Czesław Niemen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czesław Niemen
Popiersie Czesław Niemen ssj 20060914.jpg
Popiersie w Alei Sław na Skwerze Harcerskim w Kielcach
Imię i nazwisko Czesław Juliusz Niemen-Wydrzycki
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1939
Stare Wasiliszki
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 2004
Warszawa
Instrument instrumenty klawiszowe, gitara, instrumenty perkusyjne, flet
Gatunek bigbit, jazz-rock
muzyka elektroniczna
rock
rock and roll
rock progresywny
rock psychodeliczny
Zawód kompozytor, muzyk, piosenkarz, poeta, malarz
Aktywność 1962–2001
Wytwórnia płytowa Polskie Nagrania Muza
Zespół
Niebiesko-Czarni, Akwarele, Grupa Niemen, Niemen Aerolit
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Płyta nagrobna Czesława Niemena. Katakumby Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie
Na Wzgórzu Uniwersyteckim Uniwersytetu Opolskiego, Opole

Czesław Niemen, właściwie Czesław Juliusz Niemen-Wydrzycki[1] (ur. 16 lutego 1939 w Starych Wasiliszkach, zm. 17 stycznia 2004 w Warszawie) – polski kompozytor, multiinstrumentalista, piosenkarz i autor tekstów piosenek.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i wczesna młodość[edytuj | edytuj kod]

Czesław Niemen urodził się jako Czesław Juliusz Wydrzycki[2] 16 lutego 1939 w Starych Wasiliszkach[3] w ówczesnym województwie nowogródzkim. Jego rodzicami byli Anna z domu Markiewicz (1897–1986) i Antoni Wydrzycki (1896–1960), wykonujący liczne prace rzemieślnicze, m.in. strojenie fortepianów, naprawa zegarów. Miał siostrę Jadwigę (ur. 1926). Śpiewał już w szkole dziesięciolatce oraz w chórze kościelnym. W latach 1953–54 uczęszczał do szkoły muzycznej w Grodnie[4]. Grał na organach w kościele w rodzinnej miejscowości i śpiewał w szkolnym zespole, który koncertował w innych szkołach[5].

Jak wspomina jego kolega ze szkoły muzycznej w Grodnie Mikołaj Szyszygin, Czesław uczęszczał z nim do Szkoły Muzycznej w Grodnie przez rok, jednak został z niej wyrzucony, gdyż opuszczał zajęcia. Razem grali na występach szkolnych, Szyszygin na domrze a Wydrzycki na bajanie (rosyjska odmiana akordeonu)[4].

Został przesiedlony do powojennej Polski w 1958 w ramach ostatniej fali masowych wysiedleń Polaków z Kresów Wschodnich. Rodzina Wydrzyckich zamieszkała w Świebodzinie, Białogardzie i Kołobrzegu, a Czesław znalazł się w Gdańsku, gdzie rozpoczął naukę w średniej szkole muzycznej. Uczył się grać na fagocie. Równocześnie występował w studenckich teatrach, kabaretach i klubie Żak w Gdańsku, śpiewając po hiszpańsku i polsku piosenki latynoamerykańskie, akompaniując sobie na gitarze. Dwie z tych piosenek pojawiły się potem na jego pierwszej płycie. W 1958 ożenił się z pielęgniarką Marią Klauzunik, z którą miał córkę Marię (ur. 1960). Mieszkali w Sopocie. Rozwiedli się w 1971.

Początki muzyczne[edytuj | edytuj kod]

W 1962 odniósł duży sukces na Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie i odbył trasę po kraju z zespołem Czerwono-Czarni.

W początkach kariery, po odniesieniu pierwszych sukcesów w konkursach wykonawców amatorów, zaczął występować z zespołem Niebiesko-Czarni. 10 października 1962 nagrał z nimi małą płytę, tzw. EP, z 4 utworami, w tym śpiewaną przez siebie piosenką Lekcja twista. Związał się uczuciowo z solistką zespołu Adą Rusowicz. W 1963 wystąpił na I Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu z własną kompozycją „Wiem, że nie wrócisz”, która przeszła niezauważona. Wyróżniono go tam dopiero w 1964 r.

