Samuel Agnon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samuel Agnon

Szmuel Josef Agnon (właśc. Szmuel Josef Czaczkes) (ur. 8 sierpnia 1887 w Buczaczu, (sam Agnon twierdził, że urodził się 8 sierpnia 1888, czego nie potwierdzają dokumenty) zm. 17 lutego 1970 w Jerozolimie) – prozaik izraelski. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1966. Autor powieści i opowiadań obrazujących środowisko chasydzkie na przełomie XIX i XX wieku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowywał się w rodzinie mocno związanej z żydowską tradycją. Samouk; od trzeciego do dziewiątego roku życia uczył się w trzech chederach, między innymi u swego ojca. Studiował język niemiecki i Talmud u prywatnych nauczycieli, a literaturę chasydzką w synagodze chasydów czortkowskich. Czytał literaturę galicyjskich Żydów oświeconych, później także dzieła niemieckie i skandynawskie, co było rezultatem opowiadań matki o tejże literaturze zasłyszanych w młodości. W 1908 wyemigrował z Galicji (mieszkał tam w Buczaczu, w ówczesnych Austro-Węgrzech) do Palestyny i osiadł w Jaffie; w latach 1913-1924 przebywał w Niemczech. W 1929 podczas arabskich rozruchów w Jerozolimie zniszczono jego bibliotekę.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zaczął pisać w wieku ośmiu lat; początkowo w języku jidysz, a od momentu osiedlenia w Palestynie po hebrajsku. Jego najbardziej znanym utworem w jidysz jest Toint-tanc (Taniec śmierci). W Palestynie zadebiutował napisanymi już po hebrajsku opowiadaniami: Agunot (Porzucone żony) i Wehaja heakow lemiszor (Krzywe stanie się prostym). W czasie pobytu w Niemczech, wraz z Martinem Buberem, zamierzał wydać chasydzkie opowiadania; część z nich wydali w zbiorze Polin. Źródła twórczości Agnona to: dzieje Żydów w Galicji i jego źródła, współczesna literatura hebrajska i Wissenschaft des Judentums, literatura i kultura niemiecka oraz inna literatura europejska.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Porzucone żony (opowiadanie, 1909)
  • Pełny zbiór opowiadań Agnona (1931)
  • Wydawanie za mąż (powieść 1931, wersja druga 1937)
  • Zwyczajna historia (powieść 1935)
  • Gość na noc (powieść 1939)
  • Wczoraj przedwczoraj (powieść 1945)
  • Szira (powieść 1971)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]