupsku. W 1996 dokonano gruntownej modernizacji jej urządzeń. Przez pierwsze 15 powojennych lat Kępice były grupą niewielkich osiedli. Dopiero w styczniu 1959 otrzymały status osiedla robotniczego. Dzięki garbarni miejscowość szybko się rozwijała i
1 stycznia 1967 r. Kępice otrzymały prawa miejskie.

Rozwój demograficzny miasta[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba ludności
1905 414
1930 1.400
1933 2.008
1939 2.169
1946 1.107
1950 631
1960 2.049
1970 2.878
1978 3.106
1987 4.156
2007 3.800[5]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny gminy Kępice[edytuj | edytuj kod]

Gmina zajmuje powierzchnię 293 km², którą zamieszkuje 10.155 mieszkańców (2002). W jej skład wchodzi 15 sołectw obejmujących 36 miejscowości:

Nazwa polska Nazwa kaszubska Nazwa niemiecka
Barcino Bartin
Barwino Barvin
Biesowice Beßwitz
Biesowiczki Beßwitzer Glashütte
Bronowo Brünnow
Brzezinka Birkenthal
Chorówko Neu Chorow
Chorowo Chorow
Ciecholub Techlipp
Darnowo Börnen
Gościeradz Augusthof
Jabłoniec Rosenhof
Jabłonna Vorwerk Augustthal
Kaczyno
Kawka
Kępice Hômer Hammermühle
Korzybie Korzëbié Zollbrück
Kotłowo Vorwerk Kotlow
Łużki Luschken
Mielęcino Fuchsberge
Mzdowiec Misdow
Mzdówko Misdow B
Mzdowo Misdow A
Obłęże Òblëżé Woblanse
Osieki Wusseken
Osowo Òsowò Wussow
Płocko Plötzig
Podgóry Puddiger
Polichno
Przyjezierze Seehof
Przytocko Pritzig
Pustowo Pùstòwò Püstow
Radzikowo Marienthal
Warcino Warcënò Varzin
Węgorzyno Vangerin
Żelice Dolne Nieder Seelitz
Żelice Górne Ober Seelitz

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 kepice.pl. [dostęp 3.10.2011].
  2. Jarosław Kociuba "Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa Pomorskiego", Walkowska Wydawnictwo Szczecin 2012
  3. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 96. ISBN 83-87879-34-7.
  4. M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262, s. 4
  5. ↑ Główny Urząd Statystyczny, „LUDNOŚĆ - STAN I STRUKTURA W PRZEKROJU TERYTORIALNYM“, Stand vom 30. Juni 2007
  6. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]