W grudniu 1963 wystąpił z grupą Niebiesko-Czarni w słynnej paryskiej sali Olympia. W tym okresie, za namową żony Franciszka Walickiego Czesławy, Wydrzycki zaczął posługiwać się pseudonimem artystycznym Niemen[6], jako nie tylko atrakcyjniejszym marketingowo w Polsce, ale także łatwiejszym do wymówienia dla cudzoziemców[2][7][7]. Później oficjalnie zmienił nazwisko na Niemen-Wydrzycki[2].

Nazwisko Niemen Wydrzycki przyjął od rzeki Niemen, płynącej w pobliżu jego miejsca urodzenia[7]. Stosował on jednak odmianę Niemena, Niemenem, inną niż w przypadku nazwy rzeki. Dziennikarz Andrzej Ibis-Wróblewski sugerował, że Wydrzycki powinien odmieniać swój pseudonim tak jak rzekę – Niemna, Niemnem. Artysta z tym się jednak nie zgodził[2].

Z grupą Niebiesko-Czarni występował na koncertach w Polsce, m.in. na festiwalu w Sopocie w 1965, na Węgrzech i we Francji. W listopadzie 1965 wystąpił jako solista na festiwalu w Rennes. Z zespołem nagrał kilka małych płyt, zrealizował też wiele nagrań dla radia. Zakończył z nim współpracę w listopadzie 1965 roku. po trasie koncertowej w Jugosławii.

Czesław Niemen debiutował jako piosenkarz bigbitowy, śpiewając rock and rollowe i rockowe piosenki w stylu The Beatles oraz ballady. Do największych przebojów pierwszego okresu należą dynamiczny utwór „Czy wiesz?” i sentymentalna ballada „Pod Papugami”. Wkrótce jednak zaczął zmierzać w stronę ambitniejszej muzyki, adresowanej do bardziej wymagającej młodzieży akademickiej. Utwory z okresu współpracy z grupą Niebiesko-Czarni nagrał potem na nowo na płycie Czy mnie jeszcze pamiętasz? z grupą Akwarele.

Od 18 do 20 stycznia 1964 Czesław Niemen wraz z grupą Niebiesko-Czarni występował przed koncertami Marleny Dietrich w Sali Kongresowej w Warszawie. W pierwszej części koncertu Marlene Dietrich usłyszała utwór Niemena „Czy mnie jeszcze pamiętasz”, który w listopadzie 1964 r. nagrała na płytę z własnym tekstem („Mutter, hast du mir vergeben”)[8].

Oficjalnie opuścił zespół Niebiesko-Czarni w listopadzie 1965, a jesienią 1966 wraz z muzykami zespołu Chochoły utworzył zespół Akwarele. W roku następnym odbył z nimi pierwszą trasę, rozpoczętą koncertem 16 stycznia 1967 r. w Jeleniej Górze. Dokonał nagrań dla radia i na małą płytę, a w kwietniu 1967 r. zarejestrował materiał na longplay Dziwny jest ten świat.

Sukces[edytuj | edytuj kod]

25 czerwca 1967 wystąpił z piosenką tytułową z płyty "Dziwny jest ten świat" na festiwalu w Opolu, gdzie wzbudził wielkie zainteresowanie i otrzymał m.in. nagrodę Polskiego Radia. Piosenka „Dziwny jest ten świat” stała się najbardziej znanym z polskich protest-songów i hymnem młodzieży końca lat sześćdziesiątych.

W 1967 Czesław Niemen wystąpił m.in. na festiwalu w Sopocie oraz w Kolonii w Niemczech, a w styczniu 1968 śpiewał na targach MIDEM w Cannes. Niemen nagrał album Sukces, który został złotą płytą, stał się też bohaterem krytycznego filmu krótkometrażowego pod tym tytułem, w reżyserii Marka Piwowskiego, który pokazano w czerwcu 1968. W październiku 1968 r. Niemen i Akwarele nagrali jeszcze płytę Czy mnie jeszcze pamiętasz?, a w grudniu Niemen odebrał wspomnianą złotą płytę.

