Truskawiec (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Truskawiec (Ukraina))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Truskawiec
Трускавець
Ilustracja
Truskawiec, przedwojenny pensjonat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Burmistrz Rusłan Kozyr
Powierzchnia 7 km²
Wysokość 308-641 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

29 583
4226 os./km²
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Truskawiec
Truskawiec
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Truskawiec
Truskawiec
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Truskawiec
Truskawiec
Ziemia 49°17′N 23°30′E/49,283333 23,500000
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Truskawiec[1] (ukr. Трускавець) – miasto w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim Ukrainy.

Położone u stóp Gorganów nad rzeczką Pomiarką, w odległości 90 km od Lwowa i 8 km od Drohobycza.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1427 jako część polskich dóbr królewskich. W 1827 roku powstały tu pierwsze niewielkie zakłądy kąpielowe oraz cztery domy dla gości. W 1835 roku powstał zalążek uzdrowiska. W 1836 roku Józef Micewski, przy wsparciu Agenora Gołuchowskiego rozpoczął budowę łazienek zdrojowych. W 1853 Truskawiec odwiedził młodszy brat cesarza Franciszka Józefa, arcyksiążę Karol Ludwik, co spowodowało znaczny wzrost przybywających kuracjuszy. W 1870 Truskawiec przeszedł w ręce skarbu państwa, a w 1911 zbudowano tu dworzec kolejowy. W 1913 przebywało tu 5 tysięcy gości.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Truskawiec w powiecie drohobyckim.

29 sierpnia 1931 roku w Truskawcu zamachowcy z OUN zastrzelili Tadeusza Hołówkę. Wczesnym wieczorem dwóch młodych ludzi przekradło się na teren pensjonatu prowadzonego przez siostry unickie. Weszli niepostrzeżenie do prywatnych pokoi i strzelili kilkakrotnie do odpoczywającego 42-letniego Hołówki. Napastnicy zostali ujęci dopiero półtora roku później podczas nieudanego napadu na pocztę i urząd skarbowy w Gródku Jagiellońskim. Do zamachu przyznali się wówczas schwytani Wasyl Biłas i Dmytro Danyłyszyn.

W czasach Ukraińskiej SRR stare centrum zostało obudowane wysoką zabudową.

18 stycznia 2011 Rada Miejska Truskawca nadała honorowe obywatelstwo miasta Truskawiec Stepanowi Banderze[2].

W parku zdrojowym znajduje się pomnik poświęcony Adamowi Mickiewiczowi, wystawiony w 1898 przez polskich mieszkańców Truskawca w setną rocznicę urodzin poety, jest on dziełem Tadeusza Barącza.

Uzdrowisko[edytuj]

W okresie II RP Truskawiec był najmłodszym i bardzo modnym uzdrowiskiem w Polsce. W okresie międzywojennym w Truskawcu zbudowano 286 wilii, hoteli i pensjonatów. W okresie dwudziestolecia międzywojennego Truskawiec trzykrotnie otrzymał złoty medal jako najlepsze uzdrowisko Polski. Wypoczywali tu m.in. Stanisław Wojciechowski, Józef Piłsudski (który leczył tu nieżyt żołądka), gościł premier Austrii z małżonką, prezydent Estonii i prezydent Turcji[3]. Innymi znanymi kuracjuszami byli: Leon Sapieha, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Eugeniusz Bodo, Adolf Dymsza, Julian Tuwim, Stanisław Witkiewicz, Bruno Schulz, Zofia Nałkowska, Stanisława Walasiewiczówna, Halina Konopacka i Janusz Kusociński. Gościnne przedstawienia w uzdrowisku wykonywały teatry Bagatela z Krakowa i Rygier ze Lwowa.

Od 1911 właścicielem uzdrowiska był Rajmund Jarosz. W 1925 zatrudnienie wynosiło 80 osób, a funkcje dyrektorów pełnili płk Emil Szwanda i Lukas[4].

W 1928 roku uzdrowisko odkupiła spółka akcyjna, na czele której stał Rajmund Jarosz (założyciel pierwszego towarzystwa ubezpieczeniowego w przemyśle naftowym, późniejszy prezydent Drohobycza i prezes Związku Uzdrowisk Polskich).

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny[edytuj]

W Truskawcu znajduje się rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Mari Panny. Powstał on w XIX wieku na miejscu wcześniejszej kaplicy. Z zewnątrz prezentuje styl neogotycki, wewnątrz neobarokowy. Po zakończeniu II wojny światowej i wysiedleniu polskich mieszkańców miasta władza sowiecka kościół zamknęła, a cenne wyposażenie wnętrza (m.in. 73 obrazy francuskich, hiszpańskich i włoskich mistrzów, podarowane do kościoła w okresie II RP, kolorowe witraże, pozłacane figury) rozgrabiono. Sam gmach świątyni został przekazany miejscowemu kołchozowi imienia ukraińskiego poety Tarasa Szewczenki i służył jako magazyn nawozów sztucznych. Doprowadziło to do szybkiej dewastacji świątyni. Następnie miejscowa władza urządziła w kościele dom ateizmu (później planetarium), w tym okresie został on dodatkowo podpalony (co spowodowało zawalenie dachu), wycięto zabytkowe kolumny i zniszczono całe sklepienie, oraz zrujnowano balkon chóru.

W 1991 częściowo zwrócono parafianom świątynię w stanie zupełnej ruiny. Całkowicie oddano ją dopiero w 1993. Prace renowacyjne trwały do roku 2002, gdy świątynię poświęcił na nowo metropolita Marian Jaworski.

Oddanym dobroczyńcą tutejszego kościoła jest Polak Stanisław Czapla, urodzony w Mościskach, a od 1969 na stałe związany z Truskawcem. Od wielu lat organizuje on w kościele wieczory muzyki organowej i skrzypcowej, poezji duchowej, śpiewu i liryki, a pieniądze uzyskane z tej działalności inwestuje w świątynię, m.in. za zebrane pieniądze zakupił w Niemczech organy do kościoła.

Ludzie związani z miastem[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Truskawcem.

Pobliskie miasta[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13: Województwo lwowskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 11.
  2. http://www.kresy.pl/volgal,aktualnosci?zobacz/bandera-obywatelem-honorowym-kolejnych-miast
  3. Włodzimierz Kluczak, Pan Czapla. Historia człowieka, miasta i kościoła, „Kurier Galicyjski”, nr 5(153), 16-29 marca 2012, s. 15.
  4. K. Kostynowicz. Z naszych zdrojowisk. Cudze chwalicie.... „Gazeta Poranna”, s. 11, Nr 7516 z 21 sierpnia 1925. 

Bibliografia[edytuj]

  • Włodzimierz Kluczak, Pan Czapla. Historia człowieka, miasta i kościoła, „Kurier Galicyjski”, nr 5(153), 16-29 marca 2012
  • Andrzej Martynkin W dolinie Pomiarki, „Angora”, nr 13, 27 marca 2011

Linki zewnętrzne[edytuj]