Emil Zátopek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Emil Zátopek
Emil Zátopek.JPG
Posąg Emila Zátopka w parku Olimpijskim w Lozannie
Data i miejsce urodzenia 19 września 1922
Kopřivnice
Data i miejsce śmierci 22 listopada 2000
Praga
Dyscypliny lekkoatletyka
Dorobek medalowy

Emil Zátopek (ur. 19 września 1922 w Kopřivnicy, zm. 22 listopada 2000 w Pradze) – czeski biegacz, długodystansowiec. Czterokrotny złoty medalista olimpijski, 18-krotny rekordzista świata.

Urodził się jako szóste dziecko ubogiej rodziny. W wieku 16 lat zaczął pracować w fabryce obuwia Bata, tam też zainteresował się bieganiem.

W 1944 jako pierwszy Czech pokonał 5000 metrów w czasie poniżej 15 minut. Pobił w tym roku rekordy Czechosłowacji na 2000 metrów, 3000 metrów i 5000 metrów. Wystąpił na Mistrzostwach Europy w 1946 w Oslo, gdzie zajął 5. miejsce w biegu na 5000 metrów poprawiając własny rekord Czechosłowacji o prawie 25 sekund na 14:25,8.

Wystawa poświęcona Emilowi Zátopkowi w rodzinnej Kopřivnicy

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1948 w Londynie Zátopek zdobył złoty medal w biegu na 10 000 metrów i srebrny na 5000 metrów (za Gastonem Reiffem z Belgii). W 1949 dwukrotnie pobił rekord świata na 10 000 metrów. Zwyciężył na 5000 metrów i 10 000 metrów na Mistrzostwach Europy w 1950 w Brukseli. W tym samym roku po raz kolejny poprawił rekord świata na 10 000 metrów. W 1951 ustanowił rekordy świata w biegach na 10 mil, na 20 000 metrów oraz w biegu godzinnym.

Emil Zátopek (z lewej) i Reinaldo Gorno po biegu maratońskim na Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1952 w Helsinkach dokonał wyczynu, którego żadnemu lekkoatlecie nie udało się do tej pory powtórzyć: zdobył złote medale na 5000 metrów, 10 000 metrów i w biegu maratońskim, w którym biegł po raz pierwszy w życiu. Na wszystkich tych dystansach ustanowił rekordy olimpijskie. W 1952 poprawił rekordy świata na 25 000 metrów i 30 000 metrów. Na Mistrzostwach Europy w 1954 w Bernie obronił złoty medal na 10 000 metrów, a na 5000 metrów został brązowym medalistą. W tym samym roku ustanowił rekordy świata na 5000 metrów (13:57,2) i 10 000 metrów (28:54,2 – pierwszy w historii wynik poniżej 29 minut).

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1956 w Melbourne zajął 6. miejsce w biegu maratońskim.

Był mistrzem Czechosłowacji na 5000 metrów w 1945, 1946, 1947, 1948, 1950, 1952, 1953 i 1954, na 10 000 metrów w 1952 i 1953 oraz w biegu przełajowym w 1948, 1949, 1952, 1954 i 1955.

W 1968 poparł polityczne zmiany praskiej wiosny, za co został po 1968 usunięty z pracy w ministerstwie obrony i pracował jako robotnik w kopalni uranu aż do przejścia na emeryturę w 1976. W 1975 Międzynarodowy Komitet Olimpijski nagrodził go nagrodą im. Pierre de Coubertina. W 1997 został ogłoszony najlepszym czeskim lekkoatletą XX wieku, a w 1999 najlepszym czeskim olimpijczykiem.

Emil Zátopek, nazywany „czeską lokomotywą” lub Emil Hrozný, był również znany ze swojej „cierpiącej” miny podczas biegu. Żoną Emila Zátopka była utytułowana oszczepniczka, mistrzyni olimpijska Dana Zátopková.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Odznaczeni Medalem za Zasługi (od 1994) (cz.). Pražský hrad (www.hrad.cz). [dostęp 3 sierpnia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]