Paweł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pawełimię męskie pochodzenia łacińskiego (Paulus), należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus). Już w epoce klasycznej zaczął on także występować w funkcji przydomka (cognomen)[1]. Paulus oznacza „mały”, „drobny”[2]. Imię to należało i należy do najpopularniejszych w całym świecie chrześcijańskim, nosiło je około sześćdziesięciu świętych[3]. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Paweł w 2017 r. zajmował 41. miejsce w grupie imion męskich[4]. W całej populacji Polaków Paweł zajmował w 2017 r. 6. miejsce (513 654 nadań)[5].

W dawnych dokumentach polskich imię Paweł było notowane co najmniej od XII wieku, w formach m.in.: Paulus (łac., 1155), Paweł (1204), Pawil (1372), Pawoł (1387), Pawał (1392), a także z licznymi – świadczącymi o ówczesnej popularności imienia – spieszczeniami, np. Pawlik (ok. 1212), Paszek (1237), Paszko (1278), Paszo (1295), Pawliczko (1385), Pach (1391), Pasz (1404), Pachnik (1411), Pawełek (1498)[3].

Imię to należało na przestrzeni wieków do najpopularniejszych imion w Polsce. Świadczy o tym, obok odnotowanych wyżej zdrobnień, m.in. fakt pochodzenia od imienia Paweł wielu nazwisk i nazw miejscowych. Nazwiska pochodzące od tego imienia to m.in.: Pach, Pachota, Pachowicz, Pachura, Pasiut, Pasiutek, Paszek, Paszkiewicz, Paszkowicz, Pawelec, Paweł, Pawełczyk, Pawełek, Pawełkiewicz, Pawełko, Pawlak, Pawlas, Pawlica, Pawliczak, Pawliczek, Pawliczuk, Pawlik, Pawlikiewicz, Pawlisiak, Pawlisz, Pawliszak, Pawluk, Pawlukiewicz, Pawlus, Pawliszkiewicz, Pawliśkiewicz, Pawłowicz i in.

Przykładami nazw miejscowych są: Paszków, Paszkówka, Pawelce, Pawełki, Pawlice, Pawlichy, Pawliczka, Pawlik, Pawliki, Pawlikowice, Pawlin, Pawlinowo, Pawluki, Pawlusie, Pawłosiów, Pawłowszczyzna, Pawłowa, Pawłowice, Pawłowicze, Pawłowiczki, Pawłowięta, Pawłowo, Pawłów, Pawłówek, Pawłówka, Pawłówko, Pawły[6].

Żeńskim odpowiednikiem jest Paula.

Paweł imieniny obchodzi 10 stycznia, 15 stycznia, 19 stycznia, 25 stycznia, 1 lutego, 6 lutego, 8 lutego, 2 marca, 7 marca, 22 marca, 16 kwietnia, 28 kwietnia, 15 maja, 1 czerwca, 7 czerwca, 26 czerwca, 28 czerwca, 29 czerwca, 20 lipca, 25 lipca, 30 lipca, 20 września, 3 października, 19 października, 8 listopada, 16 listopada i 19 listopada.

Z tym imieniem związane są przysłowia polskie:

  • Czy Paweł, czy Gaweł – to jedno
  • Ja o Pawle, a on o Gawle
  • Nie będzie Pawła, to się weźmie Gawła
  • Kiedy Paweł, się nawróci, zima się na wspak obróci[2].

W innych językach[edytuj | edytuj kod]

Wybrane osoby o imieniu Paweł[edytuj | edytuj kod]

Władcy[edytuj | edytuj kod]

Patriarchowie Konstantynopola[edytuj | edytuj kod]

Papieże[edytuj | edytuj kod]

Święci[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe osoby o imieniu Paweł[edytuj | edytuj kod]

Identyfikowane po imieniu[edytuj | edytuj kod]

Identyfikowane po nazwisku[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. T. Milewski, Społeczeństwo rzymskie w świetle imiennictwa osobowego, [w:] Filomata nr 143, grudzień 1960. Należy jednak podkreślić, że wiele współcześnie spotykanych imion pochodzenia łacińskiego wywodzi się od przydomków rzymskich.
  2. a b Bogdan Kupis: Najciekawsze imiona. Wydawn. Archidiecezji Warszawskiej, 1999, seria: W Kręgu Kultury Chrześcijańskiej i Śródziemnomorskiej. ISBN 83-87802-21-2.
  3. a b J. Grzenia, Nasze imiona, Warszawa 2002, ​ISBN 83-7311-445-9
  4. Statystyka imion za 2017 rok - podsumowanie. gov.pl. [dostęp 2018-02-11].
  5. 100_najpopularniejszych_imion_bez_zgonow_18.01.2017_r. gov.pl. [dostęp 2018-02-11].
  6. Józef Bubak: Księga naszych imion. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolinskich, 1993. ISBN 83-04-03860-9.