Język międzysłowiański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Język slovianski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Medžuslovjanski
Меджусловјански
Obszar (kraje słowiańskie)
Liczba mówiących 500-1000
Ranking  ?
Klasyfikacja genetyczna Języki sztuczne
  • języki pomocnicze
    • języki regionalne
      • międzysłowiański
Pismo łacińskie oraz cyrylica
Status oficjalny
język urzędowy -
Regulowany przez Slovianski Forum
ISO 639-2 art
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język międzysłowiański (medžuslovjanski, cyr. меджусловјански), także znany pod nazwą slovianski, jest sztucznym językiem, opartym na językach słowiańskich. Został stworzony przez zespół językotwórców z różnych krajów jako język pomocniczy, który może zarazem ułatwić komunikację między Słowianami i służyć jako instrument, pozwalający osobom nie znającym żadnego języka słowiańskiego porozumiewać się ze Słowianami. Podstawową ideą międzysłowiańskiego jest fakt, że języki słowiańskie są na tyle do siebie zbliżone, że na podstawie wspólnych cech, jak np. słów i końcówek gramatycznych, można stworzyć język, który jest zrozumiały dla wszystkich.

Język ten powstał w marcu 2006 roku pod nazwą slovianski, częściowo jako reakcja na wiele niesłowiańskich elementów oraz nadmiar słów pochodzących z rosyjskiego w najbardziej znanym ówcześnie słowiańskim języku pomocniczym, slovio. W założeniu swoich autorów, międzysłowiański ma być językiem czysto naturalistycznym, składającym się wyłącznie z materiałów istniejących we wszystkich językach słowiańskich lub w większości z nich, nie zawierających żadnych elementów sztucznych. Z tego wynika, że międzysłowiański (w przeciwieństwie do slovio) posiada trzy rodzaje gramatyczne: męski, żeński i nijaki. Dlatego też międzysłowiański posiada pełną deklinację i pełną koniugację czasowników, podczas gdy większość języków pomocniczych stara się unikać fleksji do absolutnego minimum. Mimo to, międzysłowiański jest językiem uproszczonym w tym sensie, że posługuje się prostymi, jednoznacznymi końcówkami i na ogół unika nieregularności. Zdaniem autorów, podczas gdy slovio jest słowiańskim odpowiednikiem esperanta, to międzysłowiański jest słowiańskim odpowiednikiem interlingua. Międzysłowiański jest językiem stale rozwijanym i ulepszanym pod kątem gramatyki, ortografii oraz słownictwa.

Warianty[edytuj | edytuj kod]

Flaga języka slovianskiego

Do 2009 r. slovianski istniał w dwóch odmianach: Slovianski-N (opracowany przez Jana van Steenbergena i Igora Poliakowa) został rozpoczęty jako język ściśle naturalistyczny, opierającym się na materiałach, które zdarzają się w większości języków słowiańskich, podczas gdy Slovianski-P (opracowany przez Ondreja Rečnika i Gabriela Svobodę) ograniczał się w gramatyce do materiałów, które istnieją we wszystkich językach słowiańskich. W praktyce to oznaczało, że slovianski-N dysponował sześcioma przypadkami, gdy slovianski-P w ogóle nie miał przypadków i zamiast tego posługiwał się przyimkami. Oprócz tych dwóch wariantów (N odnosi się do naturalizmu, P do elementów pidżynowych) istniała jeszcze wersja schematyczna pt. Slovianski-S, która potem jednak została porzucona. W grudniu 2009 r. ustalono, że slovianski-N będzie nosił nazwę "slovianski". W oparciu o slovianski i slovio powstały również dwa inne projekty, rozumio i slovioski. W dniu obecnym społeczność rozwijająca język slovianski jest ściśle związana ze społecznością, która w 2010 r. stworzyła niemal identyczny język pomocniczy, novoslověnsky. Ten drugi język, zamiast opierać się na odnajdowaniu podobieństw między istniejącymi językami słowiańskimi, jest nowoczesną interpretacją starocerkiewnosłowiańskiego. Oba projekty mają wspólny słownik i dzielą je jedynie drobne różnice gramatyczne i ortograficzne - znane są one pod wspólnym szyldem medžuslovjanski i koegzystują, istnieją również plany unifikacji tych dwóch języków. Obecna wersja języka międzysłowiańskiego została opracowana w 2011 r. i jest kontynuacją obu projektów, obejmując wszystkie różnice w jednym systemie gramatycznym i ortograficznym.

Alfabet[edytuj | edytuj kod]

Międzysłowiański może być zapisywany za pomocą różnych pisowni. Główną zasadą jest to, by każdy Słowianin mógł pisać po międzysłowiańsku na własnej klawiaturze. Dlatego jego autorzy proponują dwie ortografie na podstawie alfabetu łacińskiego, jedną z haczkami, drugą zaś z dwuznakami. Tak samo istnieją dwie ortografie cyrylickie, jedną na podstawie alfabetu rosyjskiego, drugą na podstawie alfabetu serbskiego.

