Język slovianski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Slovianski
Словянски
Obszar (kraje słowiańskie)
Liczba mówiących 50-100
Ranking  ?
Klasyfikacja genetyczna Języki sztuczne
  • języki pomocnicze
    • języki regionalne
      • Slovianski
Pismo łacińskie oraz cyrylica
Status oficjalny
język urzędowy -
Regulowany przez Slovianski Forum
ISO 639-2 art
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język slovianski (cyr. Словянски), także znany pod nazwą międzysłowiański (medžuslovjanski) jest sztucznym językiem, opartym na językach słowiańskich. Został stworzony przez zespół językotwórców z różnych krajów jako język pomocniczy, który może zarazem ułatwić komunikację między Słowianami i służyć jako instrument, pozwalający osobom nie znającym żadnego języka słowiańskiego porozumiewać się ze Słowianami. Podstawową ideą slovianskiego jest fakt, że języki słowiańskie są na tyle do siebie zbliżone, że na podstawie wspólnych cech, jak np. słów i końcówek gramatycznych, można stworzyć język, który jest zrozumiały dla wszystkich.

Slovianski powstał w marcu 2006 roku, częściowo jako reakcja na wiele niesłowiańskich elementów oraz nadmiar słów pochodzących z rosyjskiego w najbardziej znanym ówcześnie słowiańskim języku pomocniczym, slovio. W założeniu swoich autorów, slovianski ma być językiem czysto naturalistycznym, składającym się wyłącznie z materiałów istniejących we wszystkich językach słowiańskich lub w większości ich, nie zawierających żadnych elementów sztucznych. Z tego wynika, że slovianski (w przeciwieństwie do slovio) posiada trzy rodzaje gramatyczne: męski, żeński i nijaki. Dlatego też slovianski posiada pełną koniugację czasowników, podczas gdy większość języków pomocniczych stara się unikać fleksji do absolutnego minimum. Mimo to, slovianski jest językiem uproszczonym w tym sensie, że posługuje się prostymi, jednoznacznymi końcówkami i na ogół unika nieregularności. Zdaniem autorów, podczas gdy slovio jest słowiańskim odpowiednikiem esperanta, to slovianski jest słowiańskim odpowiednikiem interlingua.

Spis treści

Warianty [edytuj]

Flaga języka slovianskiego

Do 2009 r. slovianski istniał w dwóch odmianach: Slovianski-N (opracowany przez Jana van Steenbergena i Igora Poliakowa) został rozpoczęty jako język ściśle naturalistyczny, opierającym się na materiałach, które zdarzają się w większości języków słowiańskich, podczas gdy Slovianski-P (opracowany przez Ondreja Rečnika i Gabriela Svobodę) ograniczał się w gramatyce do materiałów, które istnieją we wszystkich językach słowiańskich. W praktyce to oznaczało, że slovianski-N dysponował sześcioma przypadkami, gdy slovianski-P w ogóle nie miał przypadków i zamiast tego posługiwał się przyimkami. Oprócz tych dwóch wariantów (N odnosi się do naturalizmu, P do elementów pidżynowych) istniała jeszcze wersja schematyczna pt. Slovianski-S, która potem jednak została porzucona. W grudniu 2009 r. ustalono, że slovianski-N będzie nosił nazwę "slovianski". W oparciu o slovianski i slovio powstały również dwa inne projekty, rozumio i slovioski. W dniu obecnym społeczność rozwijająca język slovianski jest ściśle związana ze społecznością, która stworzyła niemal identyczny język pomocniczy, novosloviensky. Ten drugi język zamiast opierać się na odnajdowaniu podobieństw między istniejącymi językami słowiańskimi, jest nowoczesną interpretacją starocerkiewnosłowiańskiego. Oba języki mają wspólny słownik i dzielą je jedynie drobne różnice gramatyczne i ortograficzne - znane są one pod wspólnym szyldem medžuslovjanski i koegzystują, istnieją również plany unifikacji tych dwóch języków.

Alfabet [edytuj]

Slovianski może być zapisywany za pomocą różnych pisowni. Główną zasadą jest to, by każdy Słowianin mógł pisać po sloviansku na własnej klawiaturze. Dlatego jego autorzy proponują dwie ortografie na podstawie alfabetu łacińskiego, jedną z haczkami, drugą zaś z dwuznakami. Tak samo istnieją dwie ortografie cyrylickie, jedną na podstawie alfabetu rosyjskiego, drugą na podstawie alfabetu serbskiego.

