Czesław Niemen

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Czesław Niemen

Popiersie w Alei Sław na Skwerze Harcerskim
w Kielcach
Imię i nazwisko Czesław Juliusz Wydrzycki
Pseudonim Czesław Niemen
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1939
Stare Wasiliszki
Polska Polska (obecnie Białoruś)
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 2004
Warszawa
Polska Polska
Instrument melotron, syntezator,
Gatunek jazz-rock
muzyka elektroniczna
rock
rock and roll
rock progresywny
rock psychodeliczny
Zawód kompozytor, muzyk, piosenkarz
Aktywność 1962–2001
Wytwórnia płytowa Polskie Nagrania Muza
Zespół
Niebiesko-Czarni, Akwarele
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Płyta nagrobna Czesława Niemena. Katakumby Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie
Na Wzgórzu Uniwersyteckim UO w Opolu

Czesław Niemen, właśc. Czesław Juliusz Wydrzycki (ur. 16 lutego 1939 w Starych Wasiliszkach koło Nowogródka, zm. 17 stycznia 2004 w Warszawie) – polski piosenkarz, kompozytor, multiinstrumentalista i autor tekstów piosenek.

Obdarzony był głosem o szerokich możliwościach, zarówno jeśli chodzi o skalę, jak i możliwości intonacyjne i brzmieniowe; był jedną z największych indywidualności polskiej sceny rockowej, wielokrotnie w awangardzie docierających do Polski kolejnych stylów muzycznych, tworząc równolegle swoją własną, całkowicie autonomiczną muzykę.

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Urodził się w Starych Wasiliszkach koło Nowogródka na należącej wtedy do Polski Grodzieńszczyźnie, jako Czesław Juliusz Wydrzycki. Przesiedlony do powojennej Polski w 1958 roku w ramach tzw. drugiej repatriacji. Rodzina Wydrzyckich zamieszkała w Gdańsku, gdzie Czesław rozpoczął naukę w szkole średniej muzycznej. Równocześnie występował w klubie studenckim Żak w Gdańsku, śpiewając po hiszpańsku i polsku piosenki latynoamerykańskie akompaniując sobie na gitarze. Dwie z tych piosenek pojawiły się potem na jego pierwszej płycie.

W początkach kariery, po odniesieniu pierwszych sukcesów w konkursach wykonawców amatorów, zaczął w nagrodę występować z zespołem Niebiesko-Czarni. W 1963 roku wystąpił na pierwszym festiwalu w Opolu z piosenką Wiem że nie wrócisz. Pomimo że nie dostał żadnej nagrody, stał się dzięki temu utworowi oraz piosence Czy mnie jeszcze pamiętasz? bardzo popularny (1964). Występował na koncertach w Polsce oraz we Francji. Zaczął też za namową żony Franciszka Walickiego zamiast swojego nazwiska posługiwać się pseudonimem artystycznym Niemen, jako nie tylko atrakcyjniejszym marketingowo w Polsce, ale także łatwiejszym do wymówienia dla cudzoziemców. Z czasem uczynił z tego pseudonimu swoje oficjalne, urzędowe nazwisko.

Debiutował na początku lat sześćdziesiątych jako piosenkarz big bitowy - m.in. wokalista zespołu Niebiesko-Czarni, śpiewając rock and rollowe i rockowe piosenki w stylu The Beatles. Do największych przebojów pierwszego okresu należały dynamiczny utwór Czy wiesz? i sentymentalna ballada Pod papugami. Wkrótce jednak Niemen zaczął zmierzać w stronę ambitniejszej muzyki adresowanej do bardziej wymagającej młodzieży akademickiej. Piosenka Dziwny jest ten świat - najbardziej znany z polskich protest-songów - stała się hymnem młodzieży końca lat sześćdziesiątych. Niemen jednak nie poprzestał na tym. W swej twórczości włączał się w kolejne dominujące na świecie w muzyce rockowej prądy, tworząc własne, indywidualne i charakterystyczne odmiany muzyki - od psychodelicznego rocka, przez symfonicznego rocka progresywnego (album Niemen Enigmatic z monumentalnym Bema pamięci żałobny rapsod do tekstu Norwida), aż po awangardowy jazz-rock - albumy Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2 oraz muzyki elektronicznej.

Niemen początkowo grający na organach Hammonda, z wolna rozbudował swoje klawiszowe instrumentarium, dodając najpierw melotron, a potem jako pierwszy polski muzyk, syntezator Mooga. Nowoczesne i drogie wówczas wyposażenie, pozwoliło mu nagrać w 1975 całkowicie elektroniczny album Katharsis, stawiający go w jednym rzędzie z takimi awangardowymi muzykami i grupami jak Tangerine Dream, Klaus Schulze i Vangelis.

Czesław Niemen zdobył pewną popularność na Zachodzie, zwłaszcza w krajach anglosaskich (gdzie nagrał kilka awangardowych albumów), lecz mimo swego wielkiego potencjału artystycznego, nigdy nie zdołał się przedrzeć do pierwszej ligi progresywnego rocka. Pozostał czynnym muzykiem także w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku koncertując, komponując i sporadycznie nagrywając, zajmując się głównie pisaniem muzyki filmowej i teatralnej. W latach 90. zajął się również malarstwem oraz grafiką komputerową. Był wegetarianinem.

W roku 1964 Czesław Niemen wraz z grupą Niebiesko-Czarni występuje przed koncertem Marleny Dietrich w Sali Kongresowej w Warszawie. W pierwszej części koncertu Marlena Dietrich słyszała utwór Niemena Czy mnie jeszcze pamiętasz, który następnie nagrywa na płytę z własnym tekstem (Mutter, hast du mir vergeben).[1]

Zmarł 17 stycznia 2004 w szpitalu onkologicznym w Warszawie na raka jelita grubego. Jego zwłoki, zgodnie z ostatnią wolą artysty, zostały spopielone. 30 stycznia urna z prochami została złożona w katakumbach na Starych Powązkach w Warszawie. Żegnało go ok. 2,5 - 3 tysięcy ludzi, w tym oficjalni przedstawiciele władzy. W momencie rozpoczęcia pogrzebu, o godzinie 13:00, z inicjatywy Marka Niedźwieckiego, wiele stacji radiowych w Polsce wyemitowało "Dziwny jest ten świat" oddając w ten sposób hołd Niemenowi.

[edytuj] Upamiętnienia

Od 2004 imię Czesława Niemena nosi Promenada w Częstochowie i rondo w Bielsku-Białej, a także w Sopocie oraz skwer w centrum Gdańska. Imię Czesława Niemena nadano 26 maja 2006 roku Zespołowi Szkół Muzycznych we Włocławku, a 31 maja 2008 Publicznemu Gimnazjum nr 2 w Strzelcach Opolskich, gdzie odsłoniono także pomnik piosenkarza. 2 czerwca 2009 roku jego imię przyjęło Gimnazjum nr 25 w Warszawie[2].

17 czerwca 2009 roku Narodowy Bank Polski wyemitował monetę powszechnego obiegu o nominale 2 zł ze stopu Nordic Gold. 19 czerwca 2009 wyemitowano dwie srebrne monety kolekcjonerskie o nominale 10 zł, wybite stemplem lustrzanym: okrągłą i kwadratową (klipa). Umieszczono na nich wizerunki Czesława Niemena i jego płyt. Projektantem obu monet oraz rewersu monety powszechnego obiegu jest Robert Kotowicz[3][4]

[edytuj] Dyskografia

Dyskografia Czesława Niemena
Wydawnictwa
↙Albumy studyjne 21
↙Albumy koncertowe 2
↙Kompilacje 6
↙Minialbumy 7
↙Single 16

[edytuj] Albumy studyjne

[edytuj] Albumy koncertowe

[edytuj] Składanki

[edytuj] Minialbumy

[edytuj] Single

  • 1962 - Adieu Tristesse / El Soldado De Levita
  • 1963 - Na swojską nutę
  • 1963 - W rytmie Madisona
  • 1964 - Les Noir et Blue - Les Idoles de Pologne
  • 1968 - Obok nas / Baw się w ciuciubabkę
  • 1969 - Io senza lei / Arcobaleno
  • 1969 - Una luce mai accesa / 24 ore spese bene con amore
  • 1969 - Re di cuori
  • 1970 - Oggi forse no / Domani
  • 1972 - Romanca Cherubina / Mazurek
  • 1972 - Strange is This World / We've Got The Sun
  • 1975 - Mleczna droga / Dorożką na Księżyc
  • 1979 - Nim przyjdzie wiosna / Pokój
  • 1982 - Witaj przygodo zielona / Przeprowadzka
  • 1986 - High Horse / Pod papugami
  • 2002 - Jagody szaleju

[edytuj] Pocztówki dźwiękowe

[edytuj] Albumy poświęcone Czesławowi Niemenowi

Przypisy

  1. ↑ http://www1.plus.pl/rozrywka_i_informacje/kp/pub/biografia.jsp?id=14461
  2. ↑ http://www.gim2so.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=81:nadanie-imienia&catid=1:latest-news&Itemid=60
  3. ↑ Folder emisyjny NBP
  4. ↑ nbpnews.pl: Czesław Niemen na monetach NBP . nbpnews.pl, 18 czerwca 2009. [dostęp 2009-06-20].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ http://www1.plus.pl/rozrywka_i_informacje/kp/pub/biografia.jsp?id=14461
  2. ↑ http://www.gim2so.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=81:nadanie-imienia&catid=1:latest-news&Itemid=60
  3. ↑ Folder emisyjny NBP
  4. ↑ nbpnews.pl: Czesław Niemen na monetach NBP . nbpnews.pl, 18 czerwca 2009. [dostęp 2009-06-20].
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Czes%C5%82aw_Niemen”
Utwórz książkę