Od lutego 1969 do lipca 1970 Czesław Niemen z zespołem występował we Włoszech, początkowo jako I Niemen, a pod lipca 1969 jako Niemen Enigmatic, w zmienionym składzie. Nagrał kilka singli, zarejestrował też fragmenty koncertów. Grał głównie w klubach, a w czerwcu 1970 r. wystąpił na festiwalu Cantagiro. Czesław Niemen blisko związał się z piosenkarką Faridą, z którą w listopadzie 1970 odbył trasę po Polsce.

Lata 70 - kierunek awangardowy i psychodeliczny[edytuj | edytuj kod]

W swej twórczości Czesław Niemen włączał się w kolejne dominujące w światowej muzyce rockowej prądy, tworząc własne, indywidualne i charakterystyczne odmiany muzyki – od rocka psychodelicznego przez symfoniczny Rock progresywny (album Niemen Enigmatic z monumentalnym utworem Bema pamięci żałobny rapsod do tekstu C. K. Norwida) aż po awangardowy jazz-rock (albumy Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2) oraz muzykę elektroniczną.

W październiku 1969, w przerwie włoskich występów, grupa Niemen Enigmatic nagrała tak zatytułowaną płytę z czterema kompozycjami do słów wybitnych polskich poetów, która ukazała się na początku 1970. Na przełomie 1969/70 zrealizowano też film ilustrujący utwór Bema pamięci żałobny rapsod. Album ten stał się rewelacją i do dziś jest regularnie wybierany na jedną z dwóch najlepszych płyt polskiego rocka.

W styczniu 1971 nowy skład Niemen Enigmatic zarejestrował materiał na podwójny album Niemen z ambitną muzyką w stylu zmierzającym do jazzu, częściowo do słów Norwida. Występował w kraju oraz m.in. w Czechosłowacji i Finlandii. W tym czasie Czesław Niemen uzyskał mieszkanie w Warszawie przy ul. Niecałej 8, finalizował też sprawę rozwodową. Pod koniec 1971 wziął udział w nagraniu płyty z muzyką Andrzeja Kurylewicza. W ciągu całej swej kariery wielokrotnie wspomagał różnych artystów w nagraniach i brał udział w zbiorowych przedsięwzięciach muzycznych czy muzyczno-teatralnych. Napisał wiele utworów dla innych wykonawców, m.in. dla Ady Rusowicz. Przez lata powstały dziesiątki wersji jego piosenek.

Jesienią 1971 Niemen zetknął się z awangardowym kontrabasistą Helmutem Nadolskim. Z nim oraz z muzykami grupy SBB stworzył Grupę Niemen, która działała od grudnia 1971 do sierpnia 1973. Występował z nią i nagrywał trębacz Andrzej Przybielski. W styczniu 1972 w Monachium nagrano płytę Strange Is This World, w sierpniu 1972 w kraju dwie płyty częściowo improwizowane Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2, a w sierpniu 1973, również w Monachium, album Ode to Venus. Zespół jego wystąpił w kilku krajach europejskich i zebrał pozytywne recenzje krytyki muzycznej. Równocześnie Czesław Niemen zaczął nagrywać muzykę filmową, którą tworzył przez prawie 10 lat. Wiosną 1973 zarejestrował też w Monachium utwory na płytę solową Russische Lieder. W styczniu i lutym 1974 z renomowanymi muzykami sesyjnymi nagrał w Nowym Jorku płytę Mourner's Rhapsody. Zagraniczna kariera Niemena nie rozwinęła się jednak zgodnie z oczekiwaniami muzyka, jak i jego polskich fanów.

Grupa Niemen zakończyła swoją działalność koncertem w Białymstoku w sierpniu 1973. W następnym miesiącu powstała grupa Niemen Aerolit, która nagrała m.in. materiał na pośmiertną płytę 41 Potencjometrów Pana Jana, a w końcu roku 1974 płytę zatytułowaną nazwą zespołu. Jego działalność przerwała śmierć perkusisty Piotra Dziemskiego w marcu 1975, którą Niemen głęboko przeżył. Zadedykował mu płytę Katharsis, nagraną solo również w 1975.

Czesław Niemen, od 1968 grający na organach Hammonda, z wolna rozbudował swoje klawiszowe instrumentarium, dodając najpierw melotron, a potem, jako pierwszy polski muzyk, syntezator Mooga. Nowoczesne i drogie wówczas wyposażenie pozwoliło mu nagrać wspomniany, prawie całkowicie elektroniczny album, stawiający go w jednym rzędzie z takimi awangardowymi muzykami i grupami jak Tangerine Dream, Klaus Schulze czy Vangelis.

Nagrody i Złote przeboje[edytuj | edytuj kod]

W 1975 Niemen poślubił swą drugą żonę Małgorzatę, z którą miał dwie córki Natalię (ur. 1976) i Eleonorę (ur. 1977). Występował solo i w zmieniających się składach, nagrywał sporo muzyki teatralnej, od początku 1977 korzystając ze studia Teatru Narodowego w Warszawie. Na przełomie lat 1976/77 nagrał podwójną płytę Idée fixe, wydaną na początku 1978. Latem 1976 otrzymał odznakę Zasłużony Działacz Kultury i Złoty Krzyż Zasługi. Pod koniec roku odbył wielkie tournée po ZSRR, gdzie wystąpił też w październiku 1977 i kwietniu 1979 W maju 1977 nagrał koncert dla telewizyjnego bloku Studio 2, potem występował w USA, a w lutym 1978 koncertował na festiwalu jazzowym w Bombaju. W 1977 roku dał recital na na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[9].Latem 1978 zaproszono go do Hawany na Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów.

W 1978 ukazała się kaseta ze złotymi przebojami artysty, a rok później płyta z podobnym materiałem. W czerwcu 1979 Czesław Niemen wystąpił na festiwalu w Opolu, a 24 sierpnia 1979 w Sopocie zdobył Grand Prix Festiwalu Interwizji piosenką Nim przyjdzie wiosna. We wrześniu 1979 odwiedził rodzinne Stare Wasiliszki. Pod koniec roku Polskie Nagrania bez wiedzy Niemena wydały na krajowym rynku kompilacyjną płytę Postscriptum, która została opracowana jedynie w celach promocyjnych na targi MIDEM w Cannes odbywające się w styczniu 1980 roku (był to jeden z wielu przypadków lekceważenia artystycznej woli muzyka). Krytyk muzyczny Wacław Panek poświęcił mu książkę Kształty mitu. W 1981 roku Czesław Niemen opracował kompozycje muzyczne do spektaklu teatralnego pt. ”Tragedia Romantyczna”, którego osiem przedstawień w katowickim Spodku widziało 52 tysiące osób, a który był wystawiony przez studentów WRTV i górnośląską Solidarność.

Lata 80 - stan wojenny[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty przy płycie nagrobnej Czesława Niemena na Powązkach

Karierę Czesława Niemena zakłóciło wprowadzenie stanu wojennego. W maju 1982 z grupą Kombi wystąpił w Sztokholmie, ukazała się też kaseta z jego muzyką filmową. Później występował sporadycznie, np. w listopadzie 1984 grał w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, a 12 grudnia 1985 grał w klubie Stodoła w Warszawie. 11 i 12 lipca 1986 zaśpiewał na zlocie Old Rock Meeting w Operze Leśnej w Sopocie, a jesienią zagrał na festiwalu Jazz Jamboree w Warszawie. W 1987 wystąpił w Jarocinie, potem grał w Skandynawii, a 29 listopada 1987 dał koncert w Queen Elizabeth Hall w Londynie. W 1988 wznowiono kilka jego płyt, m.in. Dziwny jest ten świat, Czy mnie jeszcze pamiętasz? i Niemen Enigmatic. W 1989 ukazała się pierwsza od wielu lat płyta Niemena z nowym materiałem, przygotowywana przez lata Terra Deflorata.

Czesław Niemen zdobył pewną popularność na Zachodzie, zwłaszcza w krajach anglosaskich (gdzie nagrał kilka awangardowych albumów), lecz mimo swego wielkiego potencjału artystycznego nigdy nie zdołał się przedrzeć do pierwszej ligi progresywnego rocka. Pozostał czynnym muzykiem także w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku koncertując, komponując i sporadycznie nagrywając, zajmując się głównie pisaniem muzyki filmowej i teatralnej. W latach 90. zajął się również malarstwem oraz grafiką komputerową. Był wegetarianinem.

Lata 90 - działalność publicystyczna i antypiracka[edytuj | edytuj kod]

1 marca 1990 Niemen wystąpił na Festiwalu w San Remo, a rok później ponownie na MIDEM. W 1992 wziął udział w spektaklu Księga Krzysztofa Kolumba w Teatrze Muzycznym w Gdyni. W maju 1993 grał w Nowym Jorku. Zaczął publikować felietony w miesięczniku muzycznym Tylko Rock. Gorąco protestował przeciw pirackim edycjom jego nagrań, które wtedy obficie pojawiły się na kasetach magnetofonowych, a potem na kompaktach. Wyraźnie dawał do zrozumienia, że nie zamierza nagrywać nowych płyt do czasu prawnego uregulowania sytuacji na rynku muzycznym.

W 1995 ukazała się pierwsza autoryzowana przez Niemena składanka kompaktowa jego nagrań Sen o Warszawie. Artysta zaczął przymierzać się do wznowienia zasadniczej części swego dorobku, co nastąpiło w 2002 i 2003. Wcześniej, bo w 1999 Czesław Niemen został wybrany na wykonawcę wszech czasów w plebiscycie „Polityki”[10], wystąpił też wtedy w Trójce. Zaś 29 września 2001 wystąpił w Warszawie na koncercie pamięci C. K. Norwida, a 17 listopada 2001 wyszła ostatnia jego płyta studyjna spodchmurykapelusza, promowana singlem kompaktowym z trzema wersjami utworu Jagody szaleju. Została przychylnie przyjęta przez słuchaczy i krytyków.

Choroba[edytuj | edytuj kod]

Od wielu lat Czesław Niemen cierpiał na nowotwór układu chłonnego, który próbował zwalczyć przy pomocy medycyny naturalnej. Zmarł 17 stycznia 2004 roku w szpitalu onkologicznym w Warszawie z powodu powikłań związanych z zapaleniem płuc, na które zachorował w szpitalu[11]. Jego zwłoki, zgodnie z ostatnią wolą artysty, zostały skremowane. 30 stycznia 2004 urna z prochami została złożona w katakumbach na Starych Powązkach w Warszawie. Żegnało go ok. 2,5-3 tysięcy ludzi, w tym oficjalni przedstawiciele władzy. W momencie rozpoczęcia pogrzebu, o godzinie 13.00, z inicjatywy Marka Niedźwieckiego, wiele stacji radiowych w Polsce wyemitowało „Dziwny jest ten świat”, oddając w ten sposób hołd zmarłemu artyście.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Dwukrotnie żonaty: z Marią Klauzunik[12] i Małgorzatą Niemen. Z pierwszego małżeństwa ma córkę Marię Gutowską, a z drugiego córki Natalię i Eleonorę[13].

Upamiętnienie artysty[edytuj | edytuj kod]

Książki poświęcone Niemenowi (chronologicznie):

  1. Roman Radoszewski: Czesław Niemen: Kiedy się dziwić przestanę. Monografia artystyczna. Iskry, 2004. ISBN 83-207-1770-1.
  2. Marek Gaszyński: Czas jak rzeka. Prószyński i S-ka, 2004. ISBN 83-7337-849-9.
  3. Dariusz Michalski: Niemen o sobie. Warszawa: Twój Styl, 2005. ISBN 83-7163-568-0.
  4. Tadeusz Skliński: Niemen: dyskografia, fakty, twórczość. Nemunas, 2006. ISBN 83-9230-920-0.
  5. Dariusz Michalski: Czesław Niemen: Czy go jeszcze pamiętasz?. Warszawa: MG, 2009. ISBN 978-83-61297-76-5.
  6. Jan Edward Czachor: Czesław Niemen w Świebodzinie. Stowarzyszenie Pamięci Czesława Niemena w Świebodzinie, 2010.
Ławeczka Niemena w Świebodzinie

Od 2004 r. imię Czesława Niemena nosi Promenada w Częstochowie i rondo w Bielsku-Białej, a także w Sopocie oraz skwer w centrum Gdańska. 26 maja 2006 r. nadano je Zespołowi Szkół Muzycznych we Włocławku, 31 maja 2008 Publicznemu Gimnazjum nr 2 w Strzelcach Opolskich, gdzie odsłonięto także pomnik piosenkarza, 2 czerwca 2009 Gimnazjum nr 25 w Warszawie[14] [15], a 19 listopada 2009 Gimnazjum nr 3 w Świebodzinie[15]. W tym też mieście 20 czerwca 2009 roku, z udziałem rodziny artysty, odsłonięto Ławeczkę Czesława Niemena[16].

17 czerwca 2009 Narodowy Bank Polski wyemitował monetę powszechnego obiegu o nominale 2 zł ze stopu Nordic Gold pamięci Niemena, a 19 czerwca dwie srebrne monety kolekcjonerskie o nominale 10 zł, wybite stemplem lustrzanym: okrągłą i kwadratową (klipa). Umieszczono na nich wizerunki Czesława Niemena i jego płyt. Projektantem obu monet oraz rewersu monety powszechnego obiegu jest Robert Kotowicz[17][18].

Piosenka Niemena Sen o Warszawie od 12 marca 2004 r. jest wykonywana przed każdym spotkaniem Legii Warszawa na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie jako hymn kibiców.

W roku 2004 (20 sierpnia) oraz 2009 (23 sierpnia) na festiwalu w Sopocie jeden dzień poświęcono twórczości Niemena[19][20], a od jesieni 2005 r. w Słupsku odbywa się Festiwal Młodych Talentów Niemen Non Stop pod patronatem Miejskiego Centrum Kultury w Słupsku, prezydenta Słupska i marszałka województwa pomorskiego, na którym młodzi artyści śpiewają utwory Niemena oceniane przez profesjonalne jury. Od 2009 r. festiwal ten obejmuje patronatem medialnym TVP Kultura.

20 lutego 2011 roku we wsi Stare Wasiliszki na Białorusi, w domu urodzenia Czesława Niemena, otwarto muzeum jego imienia. W domu znajduje się część oryginalnego wyposażenia, w większości podarowanego przez mieszkańców Wasiliszek, którzy otrzymali je od rodziny artysty w czasie ich wyprowadzki do Polski[5].

Czesław Niemen został także patronem niektórych polskich ulic i placów:

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
POL
[21]
Dziwny jest ten świat
  • Data: 15 maja 1967[22]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
31
  • POL: złota płyta[23]
Sukces
  • Data: 20 maja 1968[24]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Czy mnie jeszcze pamiętasz?
  • Data: 30 czerwca 1969[25]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
35
Enigmatic
  • Data: 19 stycznia 1970[26]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
28
  • POL: złota płyta
Niemen
  • Data: 24 maja 1971[27]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Muzyka teatralna i telewizyjna
  • Data: 1971
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Strange Is This World
  • Data: 1972
  • Wydawca: CBS
Ode to Venus
  • Data: 1973
  • Wydawca: CBS
Niemen Vol. 1
  • Data: 1973
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Niemen Vol. 2
  • Data: 1973
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Russische Lieder
  • Data: 1973
  • Wydawca: CBS
Mourner's Rhapsody
  • Data: 1974
  • Wydawca: CBS
Niemen Aerolit
  • Data: 1974
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Katharsis
  • Data: 1975
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Idée fixe
  • Data: 1977
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Postscriptum
  • Data: 1980
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Przeprowadzka
  • Data: 1982
  • Wydawca: Rogot
Terra Deflorata
  • Data: 20 lutego 1989[28]
  • Wydawca: Veriton, Polton
spodchmurykapelusza
  • Data: 27 października 2001[29]
  • Wydawca: EMI Music Poland
22
"—" album nie był notowany.

