Soczewica jadalna
| Soczewica jadalna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | dwuliścienne właściwe |
| Rząd | bobowce |
| Rodzina | bobowate |
| Rodzaj | soczewica |
| Gatunek | soczewica jadalna |
| Nazwa systematyczna | |
| Lens culinaris Medik. Vorles. Churpfälz. Phys.-Ökon. Ges. 2:361. 1787 |
|
| Synonimy | |
|
Lens esculenta Moench |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Soczewica jadalna (Lens culinaris Medik.) – gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej z rodziny bobowatych. Rodzime obszary jego występowania to Grecja, Azja Zachodnia, Azja Środkowa, Kaukaz, Pakistan[2]. Jest uprawiany w wielu krajach świata. W Polsce jest uprawiany, czasami (rzadko) dziczejący (efemerofit)[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Wzniesiona lub podnosząca się, czworokątna z podłużną bruzdą, rozgałęziająca się. Dorasta do wysokości 0,4 m, jest omszona.
- Liście
- Pierzasto-złożone, składające się z 3-7 par wąskoeliptycznych i omszonych listków. Górne liście zakończone są wąsem, za pomocą którego roślina chwyta się podpór.
- Kwiaty
- Wyrastają po 2-3 na długich szypułkach. Są drobne, niebieskiego koloru.
- Owoc
- Zwisający strąk o długości 8-15 mm. Zawiera 1-3 dość duże, płaskie nasiona o ostrych brzegach.
Zastosowanie [edytuj]
Roślina uprawna z grupy roślin strączkowych. Uprawiana na smaczne i pożywne nasiona, które do spożycia nadają się po ugotowaniu. Można także wytwarzać z nich mąkę. Na ziemiach polskich uprawiana była już w neolicie[4]. Jej nasiona były podstawą wyżywienia w starożytnym Egipcie, starożytnej Grecji i starożytnym Rzymie. Obecnie uprawiana jest głównie w Kanadzie (około 42% światowej produkcji), Indiach, Turcji oraz USA (w sumie te cztery kraje wytwarzają ponad 80% światowej produkcji soczewicy). Jest też uprawiana jako roślina pastewna.
| Obszar | Plon [w tonach] |
|---|---|
| Kanada | 1947100 |
| Indie | 900000 |
| Turcja | 447400 |
| USA | 392670 |
| Europa | 45380 |
| świat | 4585439 |
Wartości odżywcze [edytuj]
| Składniki pokarmowe | Witaminy | Składniki mineralne | |||
|---|---|---|---|---|---|
| woda | 11,2 g | witamina A | 25 mg | magnez | 100 mg |
| energia | 330 kcal | witamina B1 | 0,5 mg | fosfor | 450 mg |
| błonnik | 10,7 g | witamina B2 | 0,2 mg | żelazo | 9 mg |
| białko | 28 g | witamina B6 | 0,5 mg | sód | 10 mg |
| tłuszcze | 1,2 g | witamina C | 6,2 mg | wapń | 50 mg |
| węglowodany | 57 g | witamina PP | 2,6 mg | potas | 900 mg |
Obecność w kulturze i wierzeniach [edytuj]
Soczewica jest wzmiankowana w Biblii, w Księdze Rodzaju 25,33-34, gdzie Ezaw sprzedaje Jakubowi prawo swojego pierworództwa za miskę soczewicy.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Pradzieje i wczesne średniowiecze obszaru Nowej Huty - neolit
- ↑ http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567 FAOSTAT (ang.)
