Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1789 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1789 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 8 grudnia 1788 – 10 stycznia 1789 (głosowanie powszechne)
4 lutego 1789 (Kolegium Elektorów)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
brak
następne:
1792
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1789 roku. Liczba na mapie określa liczbę głosów stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1789 roku – pierwsze wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych, których zwycięzcą został George Washington. Na wiceprezydenta wybrany został John Adams. Wcześniej Stany Zjednoczone nie miały prezydenta, choć ograniczona władza wykonawcza należała do prezydenta Kongresu Kontynentalnego.

Tło historyczne[edytuj]

Uchwalona podczas Konwencji w Filadelfii, Konstytucja USA, która zastąpiła istniejące Artykuły konfederacji, określała pośredni sposób wyboru prezydenta i wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych[1]. 4 września 1787 roku Komisja Spraw Niedokończonych przedstawiła projekt, w którym zalecała by szefa władzy wykonawczej wybierano poprzez delegatów w organie zwanym Kolegium Elektorów[2]. Ostatecznie tak skonstruowany projekt Konstytucji został ratyfikowany 25 lipca 1788 roku[3]. Datę wyborów prezydenckich ustalono na styczeń 1789 roku[3].

Kandydaci[edytuj]

Federaliści[edytuj]

Antyfederaliści[edytuj]

Przebieg głosowania[edytuj]

Po przeprowadzeniu głosowania powszechnego (które miało miejsce pomiędzy 8 grudnia 1788 a 10 stycznia 1789), w którym wzięło udział 38 tysięcy wyborców[4], 4 lutego 1789 roku odbyło się głosowanie Kolegium elektorskiego[5]. Głównych kandydatem był jeden z architektów Konstytucji podczas Konwencji Filadelfijskiej – sympatyzujący z federalistami George Washington[6]. Z uwagi na brak systemu partyjnego w zasadzie nie miał on żadnego kontrkandydata[6]. Aby wygrać w głosowaniu potrzebował on 35 głosów, natomiast otrzymał wszystkie 69[7]. Głosowanie na wiceprezydenta nie było oddzielone (każdy elektor oddawał dwa głosy – na prezydenta i wiceprezydenta, jednak bez rozróżnienia[8]), dlatego drugie miejsce w wyborach zajął federalista – John Adams, otrzymując 34 głosy[7]. Kolejne miejsca zajęli: John Jay (9 głosów), Robert H. Harrisom i John Rutledge (po 6 głosów) oraz John Hancock (4 głosy)[9]. Pozostali kandydaci uzyskali 1 lub 2 głosy[9].

Washington stał się pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych i został zaprzysiężony 30 kwietnia 1789 roku w ówczesnej stolicy – Nowym Jorku[10].

Stan \ Kandydat George Washington John Adams John Jay Robert H. Harrison John Rutledge John Hancock George Clinton Samuel Huntington John Milton James Armstrong Benjamin Lincoln Edward Telfair Razem
Connecticut 7 5 - - - - - 2 - - - - 7
Delaware 3 - 3 - - - - - - - - - 3
Georgia 5 - - - - - - - 2 1 1 1 5
Karolina Południowa 7 - - - 6 1 - - - - - - 7
Maryland 6 - - 6 - - - - - - - - 6
Massachusetts 10 10 - - - - - - - - - - 10
New Hampshire 5 5 - - - - - - - - - - 5
New Jersey 6 1 5 - - - - - - - - - 6
Pensylwania 10 8 - - - 2 - - - - - - 10
Wirginia 10 5 1 - - 1 3 - - - - - 10
Łącznie 69 34 9 6 6 4 3 2 2 1 1 1 69

Przypisy[edytuj]

  1. M. Jones: Historia USA. s. 86.
  2. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 56.
  3. a b M. Jones: Historia USA. s. 89.
  4. US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-04-29].
  5. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 34.
  6. a b A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 65.
  7. a b Electoral College Box – 1789 (ang.). NARA. [dostęp 2017-04-29].
  8. M. Jones: Historia USA. s. 100.
  9. a b 1788 election (ang.). NARA. [dostęp 2017-04-29].
  10. M. Jones: Historia USA. s. 92.

Bibliografia[edytuj]