Puchar Narodów Afryki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Puchar Narodów Afryki
Coupe d'Afrique des Nations
Sports current event.svg 2015
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek CAF (Afryka)
Data założenia 1957
Rozgrywki
Liczba drużyn 16 (finał)
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Egipt Egipt
Obecny zwycięzca Nigeria Nigeria (3x)
Najwięcej zwycięstw Egipt Egipt (7x)

Puchar Narodów Afryki (fr. Coupe d'Afrique des Nations, CAN) – turniej piłkarski dla reprezentacji narodowych rozgrywany o mistrzostwo Afryki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Organizowany przez Federację Piłkarską Afryki odbywa się od 1957, przy czym rozgrywki mają charakter regularny od 1968, odkąd turnieje finałowe mają miejsce co 2 lata.

W pierwszym Pucharze Narodów Afryki w 1957 startowały tylko trzy reprezentacje: Egipt, Sudan i Etiopia. Od tego czasu rozgrywki znacznie się rozrosły i obecnie biorą w nich udział niemalże wszystkie afrykańskie państwa. Konieczne stało się rozgrywanie eliminacji do turnieju finałowego, w którym od 1998 uczestniczy 16 zespołów.

W maju 2010 roku zmieniono lata rozgrywania Pucharu Narodów Afryki. Od 2013 roku turniej będzie rozgrywany w latach nieparzystych[1]. W związku z tym w latach 2012 i 2013 odbędą się turnieje mistrzowskie.

Na przestrzeni lat na organizotora imprezy wybrano 18 krajów afrykańskich (Afryka liczy łącznie 53 kraje). Najwięcej turniejów (4) organizował Egipt i Ghana. W 11 turniejach (z 27 wszystkich) wygrywała reprezentacja państwa-gospodarza.

Wyniki[edytuj | edytuj kod]

Rok Gospodarz Finał Mecz o 3 miejsce
Mistrz Wynik Wicemistrz Trzecie miejsce Wynik Czwarte miejsce
1957
Więcej
Sudan
Sudan
Egipt
Egipt
4 – 0 Etiopia
Etiopia
Sudan
Sudan
(startowały tylko trzy drużyny)
1959
Więcej
Egipt
Egipt
Egipt
Egipt
2 – 1(1) Sudan
Sudan
Etiopia
Etiopia
(startowały tylko trzy drużyny)
1962
Więcej
Etiopia
Etiopia
Etiopia
Etiopia
4 – 2
po dogr.
Egipt
Egipt
Tunezja
Tunezja
3 – 0 Uganda
Uganda
1963
Więcej
Ghana
Ghana
Ghana
Ghana
3 – 0 Sudan
Sudan
Egipt
Egipt
3 – 0 Etiopia
Etiopia
1965
Więcej
Tunezja
Tunezja
Ghana
Ghana
3 – 2
po dogr.
Tunezja
Tunezja
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
1 – 0 Senegal
Senegal
1968
Więcej
Etiopia
Etiopia
Demokratyczna Republika Konga
DR Kongo
1 – 0 Ghana
Ghana
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
1 – 0 Etiopia
Etiopia
1970
Więcej
Sudan
Sudan
Sudan
Sudan
1 – 0 Ghana
Ghana
Egipt
Egipt
3 – 1 Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
1972
Więcej
Kamerun
Kamerun
Kongo
Kongo
3 – 2 Mali
Mali
Kamerun
Kamerun
5 – 2 Demokratyczna Republika Konga
Zair
1974
Więcej
Egipt
Egipt
Demokratyczna Republika Konga
Zair
2 – 2
po dogr.
Zambia
Zambia
Egipt
Egipt
4 – 0 Kongo
Kongo
Powtórzony finał: 2 – 0
1976
Więcej
Etiopia
Etiopia
Maroko
Maroko
n/a(2) Gwinea
Gwinea
Nigeria
Nigeria
n/a(2) Egipt
Egipt
1978
Więcej
Ghana
Ghana
Ghana
Ghana
2 – 0 Uganda
Uganda
Nigeria
Nigeria
2 – 0(3) Tunezja
Tunezja
1980
Więcej
Nigeria
Nigeria
Nigeria
Nigeria
3 – 0 Algieria
Algieria
Maroko
Maroko
2 – 0 Egipt
Egipt
1982
Więcej
Libia w okresie rządów Mu’ammara al-Kaddafiego
Libia
Ghana
Ghana
1 – 1
po dogr.
Libia w okresie rządów Mu’ammara al-Kaddafiego
Libia
Zambia
Zambia
2 – 0 Algieria
Algieria
7 – 6 w rzutach karnych
1984
Więcej
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
Kamerun
Kamerun
3 – 1 Nigeria
Nigeria
Algieria
Algieria
3 – 1 Egipt
Egipt
1986
Więcej
Egipt
Egipt
Egipt
Egipt
0 – 0
po dogr.
Kamerun
Kamerun
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
3 – 2 Maroko
Maroko
5 – 4 w rzutach karnych
1988
Więcej
Maroko
Maroko
Kamerun
Kamerun
1 – 0 Nigeria
Nigeria
Algieria
Algieria
1 – 1
po dogr.
Maroko
Maroko
4 – 3 w rzutach karnych
1990
Więcej
Algieria
Algieria
Algieria
Algieria
1 – 0 Nigeria
Nigeria
Zambia
Zambia
1 – 0 Senegal
Senegal
1992
Więcej
Senegal
Senegal
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
0 – 0
po dogr.
Ghana
Ghana
Nigeria
Nigeria
2 – 1 Kamerun
Kamerun
11 – 10 w rzutach karnych
1994
Więcej
Tunezja
Tunezja
Nigeria
Nigeria
2 – 1 Zambia
Zambia
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
3 – 1 Mali
Mali
1996
Więcej
Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
2 – 0 Tunezja
Tunezja
Zambia
Zambia
1 – 0 Ghana
Ghana
1998
Więcej
Burkina Faso
Burkina Faso
Egipt
Egipt
2 – 0 Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
Demokratyczna Republika Konga
DR Kongo
4 – 4 Burkina Faso
Burkina Faso
4 – 1 w rzutach karnych
2000
Więcej
Ghana
Ghana
Nigeria
Nigeria
Kamerun
Kamerun
2 – 2
po dogr.
Nigeria
Nigeria
Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
2 – 2
po dogr.
Tunezja
Tunezja
4 – 3 w rzutach karnych 4 – 3 w rzutach karnych
2002
Więcej
Mali
Mali
Kamerun
Kamerun
0 – 0
po dogr.
Senegal
Senegal
Nigeria
Nigeria
1 – 0 Mali
Mali
3 – 2 w rzutach karnych
2004
Więcej
Tunezja
Tunezja
Tunezja
Tunezja
2 – 1 Maroko
Maroko
Nigeria
Nigeria
2 – 1 Mali
Mali
2006
Więcej
Egipt
Egipt
Egipt
Egipt
0 – 0
po dogr.
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
Nigeria
Nigeria
1 – 0 Senegal
Senegal
4 – 2 w rzutach karnych
2008
Więcej
Ghana
Ghana
Egipt
Egipt
1 – 0 Kamerun
Kamerun
Ghana
Ghana
4 – 2 Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
2010
Więcej
Angola
Angola
Egipt
Egipt
1 – 0 Ghana
Ghana
Nigeria
Nigeria
1 – 0 Algieria
Algieria
2012
Więcej
Gabon Gabon
Gwinea Równikowa Gwinea Równikowa
Zambia
Zambia
0 – 0
po dogr.
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wybrzeże Kości Słoniowej
Mali
Mali
2 – 0 Ghana
Ghana
8 – 7 w rzutach karnych
2013
Więcej
Republika Południowej Afryki
Republika Południowej Afryki
Nigeria
Nigeria
1 – 0 Burkina Faso
Burkina Faso
Mali
Mali
3 – 1 Ghana
Ghana
2015
Więcej
Maroko
Maroko
2017
Więcej
Libia
Libia
2019
Więcej
????
2021
Więcej
????

(1) W 1959 trzy drużyny grały systemem każdy z każdym. Wygrany 2:1 mecz Egiptu z Sudanem, który zadecydował o mistrzostwie, był także ostatnim spotkaniem turnieju.
(2) W 1976 nie odbył się mecz finałowy. Cztery drużyny, które spotkały się w fazie finałowej, grały systemem każdy z każdym.
(3) W 1978 trzecie miejsce (wraz z walkowerem 2:0) zostało przyznane Nigerii, po tym jak Tunezja wycofała się przy stanie wyniku 1:1 w 42. minucie meczu o 3. miejsce.

