Krajenka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krajenka
Ratusz
Ratusz
Herb
Herb Krajenki
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat złotowski
Gmina Krajenka
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Stefan Kitela
Powierzchnia 3,76[1] km²
Wysokość 101 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3 733[2]
992,8 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 67
Kod pocztowy 77-430
Tablice rejestracyjne PZL
Położenie na mapie powiatu złotowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu złotowskiego
Krajenka
Krajenka
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Krajenka
Krajenka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krajenka
Krajenka
Ziemia53°17′48,92″N 16°59′26,51″E/53,296922 16,990697
TERC
(TERYT)
4303831034
Urząd miejski
ul. Władysława Jagiełły 9
77-430 Krajenka
Strona internetowa

Krajenka (niem. Krojanke) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krajenka.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 3681 mieszkańców[3].

Położenie[edytuj]

Miasto położone jest nad rzeką Głomią na wysokości 105 m n.p.m., w środkowej części Krajny, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego (w tym Pojezierza Krajeńskiego), w odległości 126 km na północ od Poznania.

Przez Krajenkę przebiegają drogi:

Ponadto istnieją drogi lokalne do Głubczyna, Buntowa i Tarnówki.

Przez Krajenkę biegnie też linia kolejowa PiłaTczew. Znajduje się tu stacja kolejowa

Historia[edytuj]

Zabytkowe zabudowania młynarskie w Krajence

Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1286 roku. Gród leżał na szlaku handlowym z Pomorza do Wielkopolski. Jednak osada prawdopodobnie istniała już w starożytności i nosiła nazwę Scurgon[potrzebny przypis]. Poświadczeniem tego jest umieszczenie tejże nazwy na mapie przez geografa greckiego Ptolemeusza, na szlaku bursztynowym (na tym samym szlaku leży najstarsze miasto w Polsce – Kalisz). Krajenka otrzymała prawa miejskie w 1420 roku i była wtedy własnością rodu Danaborskich. W późniejszym okresie przechodziła na własność w różne ręce. Najpierw Kościeleckich, potem Grudzińskich i Działyńskich. W 1534 roku istniał wybudowany na Głomii młyn, a w późniejszym okresie (XVI i XVII wiek) miasto było ośrodkiem rzemieślniczym z dobrze rozwiniętym rzemiosłem sukienników.

W 1743 roku Krajenka przeszła na własność księcia Aleksandra Sułkowskiego, który odkupił tzw. Klucz krajeński, a wdowa po nim – Anna, zamieszkała na krajeneckim zamku. Po I rozbiorze Polski, w wyniku którego miasto włączone zostało do Prus, wyjechała ona do Warszawy. W XVIII wieku Krajenkę wraz z przyległościami nabył Jakub Komierowski, który poległ w 1809 roku w bitwie pod Nowem. Jego dobra przeszły na własność pruskiej rodziny Hohenzollernów.

Pożary, epidemie trawiły kilkukrotnie miasto. Największy pożar miał miejsce w 1788 roku, kiedy wypaleniu uległo całe miasto. Krajenka rozwinęła się w XVIII i XIX wieku. Organizowane były tutaj 4 jarmarki rocznie, rozwijało się rzemiosło. W XIX wieku przeprowadzono linie kolejową przez miasto. W 1773 Krajenkę zamieszkiwało 905 mieszkańców, w 1910 ponad 3400 osób. W 1929 roku otwarto tutaj szkołę polską, mimo postępującej germanizacji. Fakt ten przypłacił życiem nauczyciel tej szkoły Franciszek Gliszewski, który poniósł śmierć w obozie koncentracyjnym.

Miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie 30 stycznia 1945 roku i spalone w 70%. Ucierpiała zabudowa, zakłady, urządzenia komunalne. Spłonęło stare centrum miasteczka, wiele zabytkowych budynków. W wyniku II wojny światowej Krajenka ponownie znalazła się w granicach Polski. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Odbudowy Krajenki podjęto się dopiero w latach 50. XX wieku, a do lat 60. była już odbudowana. Obecnie Krajenka jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym i handlowym w powiecie złotowskim.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Gospodarka[edytuj]

Krajenka jest gminą typowo rolniczą z racji tego, iż ponad połowę jej powierzchni stanowią grunty orne. Jedynym przemysłem, który rozwinął się w gminie w sposób zadowalający, jest przemysł drzewny obejmujący Zakład Przemysłu Drzewnego. Kolejnym większym zakładem Krajenki jest firma Dunlopillo, która produkuje materace.

Miasto pełni rolę lokalnego ośrodka dla otaczających go miejscowości. W mieście zlokalizowana jest poczta, posterunek policji, dworzec PKP, dworzec PKS, stacje benzynowe, stacja kontroli pojazdów, sklepy, restauracja. W mieście istnieje też unikalna szkoła, gdzie kształcą się technicy przemysłu młynarskiego.

Kultura[edytuj]

Krajeński Ośrodek Kultury
Pałac Sułkowskich, obecnie Urząd Gminy.

W Krajence działa Krajeński Ośrodek Kultury, który organizuje wiele imprez kulturalno – rozrywkowych dla mieszkańców Miasta i Gminy. Są to m.in.:

  • Przegląd Orkiestr Dętych,
  • Złote Maski
  • Dni Krajenki
  • Pożegnanie lata,
  • Koncerty rockowe,
  • Dożynki
  • Dzień Niepodległości,
  • Mikołajki,
  • Sylwester na rynku,
  • Zabawy wiejskie
  • Spektakle teatralne
  • i wiele innych

Prócz organizacji tych imprez Krajeński Ośrodek Kultury prowadzi wiele instytucji kulturalnych i artystycznych na terenie miasta i gminy. W KOK – u działa:

  • Teatr
  • Biblioteka,
  • Zespoły taneczne
  • Zespół Ludowy „Dzwon”,
  • Kapela Mysomtacy,
  • Kółko Plastyczne,
  • Kółko Muzyczne i inne.
  • Zespół taneczny mażoretek „Oleńki”
  • Zespół taneczny „Segreto”

Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej[edytuj]

W roku 2006 już po raz dwudziesty odbył się Ogólnopolski Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej w Krajence, jedyna tego rodzaju impreza w kraju. Uczestniczą w niej młodzi artyści z całej Polski, którzy śpiewając piosenki o treściach takich jak: pomoc osobom słabszym, starszym i niepełnosprawnym, szacunek, tolerancja, propagowanie zdrowego stylu życia, propagują ideę Polskiego Czerwonego Krzyża.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Krajenki w 2014 roku[2].


Piramida wieku Krajenka.png

Zabytki[edytuj]

Poewangelicki kościół pw. św. Józefa
  • Obiekty wpisane do rejestru zabytków[4]:

Sport[edytuj]

W Krajence działa kilka klubów sportowych które propagują aktywne życie mieszkańców Miasta i Gminy:

  • Uczniowski Klub Sportowy „Sokół” przy Gimnazjum w Krajence
  • Uczniowski Klub Sportowy „Krajna” przy Szkole Podstawowej w Krajence
  • Uczniowski Klub Sportowy „Piast” przy Szkole Podstawowej w Głubczynie
  • Ludowy Zespół Sportowy „Iskra” Krajenka
  • Ludowy Zespół Sportowy „Piast” Głubczyn
  • Ludowy Zespół Sportowy „Płomień” Podróżna
  • Ludowy Zespół Sportowy „TPS” Skórka
  • Ludowy Zespół Sportowy „Grom” Śmiardowo Krajeńskie
  • KS Głomia

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 2009-10-03].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Krajenka, w oparciu o dane GUS.
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 107. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
  4. Rejestr zabytków województwa wielkopolskiego. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu. [dostęp 2011-04-25]. s. 257–258.

Linki zewnętrzne[edytuj]