Czudec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czudec
Herb
Herb Czudca
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat strzyżowski
Gmina Czudec
Liczba ludności (2010) 3200
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 38-120
Tablice rejestracyjne RSR
SIMC 0648385
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Czudec
Czudec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czudec
Czudec
Ziemia 49°56′44″N 21°50′17″E/49,945556 21,838056Na mapach: 49°56′44″N 21°50′17″E/49,945556 21,838056
Strona internetowa miejscowości

Czudecwieś gminna (dawniej miasteczko lokowane w XV w.) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Czudec przy drodze wojewódzkiej nr 988.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Świętej Trójcy, należącej do dekanatu Czudec, diecezji rzeszowskiej.

Miasteczko położone na skraju Pogórza Strzyżowskiego, posiada duże walory krajobrazowe. Na miejscu baza hotelowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1185 roku komes Mikołaj Bogoria z Bogorii koło Sandomierza przekazał kilka wsi ze swych dóbr na uposażenie klasztoru Cystersów w Koprzywnicy. W 1264 roku spotkali się w Tarnawie: książę Rusi Halickiej Daniel Halicki z księciem polskim Bolesławem Wstydliwym i wspólnie dokonali rozgraniczeń księstw. Granica miała przebiegać między Rzeszowem a Czudcem.

Legat papieski, biskup firmański Filip w 1279 r. w Budzie na Węgrzech potwierdził opatowi klasztoru Cystersów w Koprzywnicy prawo do pobierania dziesięciny między innymi z Czudca i Strzyżowa.19 stycznia 1354 r. Kazimierz III Wielki nadał Janowi Pakosławowi ze Strożyska – miasto Rzeszów z okolicą po Dąbrowę na północy, Czudec na zachodzie i wieś Leżajsk na wschodzie. W 1427 r. król Władysław II Jagiełło nadał Czudcowi prawa miejskie. W XV wieku ówczesny dziedzic Czudca, Mikołaj Strzyżowski, wybudował z zachodniej strony rynku, drugi kościół pw. św. Zofii (obecne sanktuarium).

2 sierpnia 1944 zajęty przez wojska radzieckie[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Barokowy kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, wybudowany w latach 1721-1735 z części rozebranych murów zamku we wsi Przedmieście Czudeckie, na miejscu drewnianej świątyni pw. św. Zofii z fundacji ówczesnego właściciela, Józefa Grabińskiego.
  • Murowana kaplica pw. św. Marcina, według tradycji wybudowana na miejscu pierwotnego kościoła parafialnego pod tym samym wezwaniem w 1692 r. (ostatnio odremontowana w 2004 staraniem samorządu gminy i parafii).
  • Zespół dworsko-parkowy ze starym dworem z XVII w. zwanym Lamusem i nowszym z XVIII w. rozbudowanym w końcu XIX w. Obecnie w posiadaniu Zespołu Szkół.
  • Zespół dworski położony w części dawnej wsi o nazwie Nowa Wieś Czudecka włączonej do Czudca po 1988. Zniszczony dwór uzyskał dawną świetność dzięki pracom remontowym nowego właściciela.
  • Zespół drewnianej zabudowy mieszkalnej (w całości zachowana północna pierzeja rynku).
  • Zamek na górze zamkowej (ruiny zamku częściowo odsłonięte i zrekonstruowane).

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Czudcu działa założony w 1977 roku klub sportowy LKS Czarni Czudec, którego piłkarze w sezonie 2012/2013 występować będą w klasie A w podokręgu Rzeszów I[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]