Trzcińsko-Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzcińsko-Zdrój
Rynek z ratuszem i pocztą
Rynek z ratuszem i pocztą
Herb
Herb Trzcińska-Zdroju
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat gryfiński
Gmina Trzcińsko-Zdrój
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie ok. 1281
Burmistrz Zbigniew Leszek Kitlas
Powierzchnia 2,33 km²
Wysokość 55 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

2455
1053,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 91
Kod pocztowy 74-510
Tablice rejestracyjne ZGR
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzcińsko-Zdrój
Trzcińsko-Zdrój
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzcińsko-Zdrój
Trzcińsko-Zdrój
Ziemia 52°57′55″N 14°36′29″E/52,965278 14,608056Na mapach: 52°57′55″N 14°36′29″E/52,965278 14,608056
TERC
(TERYT)
4324306084
SIMC 0979952
Urząd miejski
Rynek 15
74-510 Trzcińsko-Zdrój
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Trzcińsko-Zdrój w Wikisłowniku
Strona internetowa
Ratusz
Mury miejskie

Trzcińsko-Zdrój (niem. Bad Schönfließ) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcińsko-Zdrój, nad rzeką Rurzycą.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2455 mieszkańców[1].

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Struktura użytkowania gruntów (2005)[2]
Rodzaj Powierzchnia  %
Użytki rolne 102 ha 43,78%
Lasy i grunty leśne 142 ha 1,29%
Pozostałe grunty i nieużytki 128 ha 54,94%
Σ 2567 100

Trzcińsko-Zdrój leży nad rzeką Rurzycą na Pojezierzu Myśliborskim, należącym do Pojezierzy Zachodniopomorskich. Miasto położone jest w południowo-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego. Rurzyca wypływa z Jeziora Miejskiego, które zajmuje powierzchnię 43,6 ha i posiada III klasę czystości[3].

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 2,33 km²[4].

Trzcińsko-Zdrój jest położone 12 km na wschód od Chojny na wysokości 55 m n.p.m.[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gród wraz z osadą rybacką powstał na wyspie jeziora już we wczesnym średniowieczu. W 1248 występuje jeszcze jako wieś, ale szybko rozwinął się w miasto dzięki dogodnemu położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Wielkopolski do Szczecina i z Pomorza do ziem wieleckich. Data uzyskania praw miejskich nie jest dokładnie znana – pierwsza wzmianka o Trzcińsku jako mieście pojawiła się w 1281. W połowie XIII w. Trzcińsko i okolice weszły w skład Nowej Marchii. W 1281 miasto otrzymało prawa targowe. Duża rolę odgrywał zwłaszcza handel zbożem. Było nawet zwolnione od ceł (na stałe od 1356).

W latach 1402-1454 miasto należało do Krzyżaków. W 1433 zostało zniszczone przez husytów, a w 1468 przez książąt pomorskich.

Plagą miasta były pożary, a wojna trzydziestoletnia przyniosła kompletną ruinę. Dopiero w XVIII w. sytuacja ekonomiczna miasta zaczęła się poprawiać. Dalszą poprawę zaobserwowano w XIX w.

W 1899 Trzcińsko uzyskało połączenie kolejowe z Pyrzycami i Godkowem.

W 1895 w okolicy odkryto pokłady torfu borowinowego, dzięki czemu Trzcińsko stało się miejscowością uzdrowiskową.

Do II wojny światowej Trzcińsko było typowym miasteczkiem o funkcjach rolniczych. Połowę powierzchni miasta stanowiły pola uprawne. Podczas wojny zniszczeniu uległo 20% zabudowy[potrzebne źródło]. Po wojnie uruchomiono młyn, tartak, wybudowano szkołę, bibliotekę i dom kultury.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Struktura demograficzna mieszkańców Trzcińska-Zdroju według danych z 31 grudnia 2007[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2453 100 1247 50,84 1206 49,16
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 513 20,91 231 9,42 282 11,5
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 1524 62,13 731 29,8 793 32,33
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 416 16,96 285 11,62 131 5,34

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki chronione prawem w Trzcińsku:[5]

  • teren Starego Miasta z 1. połowy XIII w.[6]
  • kościół pw. MB Nieustającej Pomocy z XIII-XV w.,
  • mury obronne z początku XIV, końca XV, końca XIX, posiadające 25 baszt i 2 bramy
    • brama Myśliborska z początku XIV, końca XV w.,
    • brama Chojeńska z początku XIV, końca XV w.,
  • ratusz z 2. połowy XIII w., XV-XVI w.,
  • kamienica na rogu ul. Kościuszki 1 i Chojnickiej 2 z końca XIX w.,
  • kamienica przy ul. 2 Lutego 20 – przychodnia,
  • dom przy ul. Kościuszki 7 – przedszkole miejskie,
  • szkoła przy ul. 2 Lutego 3 (z wyłączeniem wtórnie dobudowanej jednokondygnacyjnej przybudówki od strony północnej),
  • zespół domu zdrojowego z przełomu XIX/XX w., obejmujący dom zdrojowy, kotłownię, salę gimnastyczną i kuchnię oraz park zdrojowy, obecnie obiekt stanowi Dom Pomocy Społecznej (Al. Róż 1),
  • poczta przy Rynku 3 z ok. 1885.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Trzcińsko posiada urząd pocztowy, przedszkole miejskie, Szkołę Podstawową im. Stefana Żeromskiego, piekarnia, oddział bank spółdzielczego i agencję bankową. W mieście jest 1 targowisko miejskie, które obejmuje 828 m² (dane z 2006[2]).

Miejscową drużyną piłkarską jest MKS "Orzeł" Trzcińsko-Zdrój.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Trzcińsko Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Schönfließ Nm. Bad (Schönfließ Neumark Bad)[7]. Miasto nie utraciło członu -Zdrój po odebraniu statusu uzdrowiska.

Nazwy miejscowości i ich części ustalane są przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który, po zasięgnięciu opinii Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, publikuje wykazy nazw oraz ogłasza ich zmiany w Dzienniku Ustaw. Tak ustalone nazwy są oficjalnymi nazwami urzędowymi. Wszystkie inne formy nazw są nazwami potocznymi.

Nazwa miejscowości Trzcińsko-Zdrój pisana z łącznikiem (dywizem) jest właśnie formą zatwierdzoną urzędowo. Forma nazwy pisana bez łącznika, tzn. Trzcińsko Zdrój, jest natomiast formą potoczną. Do niedawna forma Trzcińsko Zdrój była jednak podawana jako poprawna przez słowniki języka polskiego (np. przez "Nowy słownik ortograficzny PWN"). Powstawał przez to rozdźwięk pomiędzy formą urzędową nazwy tego miasta a formą słownikową. Jednak te różnice przestały istnieć w 2004 r. Wtedy to Rada Języka Polskiego uchwaliła, że dwuczłonowe nazwy wszystkich miejscowości z członem "Zdrój" występującym na drugim miejscu, należy pisać z łącznikiem, co znaczy, że również z językowego punktu widzenia obecnie jedynie poprawną formą jest Trzcińsko-Zdrój.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Trzcińska-Zdroju wybierają do swojej rady miejskiej 7 radnych (7 z 15). Pozostałych 8 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Trzcińsko-Zdrój. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest budynek na Rynku.

Burmistrzowie Trzcińska-Zdroju:

  • Zbigniew Tomasz Łodziewski (2002–2006)
  • Zbigniew Leszek Kitlas (od 2006)

Mieszkańcy Trzcińska-Zdroju wybierają posłów na Sejm z okręgu wyborczego nr 41, senatora z okręgu nr 98, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  2. 2,0 2,1 2,2 Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. 3,0 3,1 Urząd Miejski w Trzcińsku-Zdroju: Plan Rozwoju Lokalnego dla Gminy Trzcińsko-Zdrój 2004-2006. s. 5,7.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
  5. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie – Rejestr Zabytków Nieruchomych
  6. zachodniopomorski WKZ, nr rej. 39 z dnia 22.04.1955
  7. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262, s. 7)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło Trzcińsko-Zdrój w Wikisłowniku