Ortografia języka slovianskiego
łaciński (I) A B C Č D E F G H I J/’ K L M N O P R S Š T U V Z Ž (JA) (JU)
łaciński (II) A B C CZ D E F G H I J/’ K L M N O P R S SZ T U V Z ZS (JA) (JU)
cyrylica (I) А Б Ц Ч Д Е Ф Г Х И Й/Ь К Л М Н О П Р С Ш Т У В З Ж Я Ю
cyrylica (II) А Б Ц Ч Д Е Ф Г Х И Ј К Л М Н О П Р С Ш Т У В З Ж (ЈА) (ЈУ)
wymowa ɑ
a
b ʦ ʧ d ɛ f g
h
x i
ɪ
ɨ
j k l m n o
ɔ
p r s ʂ
ʃ
t u v
ʋ
z ʐ
ʒ

Ponieważ międzysłowiański nie jest językiem etnicznym, wymowa i akcent nie podlegają ścisłym regułom. Istnieje jednak wersja "domyślna" każdego słowa wraz z unikalną ortografią oraz proponowaną standardową wymową w IPA, tworzoną w taki sposób, by była jak najbardziej "pośrodku" wymowy występującej w językach żywych z różnych rodzin. W tym celu utworzone zostały dodatkowe, opcjonalne litery, które mogą wpływać na wymowę oraz/lub zawierać informacje etymologiczne (tzw. Naučny medžuslovianski). Litery te pochodzą z różnych języków słowiańskich (wyjątkami są litery å, ò i ų, które nie występują w żadnym języku słowiańskim). Korzystanie z tych liter stanowi drugi poziom ortografii, podczas gdy na pierwszy składają się jedynie litery podane w tabeli powyższej. Mimo iż podstawowy zestaw liter w pełni wystarcza do zapisywania języka, dynamiczny słownik medžuslovjansko-angielski podaje zawsze ortografię stopnia drugiego w celu uniknięcia nieścisłości.

znaki opcjonalne Å Ć Ď Ě Ę Ľ Ń Ò Ŕ Ś Ť Ų Y Ź
wymowa ɒ ʨ ɟ jɛ jæ ʎ ɲ ə rʲ ɕ c u ɪ ʑ
Przykłady różnic ortograficznych w stopniu pierwszym i drugim ortografii
stopień pierwszy budučni ris dnes mekki svez krava jarmo dožd aktualnost čEst basn članek
stopień drugi bųdųćny ryś dneś mękki svęź kråva jaŕmo dòžď aktuaľnosť čęsť basń članòk

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Słowa w języku slovianskim powstają na podstawie porównywania słów w językach słowiańskich, które są podzielone na sześć grup:

Grupy te są traktowane równo. Aby wejść do słownika slovianskiego, słowo powinno być zrozumiałe dla mówców maksymalnej liczby wyżej wymienionych grup. Właściwa forma jest ustalona nie tylko na podstawie frekwencji danego słowa w współczesnych językach słowiańskich, lecz również na podstawie regularnej derywacji z prasłowiańskiego, aby zapewnić spoistość wewnętrzną.

Porównanie kilku słów slovianskich z innymi językami słowiańskimi
Slovianski Словиански rosyjski ukraiński białoruski polski górnołużycki czeski słowacki słoweński chorwacki serbski macedoński bułgarski
člověk чловѣк человек чоловік чалавек człowiek čłowjek člověk človek človek čovjek човек човек човек
pes пес пёс, собака пес, собака сабака pies pos, psyk pes pes pes pas пас пес, куче пес, куче
dom дом дом дім дом dom dom dům dom dom, hiša dom, kuća дом, кућа дом, куќа дом, къща
kniga книга книга книга кніга książka kniha kniha kniha knjiga knjiga књига книга книга
noč ноч ночь ніч ноч noc nóc noc noc noč noć ноћ ноќ нощ
pismo писмо письмо лист пісьмо, ліст list list dopis list pismo pismo писмо писмо писмо
veliki велики большой великий вялікі wielki wulki velký veľký velik velik велик голем голям
novy новы новый новий новы nowy nowy nový nový nov nov нов нов нов

Tekst przykładowy[edytuj | edytuj kod]

Ojcze nasz w dwóch głównych pisowniach:

Alfabet łaciński Cyrylica
Otče naš, ktory jesi v nebesah, nehaj svęti sę imę Tvoje.
Nehaj prijde krålevstvo Tvoje, nehaj bųde volja Tvoja, kako v nebě tako i na zemji.
Hlěb naš vsjakodenny daj nam dneś, i odpusti nam naše grěhi, tako kako my odpušćajemo našim grěšnikam.
I ne vvedi nas v pokušeńje,
ale izbavi nas od zlogo.
Ibo Tvoje je krålevstvo i moć i slava, na věki.
Amin.
Отче наш, кторы јеси в небесах, нехај свети се име Твоје.
Нехај пријде кралевство Твоје, нехај буде вольа Твоја, како в небе тако и на земји.
Хлеб наш всьакоденны дај нам днес, и одпусти нам наше грехи, тако како мы одпушчајемо нашим грешникам.
И не введи нас в покушенје, але избави нас од злого.
Ибо Твоје је кралевство и моч и слава, на веки.
Амин.

Liczby 1-10[edytuj | edytuj kod]

Liczebniki Medžuslovianski Меджусловјански
1 jedin един
2 dva два
3 tri три
4 četyri четыри
5 pęť пeть
6 šesť шесть
7 sedm седм
8 osm осм
9 devęť девeть
10 desęť десeть

Referencje[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]