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście
POL
[21]
41 Potencjometrów Pana Jana
  • Data: 22 października 2007[30]
  • Wydawca: Polskie Radio
27
Srebrne dzwony
  • Data: 2007
  • Wydawca: Polskie Radio
Kattorna JJ72 / Pamflet na ludzkość JJ75
  • Data: 28 luteog 2009[31]
  • Wydawca: Polskie Radio
24
"—" album nie był notowany.

Składanki[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
POL
[21]
The Best of Niemen
  • Data: 1979
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Gwiazdy mocnego uderzenia: Czesław Niemen
  • Data: 1991
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
Sen o Warszawie
  • Data: 1995
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
37
Złota kolekcja: Czas jak rzeka
  • Data: 2000
  • Wydawca: EMI Music Poland
1
  • POL: platynowa płyta[32]
Od początku I
  • Data: 2002
  • Wydawca: Polskie Radio/Polskie Nagrania Muza
7
  • POL: złota płyta[33]
Od początku II
  • Data: 2003
  • Wydawca: Polskie Radio/Polskie Nagrania Muza
14
Spiżowy krzyk
  • Data: 30 maja 2008[34]
  • Wydawca: Polskie Nagrania Muza
20
Nasz Niemen
  • Data: 27 lipca 2009[35]
  • Wydawca: Agora SA
  • POL: platynowa płyta[32]
Pamiętam ten dzień
  • Data: 7 listopada 2011[36]
  • Wydawca: Polskie Radio
4
  • POL: platynowa płyta[32]
"—" album nie był notowany.

Minialbumy[edytuj | edytuj kod]

Single[edytuj | edytuj kod]

  • 1962Adieu Tristesse / El soldado de levita
  • 1963Na swojską nutę
  • 1963W rytmie Madisona
  • 1968Obok nas / Baw się w ciuciubabkę
  • 1969Io senza lei / Arcobaleno
  • 1969Una luce mai accesa / 24 ore spese bene con amore
  • 1969Re di cuori
  • 1970Oggi forse no / Domani
  • 1972Romanca Cherubina / Mazurek
  • 1972Strange is This World / We’ve Got The Sun
  • 1975Mleczna droga / Dorożką na Księżyc
  • 1979Nim przyjdzie wiosna / Pokój
  • 1982Witaj przygodo zielona / Przeprowadzka
  • 1986High Horse / Pod Papugami
  • 2002Jagody szaleju

Pocztówki dźwiękowe[edytuj | edytuj kod]

  • 1964Domek bez adresu
  • 1970Nie wiem czy to warto
  • 1971 – Bema pamięci żałobny rapsod (bez chóralno - instrumentalnego wstępu)
  • 1974Jodełki, sosenki
  • 1975Włóczęga
  • 1979Nim przyjdzie wiosna

Albumy poświęcone Czesławowi Niemenowi[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też kategorię: Twórczość Czesława Niemena.

