Cypr Północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Turecka Republika Północnego Cypru
Flaga Cypru Północnego
Herb Cypru Północnego
Flaga Cypru Północnego Herb Cypru Północnego
Hymn: İstiklâl Marşı
Położenie Cypru Północnego
Język urzędowy turecki
Stolica Nikozja (Lefkoşa)
Ustrój polityczny republika autonomiczna
Głowa państwa prezydent Derviş Eroğlu
Szef rządu premier Özkan Yorgancıoğlu
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
174. na świecie
3 355 km²
2,7%
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

294 906[1]
86 osób/km²
Turcy cypryjscy
Grecy cypryjscy
Jednostka monetarna Lira turecka (TL)
Powstanie Uznawana tylko przez Turcję, Nachiczewańską Republikę Autonomiczną i Organizację Współpracy Islamskiej
15 listopada 1983
Strefa czasowa UTC +2 – zima
UTC +3 – lato
Kod ISO 3166 TR
Domena internetowa .tr
Kod samochodowy TR[2]
Kod telefoniczny +90 392
Mapa Cypru Północnego

Cypr Północny, Turecka Republika Cypru Północnego (tur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) – oficjalnie – część Republiki Cypryjskiej, de facto – samozwańcze[potrzebne źródło] państwo zajmujące północną część wyspy Cypr zamieszkiwaną przez ludność turecką. Państwowość uznana jedynie przez Turcję, dzięki pomocy której Cypr Północny funkcjonuje politycznie i ekonomicznie.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Kraj jest uznawany przez Turcję, Nachiczewańską Republikę Autonomiczną i Organizację Współpracy Islamskiej. Cypr Północny posiada własny rząd, parlament, konstytucję i hymn (Istiklâl Marsi).

Zobacz też Wybory prezydenckie na Cyprze Północnym, 2005

Historia (kalendarium)[edytuj | edytuj kod]

  • 11 tys. lat p.n.e. – pierwsi osadnicy na wyspie Cypr
  • XIV wiek p.n.e.Mykeńczycy opanowali wyspę.
  • XV wiekWenecja podbiła Cypr.
  • 1571Imperium Osmańskie zdobyło wyspę.
  • 1878 – Osmani odstąpili Cypr Wielkiej Brytanii.
  • 1925 – wyspa oficjalnie kolonią brytyjską
  • 1950 – w referendum greccy Cypryjczycy w 60% opowiedzieli się za przyłączeniem do Grecji.
  • 1957 – Cypr brytyjską autonomią
  • 1960 – wyspa uzyskała niepodległość
  • 1963 – starcia między mieszkańcami greckiej i tureckiej części wyspy
  • 1964 – oddziały UNFICYP wylądowały na terytorium Republiki Cypru.
  • 15 lipca 1974 – domagająca się przyłączenia Cypru do Grecji opozycja, z Gwardią Narodową na czele, dokonała krwawego zamachu stanu obalając legalne władze Cypru, mordując przy okazji setki Turków i prorządowych Greków.
  • 20 lipca 1974inwazja turecka zakończona pokonaniem Gwardii Narodowej i zajęciem północnej części wyspy, przez tureckie wojska okupacyjne, pozostające tam do dziś. Brak ruchu osobowego pomiędzy częściami podzielonej wyspy. Na nieokupowanej części terytorium do władzy powrócił legalny rząd Cypru, a teren ten stał się państwem niemal wyłącznie greckim etnicznie i językowo.
  • luty 1975 – proklamowanie Tureckiego Federalnego Państwa Cypru (Kıbrıs Türk Federe Devleti), czysto nominalnie wchodzącego w skład Cypru. Rozpoczyna się masowa akcja kolonizacyjna, z zasiedlaniem północnej części wyspy przez Turków z kontynentu, aktualnie stanowiących już większą część jej mieszkańców.
  • 15 listopada 1983 – proklamowano Turecką Republikę Północnego Cypru ogłaszając jednocześnie niepodległość.
  • 2003 – przywrócenie swobody przepływu osób pomiędzy obiema częściami wyspy, jako krótkie odwiedziny, bez możliwości zmiany stałego zamieszkiwania.
  • 2004 – Referendum w sprawie zjednoczenia wyspy i akceptacja tzw. planu Annana zjednoczenia wyspy, przez większość mieszkańców Cypru Północnego. Plan odrzucony został po greckiej stronie wyspy, jako – zdaniem Greków – drastycznie nierówno traktujący strony konfliktu, ekonomicznie i w sferze bezpieczeństwa. W szczególności: zwrotowi podlegałaby tylko ¹∕₃ własności ziemi, greckie siły zbrojne miałyby być niezwłocznie rozwiązane (oddziały cypryjskie) lub wycofane do Grecji (oddziały Republiki Greckiej), natomiast tureckie siły zbrojne miałyby pozostawać na wyspie, jeszcze przez co najmniej 15 lat. Wątpliwość Greków budziła też zbyt duża – ich zdaniem – liczba tureckich osadników, którzy mieliby następnie stać się obywatelami zjednoczonego Cypru.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z wynikami spisu powszechnego z 2006 roku, przeprowadzonego przez władze Cypru Północnego, 120 007 mieszkańców Cypru Północnego (tj. 67,41% mieszkańców) posiadało obydwoje rodziców urodzonych na Cyprze oraz 12 628 (7,09%) jednego rodzica urodzonego na Cyprze, natomiast 42 572 mieszkańców Cypru Północnego (23,91%) posiada obydwoje rodziców urodzonych w Turcji. Ponadto wg danych tego spisu 133 937 mieszkańców Cypru Północnego (50,5%) miało wyłącznie obywatelstwo Cypru Północnego, 42 795 mieszkańców (16,1%) miało, poza obywatelstwem Cypru Północnego, również inne obywatelstwo, w tym 33 870 (12,8%) tureckie, natomiast 77 731 mieszkańców (29,3%) miało wyłącznie tureckie obywatelstwo[3].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z Turcji z portów Alanya i Tasucu pływają promy przewoźnika Akgünler do portu Girne (Kirenia) na północnym wybrzeżu Cypru. Port lotniczy Ercan międzynarodowy port lotniczy położony 18 km na południowy wschód od Nikozji. Jest głównym portem lotniczym Cypru Północnego. Ze względu na położenie na tureckiej części wyspy, lotnisko jest obsługiwane wyłącznie przez tureckie linie takie jak Turkish Airlines, Onur Air czy Pegasus Airlines.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Turecka Republika Północnego Cypru w Wikisłowniku

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]