Filipińskie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hukbong Himpapawid ng Pilipinas
Państwo Filipiny
Siły zbrojne Siły Zbrojne Filipin
Nazwa skrócona PAF
Data utworzenia 1 lipca 1947
Znak rozpoznawczy Roundel of the Philippines Air Force.svg
Motto The "First Force"
Najwyższe dowództwa
Wojskowe Baza Villamor, Pasay
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Filipińskie Siły Powietrzne (fil. Hukbong Himpapawid ng Pilipinas, ang. Philippine Air Force; w skrócie PAF) – wojska lotnicze Filipin, jedna z trzech formacji tamtejszych Sił Zbrojnych. Powstały w 1947 w wyniku odseparowania korpusu lotniczego od wojsk lądowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Clark Air Base w 1989

Od początku swojego istnienia, jak i obecnie PAF wykorzystuje głównie sprzęt produkcji USA, dotyczyło to zwłaszcza wszystkich samolotów bojowych. Duża część tego uzbrojenia pochodziła z donacji USA, same Filipiny w latach 1913–1946 były terytorium zależnym od USA. W 1964 rząd negocjował przekazanie samolotów Lockheed F-104, USA zgodziły się tylko na 43 F-5A/B, ale z powodu zmniejszenia pomocy od 1965 do 1967 dostarczono tylko 22 sztuki. W tym czasie samoloty ponaddźwiękowe w regionie eksploatowały tylko Tajwan - F-104 (od 1960) oraz Chiny (1960) i Indonezja (1962) - MiG-21. Filipiny były drugim po Chinach (1960) i Indonezji (1962) krajem w regionie .[1] Od 2005 roku, wraz z wycofaniem ostatnich Northrop F-5 Freedom Fighter (w stanie lotnym było pięć egzemplarzy), filipińskie lotnictwo nie dysponowało samolotami myśliwskimi. W latach 90. pojawiały się plany pozyskania używanych samolotów, m.in. McDonnell Douglas F/A-18 Hornet lub nowych samolotów, jednak z powodu azjatyckiego kryzysu finansowego w 1997, prowadzenia asymetrycznych działań przeciwpartyzanckich z południowymi guerrillas, koncentracji na bezpieczeństwie wewnętrznym oraz specyficznym położeniu geograficznym (Filipiny zajmują siedem tysięcy wysp, częste są tam klęski żywiołowe), dostępne pieniądze są inwestowane we flotę śmigłowców i lekkich samolotów szturmowych. Filipińska armia należy do najbardziej doświadczonych w zwalczaniu zbrojnej partyzantki. W latach 1948-1952 główne wysiłki skupiano na tłumieniu buntu chłopów z Hukbong na Luzon oraz grupy Hadji Kamlona na Jolo w 1948-1955, a następnie ugrupować komunistycznych. Od 1969 prowadzą walkę z muzułmańskimi rebeliantami z MILF na archipelagu Sulu, ostatnie naloty lotnictwo przeprowadziło w 2011 roku[2].