Przypisy

  1. Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 496. ISBN 83-223-2644-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Czesław Niemen. W: Tomasz Raczek: Karuzela z herosami. Michałów-Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004, seria: Biblioteka „Latarnika”. ISBN 83-917-891-7-9. OCLC 61285012. (pol.)
  3. Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 310. ISBN 83-7129-570-7.
  4. 4,0 4,1 Міхал КАРНЕВІЧ: Чэслаў Немэн вучыўся ў Гродне (biał.). Niemen Muzey, 25.05.2013. [dostęp 2013-06-18].
  5. 5,0 5,1 Białoruskie ślady po Niemenie na nowej stronie internetowej (pol.). Onet Muzyka, 2013-02-17. [dostęp 2013-02-19].
  6. Pęczak Mirosław, Niemen, którego nie ma; [w:] "Polityka", 2014, nr 3, s. 3.
  7. 7,0 7,1 7,2 Sebastian Łupak: Czesława Niemena wspomina Franciszek Walicki. Gazeta.pl Trójmiasto, 2004-01-23. [dostęp 2010-09-01].
  8. Rozrywka i informacje.
  9. XIII Festiwal Piosenki Radzieckiej Zielona Góra 1977: program b.n.s.
  10. Czesław Niemen – biografia i zdjęcia.
  11. Paweł Piotrowicz: Wywiad z córką Niemena (pol.). Onet.pl, 14 stycznia 2011. [dostęp 2011-01-17]. s. 4.
  12. Wdowa po Niemenie zapomniała o jego testamencie? (pol.). Fakt.pl, 2012-12.13. [dostęp 2013-07-05].
  13. Wydano piracką płytę Niemena (pol.). Onet.pl, 2013-07-05. [dostęp 2013-07-05].
  14. Nadanie imienia.
  15. 15,0 15,1 Publiczne Gimnazjum Nr 3 im. Cz. Niemena.
  16. Odsłonięcie Ławeczki Czesława Niemena w Świebodzinie.
  17. Folder emisyjny NBP.
  18. nbpnews.pl: Czesław Niemen na monetach NBP (pol.). nbpnews.pl, 18 czerwca 2009. [dostęp 2009-06-20].
  19. wyborcza.pl: Sopot Festival 2004 (pol.).
  20. muzyka.onet.pl: 47. Międzynarodowy Sopot Festival: artyści wspominają Niemena (pol.). [dostęp 2009-08-23].
  21. 21,0 21,1 21,2 http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=466&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=260&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=186&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=190&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=423&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=502&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=187&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=194&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=186&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=59&lang=
    http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=704&lang=
  22. http://muzyka.wp.pl/rid,368202,title,Dziwny-jest-ten-swiat,plyta.html
  23. http://muzyka.onet.pl/pop/45-lat-zlotej-plyty-w-polsce-czeslaw-niemen-dziwny-jest-ten-swiat/jykpe
  24. http://muzyka.wp.pl/rid,368263,title,Sukces,plyta.html
  25. http://muzyka.wp.pl/rid,368233,title,Czy-mnie-jeszcze-pamietasz,plyta.html
  26. http://muzyka.wp.pl/rid,368245,title,Enigmatic,plyta.html
  27. http://muzyka.wp.pl/rid,368219,title,Niemen-Czerwony-Album,plyta.html
  28. http://muzyka.wp.pl/rid,368286,title,Terra-Deflorata,plyta.html
  29. http://muzyka.wp.pl/rid,53340,title,Spodchmurykapelusza,plyta.html
  30. http://www.empikpolska.eu/41-potencjometrow-pana-jana-niemen-czeslaw,prod180020,muzyka-p
  31. http://muzyka.onet.pl/czeslaw-niemen-kattorna-pamflet-na-ludzkosc
  32. 32,0 32,1 32,2 http://www.zpav.pl/rankingi/wyroznienia/platynowe/index.php
  33. http://www.zpav.pl/rankingi/wyroznienia/zlote/index.php
  34. http://www.lsi.lublin.pl/empik/f_IX.08/empik26.09.htm
  35. http://www.olesiejuk.pl/zobacz/single/nasz-niemen-ksiazka-cd.html
  36. http://olis.onyx.pl/plyty/index.asp?idplyty=3182

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pęczak Mirosław, Niemen, którego nie ma; [w:] "Polityka", 2014, nr 3, s. 3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]