Pałac w Kamieńcu (województwo warmińsko-mazurskie)
![]() | |
Pałac w Kamieńcu, stan obecny | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Typ budynku | |
Styl architektoniczny |
późnobarokowy |
Architekt | |
Ukończenie budowy |
1720 |
Zniszczono |
22 stycznia 1945 |
Pierwszy właściciel | |
Położenie na mapie gminy Susz ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu iławskiego ![]() | |
![]() |
Pałac w Kamieńcu – zabytkowy[1] pałac w miejscowości Kamieniec (województwo warmińsko-mazurskie).
Późnobarokowy obiekt wybudowany na zlecenie Albrechta Konrada Fincka von Finckenstein (1660–1735) w pierwszej połowie XVIII w. wedle projektu osiadłego w Prusach Wschodnich angielskiego architekta Jana von Collasa. Wchodził w skład majątku ziemskiego (ordynacji) rodu Finckensteinów. Budowa trwała cztery lata i została zakończona w 1720 roku[2]. Pałac został zbudowany w stylu francuskiego baroku.
Pałac został splądrowany, zdewastowany oraz podpalony w styczniu 1945 roku przez Armię Czerwoną. Pożar strawił cały dach.[3][4]
Architektura
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Schloss_Finckenstein_Sammlung_Duncker.jpg/220px-Schloss_Finckenstein_Sammlung_Duncker.jpg)
Pałac usytuowany frontem ku zachodowi miał dwa boczne, do przodu wysunięte ryzality (północne i południowe) i środkowy cofnięty, ozdobiony trójkątnym tympanonem, w którym znajduje się herb rodziny Finck von Finckenstein podtrzymywany przez dwa lwy. Powierzchnia założenia architektonicznego pałacu ma wymiary 65,5 × 83,5 m i składa się z dwupiętrowej części środkowej oraz dwupiętrowych skrzydeł bocznych. Nakryty był wysokim, łamanym dachem, krytym dachówką. Wykonane z piaskowca detale architektoniczne nawiązywały do form rokokowych. Mansardowy dach wykonany był z glazurowanej dachówki w kolorze zielonym i miał 12 kominów wylotowych w kolorze lśniącego granatu. Całość dachu zdobiła frontowa attyka, składająca się z czterech rzeźb figuralnych, przedstawiających Alegorię Czterech Pór Roku: Jowisz, Junona, Herkules i Wenera.
W otoczeniu pałacu urządzono na wzór francuski rozległy ogród z romantyczną grotą ogrodową. Do dziś zachowały się fragmenty kanałów łączących go z pobliskim jeziorem – rezerwatem przyrody Gaudy.
Do nowej rezydencji Finckensteinów z racji jej urody, przepychu, bogatego wystroju wnętrz oraz otaczających pałac ogrodów i parku, przylgnęła nazwa wschodniopruskiego Wersalu.
Królowie pruscy w Kamieńcu
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Schloss_Finckenstein_%28Westen%29.jpg/300px-Schloss_Finckenstein_%28Westen%29.jpg)
Król Prus Fryderyk Wilhelm I, wydając pozwolenie na budowę pałacu, zmienił swym edyktem z 1718 roku nazwę miejscowości Habersdorf na Finckenstein, a jednocześnie nałożył na Finckensteinów obowiązek wydzielenia w nowo zbudowanym pałacu oddzielnego skrzydła, przeznaczonego na rezydencję dla siebie i swej małżonki, potrzebną królewskiej parze podczas ich monarszych podróży z Berlina przez Kwidzyn i Prabuty do Królewca – pałac zlokalizowany był przy XVIII-wiecznym trakcie kurierskim z Berlina do Królewca. W pałacu gościli m.in. Fryderyk Wilhelm I i Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern oraz ich następcy. W roku 1807 od 1 kwietnia do 6 czerwca miał w pałacu swą kwaterę Napoleon Bonaparte; w tym czasie spędził trzy tygodnie ze swą metresą, Marią Walewską. Dzieje tego romansu opisał Marian Brandys w powieści „Kłopoty z panią Walewską”. Do wybuchu II wojny światowej właściciele pałacu pokazywali gościom wnętrze napoleońskiego apartamentu z sypialnią, gdzie dominowało wielkie łoże z baldachimem i zasłonkami z purpurowego jedwabiu[5].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Fronton z herbem Finck v. Finckenstein
-
Brama wjazdowa
-
Środkowy ryzalit z tympanonem
-
Tylna część pałacu
-
4 rzeźby przeniesione do parku w Iławie
-
Portrety Finckenstein w jednej z sal pałacu
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurski [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ Bartosz Gondek, To o tym miejscu zachwycony Napoleon powiedział: „Enfin chateau”, czyli „Wreszcie porządny pałac”.
- ↑ Zabytek.pl [online], pl/pl/obiekty/g-219815/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_28_EN.525757 [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Zabytek.pl [online], pl/pl/obiekty/g-219815/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_28_EN.525757 [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ISBN 83-902165-0-7, s. 147.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Historia i architektura parku i pałacu w Kamieńcu Suskim. solectwogaldowo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-24)].
- Fotogaleria pałacu w obecnym stanie
- Galeria zdjęć z czasów świetności pałacu (teksty w j. niem.)
- 6 zegarów słonecznych na pałacu w Kamieńcu