Iluzoryczne zdolności do obrony swojej przestrzeni powietrznej i patrolowania terytorium morskiego są częściowo rezultatem, zakończonej w 1991 roku, obecności na Filipinach lotnictwa amerykańskiego. Kraj nie posiada też systemów przeciwlotniczych, w tym okrętów uzbrojonych w pociski ziemia-powietrze. Amerykanie zajmowali wolną strefę wokół należącej do nich Clark Air Base od 1902 roku. W momencie przystąpienia Stanów Zjednoczonych do II WŚ w 1941 w dwóch bazach, Clark na Luzon i Del Monte na Mindanao stacjonowało 35 B-17, w Nichols Field koło Manilii stacjonowały dwie eskadry przechwytujące P-40 i North American A-27. 6 B-17C i 29 B-17D odpowiadały za prowadzenie rozpoznania oraz ataki na japońskie okręty, nie przeprowadziły jednak przypisanego im pierwotnie nalotu na Japończyków na Formozie. Baza Clark została dwukrotnie zaatakowana przez japońskie samoloty, do końca 1941 żołnierzy z Filip ewakuowano do Australii, a w styczniu 1942 bazy i porzucony sprzęt zajęli Japończycy. Filipińskie P-26 Peashooters uzyskały trzy zestrzelenia japońskich samolotów do czasu kapitulacji. Clark odbito w styczniu 1945, do końca wojny z bazy operowały myśliwce P-61 Black Widow, P-38, P-51D oraz bombowce B-24 i Consolidated B-32 Dominator. W latach zimnej wojny w bazie Clark stacjonowały m.in. 313th Bombardment Wing (Boeing B-29 Superfortress 1946-1948), 18th Fighter Group (P/F-47D, P/F-51D, F-80 1947-1950), w okresie I wojny indochińskiej 581st Air Resupply Wing (C-119, C-54, C-118 1950–1954), 509th Fighter-Interceptor Squadrons (F-86F/D Sabre 1954-1960), 405th Fighter Wing (F-100D 1959-1970, Martin B-57A 1954-1968, Convair F-102A 1966-1969, F-4C/D Phantom II 1970-1974), po wojnie wietnamskiej 3d Tactical Fighter Wing (F-4E, F-4G Wild Weasel 1974-1990). W latach 1968-1989 w bazie stacjonowała też eskadra C-130 Hercules. Od 1976 do 1990 z Clark AB odbywały się ćwiczenia Cope Thunder, w których oprócz F-5A PAF brały też udział australijskie Mirage III, nowozelandzkie A-4K, czy tajskie F-5E, z tego powodu w bazie stacjonowała też 26th Aggressor Squadron USAF z F-5E. W 1979 zrewidowano niezależność terytorialną od władz centralnych, aby tereny wokół bazy podlegały lokalnemu prawu. W 1986 w trakcie rewolucji różańcowej wojska amerykańskie pozostały neutralne. W związku zakończeniem zimnej wojny ograniczono aktywność w Clark, w 1990 roku samoloty bojowe F-4E Phantom II przeniesiono na Alaskę. Dwa dni przed pierwszą z serii erupcji Pinatubo, 10 czerwca 1991, ewakuowano większość personelu bazy z rodzinami, 15 czerwca wycofano pozostałych. USAF nigdy nie powróciły do Clark, zniszczenia były na tyle poważne, że zrezygnowano z odbudowy. Równolegle władze Filipin nie porozumiały się z USA ws. przedłużenie dzierżawy Clark i bazy morskiej w zatoce Subic, kończać prawie 100 letnią obecność wojskową. W listopadzie 1991 bazę Clark przekazano Filipinom. Obecnie znajduje się tam Port lotniczy Diosdado Macapagal, w bazie stacjonuje 410th Maintenance Wing PAF. Filipińskie UH-1H i F-5A/B wystąpiły w filmie Czas apokalipsy Coppoli z 1979, w kultowej scenie ataku na wioskę i zrzutu napalmu.

W związku z przewagą techniczną krajów Azji Południowo-Wschodniej, zwłaszcza rosnącą aktywnością Chin, Filipiny planują pozyskanie niewielkiej liczby (6-12 sztuk) samolotów wielozadaniowych lub szkolno-bojowych, mogących patrolować przestrzeń powietrzną kraju. Początkowo od 2011 za najbardziej realną opcję uważano używane amerykańskie F-16, ale rozwiązanie uznano za kosztowne i nieperspektywiczne. W 2012 roku wyrażono zainteresowanie nabyciem nowych koreańskich samolotów odrzutowych, tj. TA-50 lub FA-50. Możliwe jest też przeprowadzenie przetargu dopuszczającego oferty z Europy.[3] W wyniku prowadzonego od 2008 postępowania Combat Utility Helicopter w 2010 roku zostały wybrane śmigłowce W-3A Sokół. W związku z ograniczonym budżetem równocześnie poszukiwano dostawcy 10 sztuk używanych, wyremontowanych UH-1H. Na liście priorytetów jest też zakup siedmiu śmigłowców szturmowych, zdolnych do operowania w nocy. Flota OV-10 Bronco powinna być zastąpiona przez sześć samolotów podobnej klasy, najbardziej prawdopodobnym kandydatem był dotychczas Embraer EMB 314 Super Tucano, testowany był też AT-6B. Na liście życzeń są też trzy średnie transportowce dla zastąpienia Fokkerów F28.

Pod koniec 2010 roku liczyły 7000 osób personelu i teoretycznie posiadał 393 statki powietrzne, z czego tylko 91 (34 samoloty i 57 śmigłowce) było zdolnych do lotu, 81 było częściowo sprawnych, a 221 nie nadawało się do lotu i powinny być wycofane[4]. W związku z tym prowadzony jest programu modernizacyjny PAF, najważniejsza jego częścią jest zakup w Polsce 8 śmigłowców PZL W-3 Sokół za około 60 mln USD, pierwsze cztery sztuki weszły do służby w 2012 roku[5]. Śmigłowce po raz pierwszy niosły pomoc ofiarom tropikalnego cyklonu Pablo w Compostela Valley w 2012 roku[6]. Ostatnie dwa W-3A dostarczono w lutym 2013. Zakupiono także 18 samolotów szkolnych Aermacchi SF-260FH, wyremontowano 20 śmigłowców MD-520, a planowane jest pozyskanie 10 dodatkowych UH-1H. W 2012 do służby przywrócono wyremontowany na Filipinach C-130B, inny C-130H wyremontowano w USA.[7] 1 czerwca 2013 z okazji 66. rocznicy PAF w paradzie powietrznej w bazie Clark wzięło udział około 66 statków, w tym 9 T-41D, 3 AS-211, 2 SF-260TP, 16 SF-260FH, 3 F-27 Friendship, 3 N-22B Nomad, F-28 Fellowship, 3 C-130 Hercules, 6 UH-1H, S-76A, Bell 205, Huey II, 6 W-3A Sokół, 4 MD-520MG (OV-10 Bronco uziemiono przed przelotem z powodu katastrofy)[8]. W listopadzie 2013 zamówiono dla PAF osiem śmigłowców AgustaWestland A109LUH w wersji uzbrojonej.[9]

16 września 2013 MD-520MG dokonały ostrzału rakietowego pozycji rebeliantów Islamskiego Frontu Wyzwolenia Moro podczas bitwy w Zamboaondze[10].

28 marca 2014 Filipiny podpisały z Koreą Południową umowę o zakupie 12 lekkich myśliwców KAI FA-50 Golden Eagle (odmiana szkolnych T-50) za 527 mln USD, dzięki czemu w ciągu trzech lat PAF wzbogaci się o flotę szybkich odrzutoców.[11]

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Obecne[edytuj | edytuj kod]

Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk[12] Uwagi
Samoloty
Aermacchi S-211
Aermacchi S-211
 Włochy odrzutowiec szkolno-bojowy AS-211 5 Z 25 1989-1994, 15 zmontowano na Filipinach, 3 utracono, 2 sprawne.
OV-10A Bronco
North American OV-10 Bronco
 Stany Zjednoczone lekki samolot szturmowy OV-10A/C/A SLEP 10 Z 24 Ex-USA OV-10A i 8 Ex-tajlandzkich OV-10C.
SF 260 MARCHETTI.jpg
Aermacchi SF-260
 Włochy szkolne/wsparcia SF-260TP/M
SF-260FH
20
18
Pierwsze w 1973, 18 SF-260F dostarczono w 2011, zmontowane na Filipinach.[13]
Philippine Air Force Hercules JetPix.jpg
Lockheed C-130 Hercules
 Stany Zjednoczone taktyczny transportowiec C-130H
C-130B
2
1
Z 8 H i 3 B dostarczonych, używane od 1973.
PAF F-27.jpg
Fokker F27 Friendship
 Holandia średni transportowiec
morski patrolowiec
-100/500F
F27-200MAR
2
1
A Philippine Air Force GAF Nomad N22.jpg
GAF Nomad
 Australia lekki samolot transportowy N22B 3 Od 1975 dostarczono 15.
Philippine Air Force Fokker F28.jpg
Fokker F28 Fellowship
 Holandia samolot pasażerski F28-3000 1 transport prezydencki
Cessna T-41 Mescalero  Stany Zjednoczone samolot szkolny T-41D
T-41B
14
15
W 2008 Korea Południowa podarowała 15 T-41B.
Rockwell Turbo Commander  Stany Zjednoczone rozpoznawczy TC-690 1
Cessna 210  Stany Zjednoczone zasiewanie chmur LC-210 1
Śmigłowce
UH1 Huey.JPG
Bell UH-1H
 Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy/SAR UH-1H
Huey II
36
2
16 operacyjnych, z ponad 100 Ex-USA i Ex-Singapurskich.
Bell 205.jpg
Bell 205
 Stany Zjednoczone Search and Rescue 8
PAF Bell 412EP.jpg
Bell 412
 Stany Zjednoczone śmigłowiec pasażerski 412EP 3 wypożyczone, jeden rozbił się 7 kwietnia 2009.
PhAF MD-520MG Helicopter.JPG
McDonnell Douglas MD-500
 Stany Zjednoczone lekki śmigłowiec bojowy MD-520MG 25
PAF W-3A Sokol.jpg
PZL W-3 Sokół
 Polska śmigłowiec wielozadaniowy W-3A 8 Dostarczone 2012-2013, uzbrojone w dwa M60D.
PAF S-70A.jpg
Sikorsky S-70 Blackhawk
 Stany Zjednoczone śmigłowiec pasażerski S-70A-5 1 Śmigłowiec prezydenta. 2 dostarczono w 1984, jeden rozbito.
Philippine Air Force Sikorsky S-76.jpg
Sikorsky S-76 Spirit
 Stany Zjednoczone śmigłowiec wielozadaniowy AUH-76 10 z 17 dostarczonych w 1983, w wersjach bojowej, SAR i VIP

Wycofane[edytuj | edytuj kod]

Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Samoloty
Northrop F-5 Freedom Fighter  Stany Zjednoczone myśliwiec F-5A
F-5B
19 + 13
3 + 1
Donacja USA w ramach MAP, 19 F-5A i 3 F-5B w 1965-1967, zmodernizowane w latach 70., w tym zamontowano radar AN/APQ-153 z F-5E, 3 F-5A w 1993, 1 F-5B w 1996 (ex-tajwańskie), 2 F-5A (ex-jordańskie) w 1997, 8 F-5A (ex-koreańskie) w 1998, 10 pozostaje w rezerwie.
Chance Vought F-8 Crusader  Stany Zjednoczone myśliwiec F-8P 25 Ex-US Navy F-8H zmodernizowane do F-8P, używane od 1977, w rezerwie od 1988, zniszczone w 1991 w bazie Basa po erupcji Pinatubo.
North American F-86 Sabre  Stany Zjednoczone myśliwiec F-86F
F-86D
50
20
Ex-USA, w służbie od 1957 (F) i 1960 (D) zastąpione przez Northrop F-5A.
North American P-51 Mustang  Stany Zjednoczone myśliwiec P-51D 103 Ex-USA, zastąpione przez F-86.
Lockheed T-33 Shooting Star  Stany Zjednoczone szkolno-bojowy odrzutowiec T-33A 27 Ex-USA, od 1956
Douglas AC-47 Spooky  Stany Zjednoczone samolot wsparcia 11 Ex-USA, od 1973
North American T-28 Trojan  Stany Zjednoczone lekki samolot szturmowy
samolot szkolny
T-28A
T-28D
20
24
Ex-USA, od 1959 (A) i 1970 (D), zastąpione przez OV-10 Bronco.
Beechcraft T-34 Mentor  Stany Zjednoczone samolot szkolny 36 Donacja japońska, w służbie od 1958, zasątapione przez SF-260.
North American T-6 Texan  Stany Zjednoczone samolot szkolny 38 Ex-USA, w służbie od 1955.
Douglas C-47 Skytrain  Stany Zjednoczone samolot transportowy  ? Ex-USA i ex-RAAF, zastąpione przez C-130. W katastrofie C-47 w 1957 zginał ówczesny prezydent Ramon Magsaysay.
Grumman HU-16 Albatross  Stany Zjednoczone łódź latająca HU-16B 6 Ex-USA
Consolidated PBY Catalina  Stany Zjednoczone łódź latająca  ?
Stinson L-5 Sentinel  Stany Zjednoczone łącznikowy/obserwacyjny  ?
Boeing P-26 Peashooter  Stany Zjednoczone myśliwiec P-26A 31 Ex-USAAC, zniszczone w czasie II wojny światowej
Śmigłowce
Bell 212  Stany Zjednoczone śmigłowiec prezydencki 1 rozbity
Aerospatiale Puma  Francja śmigłowiec prezydencki SA-330J 2
Sikorsky S-61  Stany Zjednoczone transportowy
śmigłowiec prezydencki
S-62A
S-62J
1
2
Używany japoński A dostarczony w 1962, dwa J produkcji Mitsubishi.
Sikorsky H-34  Stany Zjednoczone śmigłowiec SAR
Sikorsky H-19 Chickasaw[14]  Stany Zjednoczone H-19A 1

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Bazy Filipińskich Sił Powietrznych

PAF wykorzystuje dziewięć baz lotniczych, rozlokowanie aktualne na 2006.

15th Strike Wing Baza Danilo Atienza, Cavite (Sangley Point), Cavite
16th Attack Squadron (Eagles) OV-10A/C/A SLEP
17th Attack Squadron (Jaguars) SF.260TP
18th Attack Squadron (Falcons) MD-520MG
20th Attack Squadron (Firebirds) MD-520MG
25th Attack Squadron (Lobos) OV-10A/C/A SLEP; SF.260TP; MD-520MG
Air Defense Wing Basa, Pampanga
7th Tactical Fighter Squadron (Bulldogs) S-211
205th Tactical Helicopter Wing Baza Benito Ebuen, Mactan, Cebu
206th Tactical Helicopter Squadron (Hornets) UH-1H, W-3A
207th Tactical Helicopter Squadron (Stingers)
208th Tactical Helicopter Squadron (Daggers)
220th Airlift Wing Baza Benito Ebuen, Mactan, Cebu
221st Tactical Airlift Squadron (Fokkers) Fokker F-27
222nd Tactical Airlift Squadron (Hercules) C-130B/H
223rd Tactical Airlift Squadron (Nomads) N-22B/C Nomad
Air Education and Training Command Baza Basilio Fernando, Lipa, Batangas
101st Primary Flying Training Sqn (Wildcat) T-41D/Cessna 172-k
102nd Basic Flying Training Sqn (Cougar) SF.260MP
505th Search and Rescue Group (Angels) Baza Jesus Villamor, Pasay City, Metro Manila
5051st Search and Rescue Squadron Huey II, Bell 205, S-76, UH-1H, W-3A
5052nd Search and Rescue Squadron
5053rd Search and Rescue Squadron
5056th Search and Rescue Squadron
250th Presidential Airlift Wing Baza Jesus Villamor, Pasay City, Metro Manila
251st Presidential Airlift Squadron Fokker F28
252nd Presidential Helicopter Squadron S-76, S-70A, Bell 212, Bell 412
900th Weather Support Group Baza Jesus Villamor, Pasay City, Metro Manila
901st Weather Squadron Cessna T-210TG

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy