Listera sercowata
| Listera sercowata | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny naczyniowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny nasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | okrytonasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | jednoliścienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | szparagowce |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | storczykowate |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Podrodzina | epidendronowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | listera |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | listera sercowata |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Listera cordata R. Br. Hortus Kew. (W.T. Aiton), ed. 2. 5: 201. 1813 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
||||||||||||||||||||||||||||||||
Listera sercowata (Listera cordata, właśc. Neottia cordata (L.) Rich., De Orchid. Eur.: 37, 1817[2]) – gatunek rośliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w Azji i Europie. W Polsce rośnie głównie w Karpatach i Sudetach, na nielicznych stanowiskach występuje także na Dolnym Śląsku oraz w północnej części kraju, w pasie nadmorskim.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Wzniesiona o wysokości 5-25 cm, naga, dość delikatna, ulistniona dwoma tylko liśćmi. W nasadzie występują 1-2 łuski. Pod ziemią występuje cienkie kłącze z nielicznymi korzeniami.
- Liście
- Jajowato-trójkątne o długości 1-3 cm, z sercowatą nasadą i zaostrzonym końcem. Wyrastają w połowie wysokości łodygi.
- Kwiaty
- Zebrane w 6-12 kwiatowe luźne grono o długości 1,5-6 cm na szczycie łodygi. Kwiaty drobne, szeroko otwarte, na skręconych szypułkach, o zielonych (czasami czerwonawych) działkach długości 2-3 mm. Warżka bez ostrogi, zielona lub purpurowofiołkowa, dwudzielna, głęboko rozcięta, z ząbkiem między łatkami. 1 czerwonawy prętosłup z dwoma pyłkowinami.
- Owoc
- Rozdęta torebka o długości 3-6 mm z bardzo drobnymi nasionami.
[edytuj] Biologia i ekologia
- Rozwój
- Bylina. Kwitnie od maja do sierpnia.
- Siedlisko
- Cieniste lasy, szczególnie iglaste. Nad morzem w borze bażynowym. W Tatrach występuje po piętro kosówki do 1600 m n.p.m., w Sudetach do 1300 m. Geofit.
- Fitosocjologia
- Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Vaccinio-Piceion, Ass. Empetro nigri-Pinetum, Ass. Sphagno girgensohnii-Piceetum[3].
- Genetyka
- Liczba chromosomów 2n= 34-62.
[edytuj] Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski umieszczona w grupie gatunków narażonych na wyginięcie na izolowanych stanowiskach, poza głównym obszarem występowania (kategoria zagrożenia [V])[4]. Mimo dość rzadkiego występowania gatunek nie jest zagrożony wyginięciem. Stosunkowo duże jej skupisko znajduje się w Dolinie Olczyskiej w Tatrach, duża część stanowisk jest chroniona w parkach narodowych: np. w Tatrzańskim i w rezerwatach, np. Jesionowe Góry, Dolina Rospudy.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-05].
- ↑ World Checklist of Selected Plant Families (ang.). Kew Gardens. [dostęp 2010-08-05].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzyski: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Zarzycki: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