Klasyfikacja medalowa[edytuj | edytuj kod]

Drużyna 1 miejsce 2 miejsce 3 miejsce 4 miejsce
 Egipt 7 (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008, 2010) 1 (1962) 3 (1963, 1970, 1974) 3 (1976, 1980, 1984)
 Ghana 4 (1963, 1965, 1978, 1982) 4 (1968, 1970, 1992, 2010) 1 (2008) 3 (1996, 2012, 2013)
 Kamerun 4 (1984, 1988, 2000, 2002) 2 (1986, 2008) 1 (1972) 1 (1992)
 Nigeria 3 (1980, 1994, 2013) 4 (1984, 1988, 1990, 2000) 7 (1976, 1978, 1992, 2002, 2004, 2006, 2010)
 Demokratyczna Republika Konga 2 (1968, 1974) 1 (1998) 1 (1972)
 Wybrzeże Kości Słoniowej 1 (1992) 2 (2006, 2012) 4 (1965, 1968, 1986, 1994) 2 (1970, 2008)
 Zambia 1 (2012) 2 (1974, 1994) 3 (1982, 1990, 1996)
 Tunezja 1 (2004) 2 (1965, 1996) 1 (1962) 2 (1978, 2000)
 Sudan 1 (1970) 2 (1959, 1963) 1 (1957)
 Algieria 1 (1990) 1 (1980) 2 (1984, 1988) 2 (1982, 2010)
 Maroko 1 (1976) 1 (2004) 1 (1980) 2 (1986, 1988)
 Etiopia 1 (1962) 1 (1957) 1 (1959) 2 (1963, 1968)
 Republika Południowej Afryki 1 (1996) 1 (1998) 1 (2000)
 Kongo 1 (1972) 1 (1974)
 Mali 1 (1972) 2 (2012, 2013) 3 (1994, 2002, 2004)
 Senegal 1 (2002) 3 (1965,1990, 2006)
 Uganda 1 (1978) 1 (1962)
 Burkina Faso 1 (2013) 1 (1998)
 Gwinea 1 (1976)
 Libia 1 (1982)

Klasyfikacja startów (1957-2013)[edytuj | edytuj kod]

22 występy

20 występów

19 występów

17 występów

16 występów

15 występów

12 występów

10 występów

9 występów

8 występów

7 występów

6 występów

5 występów

4 występy

3 występy

2 występy

1 występ

Tabela wszech czasów[edytuj | edytuj kod]

W dwudziestu dziewięciu finałach piłkarskich mistrzostw afryki lat 1957-2013 wystąpiło 38 reprezentacji narodowych. Rozegrały 573 mecze (139 zakończyło się remisem), strzelając 1427 bramek (średnio 2,49 na spotkanie).

Lp. Reprezentacja Starty Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Stosunek bramek Punkty
1  Egipt 22 90 51 15 24 153:84 144
2  Nigeria 17 86 47 19 20 123:82 137
3  Ghana 19 82 45 16 21 106:71 125
4  Kamerun 16 71 37 20 14 110:67 114
5  Wybrzeże Kości Słoniowej 20 81 37 18 26 120:90 111
6  Zambia 16 64 26 18 20 81:64 82
7  Tunezja 16 60 19 22 20 76:75 76
8  Maroko 15 57 18 22 17 64:56 68
9  Algieria 15 60 20 18 22 69:72 64
10  Demokratyczna Republika Konga 16 59 16 18 25 67:83 56
11  Republika Południowej Afryki 8 36 14 12 9 42:35 54
12  Mali 8 40 15 11 14 49:55 53
13  Senegal 12 46 15 11 20 51:46 49
14  Gwinea 10 35 11 12 13 52:51 41
15  Angola 7 23 4 10 8 29:37 22
16  Burkina Faso 9 32 4 10 18 29:55 22
17  Sudan 8 24 7 6 11 28:38 21
18  Gabon 5 15 5 4 6 15:21 19
19  Etiopia 10 26 7 3 16 29:58 17
20  Kongo 6 22 5 6 11 21:34 16
21  Togo 7 22 3 7 12 18:37 16
22  Libia 3 11 3 5 3 12:13 12
23  Uganda 5 16 3 1 12 17:31 7
24  Kenia 5 14 1 4 9 8:24 7
25  Gwinea Równikowa 1 4 2 0 2 3:5 6
26  Zimbabwe 2 6 2 0 4 8:13 6
27  Republika Zielonego Przylądka 1 4 1 2 1 3:4 5
28  Liberia 2 5 1 2 2 5:7 5
29  Rwanda 1 3 1 1 1 3:3 4
30  Malawi 2 6 1 1 4 6:11 4
31  Sierra Leone 2 5 1 1 3 2:11 4
32  Namibia 2 6 0 2 4 9:18 2
33  Mozambik 4 12 0 2 10 4:26 2
34  Tanzania 1 3 0 1 2 3:6 1
35  Niger 2 6 0 1 5 1:9 1
36  Benin 3 9 0 1 8 4:20 1
37  Mauritius 1 3 0 0 3 2:8 0
38  Botswana 1 3 0 0 3 2:9 0

Uwagi:

  • W latach 1957–1994 za zwycięstwo przyznawano 2 pkt., od 1996 – 3.

Przypisy

  1. Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years (ang.). BBC Sport, 2010-05-16. [dostęp 2010-05-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons