Obrzezanie kobiet

Klitoridektomia (zwana też obrzezaniem kobiet oraz wyrzezaniem) – częściowe lub całkowite usunięcie łechtaczki (łac. clitoris), czasem również warg sromowych mniejszych. Praktykowane ze względów religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich.

Obrzezanie kobiet to także niemający nic wspólnego z religią obyczaj występujący wśród wielu ludów Afryki, Ameryki Południowej, państw Azji Południowo-Wschodniej z regionu Jawy, Borneo, Nowej Gwinei i Australii oraz wysp Pacyfiku.

U kobiet, w odróżnieniu od obrzezania mężczyzn, akt ten jest znacznie bardziej drastyczny, bolesny oraz często dający efekt zachowania higieny wręcz odwrotny od zamierzonego.

W ekstremalnych przypadkach klitoridektomia polega na usunięciu łechtaczki, warg sromowych i skóry ze ścianek pochwy oraz zaszyciu, co najmniej częściowym, samego wejścia do waginy. Pozostawiony niewielki otwór umożliwia jedynie wydostawanie się moczu i krwi menstruacyjnej. Ten rodzaj obrzezania jest określany według metodologii WHO jako obrzezanie "trzeciego typu".

Graficzne przedstawienie różnych metod okaleczania żeńskich narządów płciowych.

Występowanie

Rozpowszechnienie klitoridektomii w różnych regionach Afryki

Rytualne usuwanie łechtaczek metodą zabiegów chirurgicznych jest stosowane głównie w Afryce Środkowej oraz do niedawna praktykowane legalnie w Egipcie (co rzekomo wiąże się z tradycją faraońską). Obecnie wykonywanie takiego zabiegu jest w Egipcie prawnie zakazane. Obrzezanie kobiet jest praktycznie niestosowane w innych krajach arabskich i nieznane m.in.: w Tunezji, Algierii, Maroku, Jordanii, Libanie, Turcji, Syrii itd. Jest też obce Iranowi.

Występuje głównie w Etiopii (również praktykowane przez etiopskich Żydów), Kenii (gdzie dominującą religią jest chrześcijaństwo), Erytrei, Sierra Leone, Sudanie, Somalii, Gambii, Czadzie, Mali, Nigerii, Kamerunie, Indonezji itd. Obrzezanie kobiet praktykowali również egipscy chrześcijanie – Koptowie. Nie jest ono jednak związane z religią jako taką w odróżnieniu od obrzezania mężczyzn – jedynie z tradycją danego kraju lub regionu.

W kulturach ludów mniej rozwiniętych obrzezanie kobiet jest znacznie bardziej okrutne. Może polegać nawet na stosowaniu wrzątku oraz wyskrobywaniu fragmentów ciała zamiast ich odcinania.

Znaczenie i pochodzenie

W niektórych społecznościach obrzezanie stanowi okrutny element ceremonii rytualnej i jest uważany za wskaźnik przejścia młodych dziewcząt w wiek dorosły. Ogólne wierzenie dostrzega w obrzezaniu sposób na kontrolowanie seksualności kobiet, gdyż głównie gwarantuje ono dochowanie dziewictwa do ślubu i utrzymywanie wierności małżeńskiej po nim.

Początki tego zwyczaju według badaczy nie są jasne, ale istnieją dowody na jego istnienie długo przed pojawieniem się chrześcijaństwa i islamu w społecznościach, gdzie dziś ten zwyczaj jest praktykowany.

Wiek dziewcząt w momencie obrzezania różni się w zależności od regionu. Zabieg ten jest więc przeprowadzany na kilkudniowych niemowlętach, na dziewczynkach w wieku 7-10 lat lub na nastolatkach, jednak czasem dotyczy dopiero kobiet dorosłych, które są mu poddawane w czasie ślubu.

W dniu dzisiejszym, obrzezanie jest powszechnie praktykowane w Afryce. Na mniejszą skalę zabiegi są wykonywane również w Azji, Azji Mniejszej, na Płw. Arabskim, w Australii i w Ameryce Łacińskiej. W krajach rozwiniętych przypadki obrzezań są coraz bardziej liczne, głównie u kobiet i u dziewcząt, które wyemigrowały ze społeczeństw, u których zwyczaj ten istnieje.

Dziś organizacje zajmujące się prawami człowieka określają obrzezanie jako pogwałcenie tych praw. Praktyki te są uważane za niedozwolone formy modyfikacji fizycznej integralności osoby, tym bardziej, że są one często wykonywane na zbyt młodych i bezbronnych osobach, które nie są w stanie wyrażać na nie świadomej zgody.

Obrzezanie jest nielegalne w większości krajów świata.

Dane liczbowe

Na świecie żyje 130 mln obrzezanych kobiet, dziennie obrzezanych zostaje 6 tysięcy, czyli 2 mln kobiet rocznie.

• 97% obrzezanych dziewcząt w muzułmańskiej Indonezji
• 90% obrzezanych dziewcząt w Egipcie, Somalii, Mali
• 70-90% obrzezanych dziewcząt w Sierra Leone, Burkina Faso, Sudanie, Etiopii , Erytrei
• 50-70% obrzezanych dziewcząt w Rep. Środkowoafrykańskiej, Ghanie, Wybrzeżu Kości Słoniowej
• 30-50% obrzezanych dziewcząt w Gwinei, Togo, Beninie, Nigerii, Czadzie, Kenii
• 10-30% obrzezanych dziewcząt w Nigerii, Kamerunie, Mauretanii, Senegalu, Tanzanii
• poniżej 10% obrzezanych dziewcząt w Kongo

Krytyka

W przeciwieństwie do obrzezania mężczyzn, obrzezanie kobiet jest uznawane przez wiele środowisk i organizacji za pogwałcenie praw człowieka – jest bardziej drastyczne, a w niektórych kulturach jest nawet wręcz specjalnie aktem mającym sprawić ból, co ma dawać dodatkowy efekt "oczyszczający". Jednak nawet bardziej cywilizowane akty obrzezania kobiet, jak odcięcie ostrym narzędziem łechtaczki przez specjalistę, budzi protesty wielu osób na całym świecie jako akt nieuzasadnionego niczym okaleczenia człowieka z istotnej części jego ciała, wpływającej na jego funkcje seksualne. Stanowi to kulturowo akt uprzedmiotowienia kobiety w stosunku do mężczyzny, którego celem ma być obniżenie jej libido.

Znanymi przeciwniczkami obrzezania kobiet są: Holenderka somalijskiego pochodzenia Ayaan Hirsi Ali oraz somalijska modelka i pisarka Waris Dirie.

Zobacz też

• infibulacja

Linki zewnętrzne

• narzędzia i techniki stosowane podczas obrzezania kobiet i mężczyzn
• mapka przedstawiająca tereny w Afryce gdzie dokonuje się obrzezania kobiet (procentowo)
• "Female Genital Mutilation (FGM) in Africa, The Middle East & Far East"