Teodor Andrzej Potocki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Teodor Andrzej Potocki | ||
| prymas Polski i Litwy | ||
 |
||
|
||
| Kraj działania |  Rzeczpospolita Obojga Narodów |
|
| Data i miejsce urodzenia | 13 lutego 1664 Moskwa |
|
| Data i miejsce śmierci | 12 listopada 1738 Warszawa |
|
| arcybiskup gnieźnieński, Prymas Polski | ||
| Okres sprawowania | 1723 - 1738 | |
| Wyznanie | katolickie | |
| Kościół | rzymskokatolicki | |
| Prezbiterat | listopad 1688 | |
| Sakra biskupia | 31 maja 1699 | |
| Odznaczenia | ||
 |
||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
||
| Teodor Potocki | |
 Pilawa |
|
| Data urodzenia | 1664 |
| Miejsce urodzenia | Moskwa |
| Data śmierci | 13.11.1738 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Rodzina | Potoccy |
| Rodzice | Paweł Potocki Eleonora Sołtykow |
Teodor Andrzej Potocki herbu Pilawa (ur. 13 lutego 1664 – zm. 12 listopada 1738) – biskup chełmiński (1699-1712), biskup warmiński (1712-1723), prymas Polski (od 1722), sekretarz królewski.
Urodził się w Moskwie, gdzie jego ojciec Paweł Potocki, kasztelan kamieniecki, był jeńcem wojennym. Edukację swoją rozpoczął u jezuitów w Warszawie (1683 niższe święcenia kapłańskie), później kształcił się w Rzymie. Był m.in. sekretarzem króla Jana III Sobieskiego. Przez króla Augusta II w 1697 desygnowany został na biskupa chełmińskiego - konsekrowany w 1699.
Jako biskup chełmiński był aktywnym administratorem biskupstwa, przeprowadził w 1700 i 1706 r. wizytacje generalne, wydał nową ordynację dla kapituły chełmińskiej. Idąc za racjami wskazywanymi przez jezuitów sprzeciwił się planom osadzenia w Lubawie zakonu pijarów.
W 1706 współpracował ze Stanisławem Leszczyńskim, następnie przeszedł na stronę Augusta II, za co desygnowany został na diecezję warmińską, gdzie odbył uroczysty ingres we wrześniu 1712. Jako biskup warmiński odnowił zamki biskupie w Lidzbarku Warmińskim i Reszlu oraz rozbudował zamek w Ornecie. Fundował nowe kościoły, m.in. w Braniewie i Krośnie. Rozbudował sanktuarium w Stoczku Klasztornym oraz był mecenasem Macieja Meyera i finansował malowanie kościoła w Świętej Lipce, a także ufundował tam główny ołtarz.
W listopadzie 1723 został arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski. Wraz z Józefem Potockim był jednym z przywódców magnackiej opozycji (republikanci) przeciwko Augustowi II i reformatorskim pomysłom Familii. W 1733 roku podpisał elekcję Stanisława Leszczyńskiego. [1]. W 1734 wzięty przez Rosjan do niewoli w Gdańsku pozostawał siedem miesięcy w więzach, nie chcąc uznać narzuconego przez obcą przemoc Augusta III, z którym pojednał się ostatecznie dopiero w 1735.
Duszpasterzem był gorliwym, skłonnym jednak do fanatyzmu i bezwzględności. Zmarł w Warszawie, pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej w kaplicy Potockiego którą kazał wybudować sobie już za życia.[2]
W 1732 odznaczony Orderem Orła Białego. [3]
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
Przypisy
- ↑ Jerzy Dunin-Borkowski i Mieczysław Dunin-Wąsowicz, Elektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III. Lwów 1910, s. 175.
- ↑ Marceli Kosman: Między ołtarzem a tronem : poczet prymasów Polski. Poznań: Oficyna Wydawnicza G & P, 2000. ISBN 83-7272-017-7.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 160.
| Poprzednik Andrzej Chryzostom Załuski |
 |
Książę sambijski 1712 – 1723 |
|
Następca Krzysztof Andrzej Jan Szembek |
|
|||||||||||
|
||||||||
|
|||||||||||
|
|||||
Kontrola autorytatywna (osoba):
Kategorie:
- Elektorzy Stanisława Leszczyńskiego (1733)
- Polscy książęta Świętego Cesarstwa Rzymskiego
- Interreksi
- Biskupi chełmińscy
- Biskupi gnieźnieńscy
- Biskupi warmińscy
- Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej
- Sekretarze królewscy
- Potoccy
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita)
- Pochowani w bazylice archikatedralnej Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha w Gnieźnie
- Urodzeni w 1664
- Zmarli w 1738