Ortografia języka slovianskiego
łaciński (I) A B C Č D E F G H I J/’ K L M N O P R S Š T U V Z Ž (JA) (JU)
łaciński (II) A B C CZ D E F G H I J/’ K L M N O P R S SZ T U V Z ZS (JA) (JU)
cyrylica (I) А Б Ц Ч Д Е Ф Г Х И Й/Ь К Л М Н О П Р С Ш Т У В З Ж Я Ю
cyrylica (II) А Б Ц Ч Д Е Ф Г Х И Ј К Л М Н О П Р С Ш Т У В З Ж (ЈА) (ЈУ)
wymowa ɑ
a		 b ʦ ʧ d ɛ f g
h		 x i
ɪ
ɨ		 j k l m n o
ɔ		 p r s ʂ
ʃ		 t u v
ʋ		 z ʐ
ʒ

Ponieważ slovianski nie jest językiem etnicznym, wymowa i akcent nie podlegają ścisłym regułom.

Słownictwo [edytuj]

Słowa w języku slovianskim powstają na podstawie porównywania słów w językach słowiańskich, które są podzielone na sześć grup:

Grupy te są traktowane równie. Aby wejść do słownika slovianskiego, słowo powinno być zrozumiałe dla mówców maksymalnej liczby wyżej wymienionych grup. Właściwa forma jest ustalona nie tylko na podstawie frekwencji danego słowa w współczesnych językach słowiańskich, lecz również na podstawie regularnej derywacji z prasłowiańskiego, aby zapewnić spoistość wewnętrzną.

Porównanie kilku słów slovianskich z innymi językami słowiańskimi
Slovianski Словиански rosyjski ukraiński białoruski polski górnołużycki czeski słowacki słoweński chorwacki serbski macedoński bułgarski
človek чловек человек чоловік чалавек człowiek čłowjek člověk človek človek čovjek човек човек човек
pes пес пёс, собака пес, собака сабака pies pos, psyk pes pes pes pas пас пес, куче пес, куче
dom дом дом дім дом dom dom dům dom dom, hiša dom, kuća дом, кућа дом, куќа дом, къща
kniga книга книга книга кніга książka kniha kniha kniha knjiga knjiga књига книга книга
noč ноч ночь ніч ноч noc nóc noc noc noč noć ноћ ноќ нощ
pismo писмо письмо лист пісьмо, ліст list list dopis list pismo pismo писмо писмо писмо
veliki велики большой великий вялікі wielki wulki velký veľký velik velik велик голем голям
novy новы новый новий новы nowy nowy nový nový nov nov нов нов нов

Tekst przykładowy [edytuj]

Ojcze nasz w dwóch głównych pisowniach:

Alfabet łaciński Cyrylica
Otče naš, kotory jesi v nebesah,nehaj sveti se ime Tvoje.
Nehaj prijde kralevstvo Tvoje, nehaj bude voľa Tvoja, kak v nebe tak i na zemji.
Hleb naš vsakodenny daj nam dnes, i odpustij nam naše grehi, tak kak my odpuščamo naših grešnikov.
I ne vedij nas v pokušenje, ale izbavij nas od zlogo.
Ibo Tvoje je kralevstvo i moč i slava, na veki.
Отче наш, которы јеси в небесах,нехај свети се име Твоје.
Нехај пријде кралевство Твоје, нехај буде вольа Твоја, как в небе так и на земји.
Хлеб наш всакоденны дај нам днес, и одпустиј нам наше грехи, так как мы одпушчамо наших грешников.
И не ведиј нас в покушенје, але избавиј нас од злого.
Ибо Твоје је кралевство и моч и слава, на веки.

Liczby 1-10 [edytuj]

Liczebniki Slovianski Словянски
1 jedin един
2 dva два
3 tri три
4 četyri четыри
5 pet' пeть
6 šest' шесть
7 sedm седм
8 osm осм
9 devet' девeть
10 deset' десeть

Referencje [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Język_slovianski&oldid=35487470”