Ostróda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ostróda
Przystań w Ostródzie
Przystań w Ostródzie
Herb Flaga
Herb Ostródy Flaga Ostródy
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1329
Burmistrz Czesław Najmowicz
Powierzchnia 14,15 km²
Wysokość 110-120 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

34 047
2406,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 89
Kod pocztowy 14-100 do 14-104
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ostróda
Ostróda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostróda
Ostróda
Ziemia 53°41′38″N 19°57′58″E/53,693889 19,966111Na mapach: 53°41′38″N 19°57′58″E/53,693889 19,966111
TERC
(TERYT)
6283515011
SIMC 0964927
Urząd miejski
ul. A. Mickiewicza 24
14-100 Ostróda
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Ostróda (dawn. Ostród[1], niem. Osterode, prus. Austrāti) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. Ostróda jest położona na Mazurach, na Pojezierzu Iławskim, nad Jeziorem Drwęckim. Przez miasto przepływa rzeka Drwęca.

Według danych z 31 grudnia 2012 roku miasto miało 34 047 mieszkańców[2].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Przez Ostródę przepływa rzeka Drwęca. Miasto połączone jest kanałowym szlakiem wodnym z Elblągiem.

Inne większe jeziora w Ostródzie, poza wspomnianym już Jeziorem Drwęckim, to (łącznie w obrębie miasta jezior jest około 12):

  • Smordy (jezioro Jakuba)
  • Puzy (jezioro Pauzeńskie)
  • Sajmino (jezioro Kajkowskie)
  • Perskie
  • Górczyn

Według danych z roku 2002[3] Ostróda ma obszar 14,15 km², w tym:

  • użytki rolne: 19%
  • użytki leśne: 5%

Miasto stanowi 0,8% powierzchni powiatu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fontanna Trzech Cesarzy na rynku w Ostródzie (autorstwa Arnolda Künne), ok. 1895
Plaża miejska w Ostródzie, nad Jeziorem Drwęckim

Ostróda powstała w XIII wieku w pobliżu krzyżackiego zamku na terenie Pomezanii wcześniej zasiedlonej przez staropruskie plemię Pomezanów. Teren ten od XVI wieku był określany jako Prusy Górne (niem. Oberland) lub polnische Oberland (pol. polskie Pogórze). Prawdopodobnie pierwszymi osadnikami byli mieszkańcy niemieckiego miasta Osterode am Harz, od którego nazwali nowe miasto[potrzebne źródło]. Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku rycerz Mikołaj z Durąga (Claus von Doringe) zajął miasto i zamek dla wojsk króla Władysława Jagiełły. W 1440 roku Ostróda przystąpiła do antykrzyżackiego Związku Pruskiego. W 1519 roku w czasie wojny polsko-krzyżackiej (wojny pruskiej) Ostróda zostaje zdobyta przez wojska króla polskiego Zygmunta Starego. W latach 1633-1643 miastem (i starostwem) zarządza Jan Chrystian brzeski książę Brzegu i Legnicy i tu zmarł. Jego druga żona księżna Jadwiga została pochowana w kościele św. Dominika Savio. Od 21 lutego do 1 kwietnia 1807 roku na zamku mieszkał cesarz Napoleon Bonaparte.

W 1834 roku pastorem polskiej gminy ewangelickiej zastał Gustaw Gizewiusz. Mimo lokacji miejskiej do czasu doprowadzenia linii kolejowej w 1872 roku Ostróda pozostawała miasteczkiem o znaczeniu wyłącznie lokalnym. W czasie II wojny światowej zniszczona w około 60%[potrzebne źródło].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2012[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 34047 100 17959 52,75 16088 47,25

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Polskie Zamki Gotyckie
  • Gotycki układ urbanistyczny miasta lokowanego ok. 1270 r. (obecnie przebudowany plac 1000-lecia),
  • Fragment gotyckich murów obronnych z XV w. Przy obecnym kościele św. Dominika Savio ul. Św. Dominika Savio[4],
  • Kościół gotycki św. Dominika Savio, odbudowany po zniszczeniach wojennych, pochodzący z XIV w., Znajduje się przy ul. Św. Dominika Savio[4],
  • Zamek pokrzyżacki pierwotnie w stylu gotyckim, następnie kilkakrotnie przebudowywany. Pochodzi z XIV w. i był siedzibą komturstwa krzyżackiego. Od 1977 roku odbudowywany po zniszczeniach spowodowanych wojną[4],,
  • Kościół neogotycki pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z lat 1856-1875, wieża dobudowana na początku XX w.[4],
  • Kościół ewangelicko-metodystyczny neogotycki z 1907 r.[4]; wieża kościelna, na którą wiedzie 105 schodów, stanowi punkt widokowy na całą Ostródę, ponadto mieści w sobie 3 dzwony (największy o średnicy 148 cm) oraz mechanizm zegarowy[5],
  • Kaplica baptystów, pseudogotycka[4],
  • Cmentarz Polska Górka przy ul. Olsztyńskiej. Część grobów pochodzi z I połowy XIX w. Jest tu pochowany pastor Gustaw Gizewiusz pochodzący z rdzennie polskiej rodziny, niezmordowany orędownik polskości Mazur. Urodził się 21 maja 1810 roku w Piszu, a w roku 1835 osiedlił się w Ostródzie jako pastor polskiego kościoła ewangelickiego. W 1848 roku został wybrany polskim posłem do Parlamentu Niemieckiego. Zmarł nagle 7 maja 1848 roku. Pośród ruin cmentarza zwracają uwagę zabytkowe nagrobki pożydowskie oraz neoklasycystyczna brama z XIX w.[4],
  • Budynek liceum ogólnokształcącego, eklektyczny z 1907 roku[4],
  • Dawna rogatka przy posesji Szkoły Podstawowej Nr 1, neoklasycystyczna z XIX w.
  • Neogotycka wieża ciśnień pochodząca z przełomu XIX i XX w.[4]
  • Kamienica pseudobarokowa z pocz. XX w.
  • Kamienica pseudoklasycystyczna z końca XIX w.
  • Kamienice secesyjne, początek XX w.
  • Kamienice eklektyczne, początek XX w.
  • Kamienica eklektyczno-secesyjna, początek XX w.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Lista szkół znajdujących się w Ostródzie[6]:

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Armii Krajowej
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Gustawa Gizewiusza
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Pawła II
  • Szkoła Podstawowa nr 4
  • Szkoła Podstawowa nr 5
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Kornela Makuszyńskiego

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazjum nr 1 im Polskich Noblistów
  • Gimnazjum nr 2 im. Zdzisława Krzyszkowiaka
  • Gminne Gimnazjum im. ks. Jana Twardowskiego
  • Salezjańskie Gimnazjum Niepubliczne im. św. Dominika Savio
  • Szkoła Mistrzostwa Sportowego w Ostródzie[7]

Szkoły ponadgimnazjalne[edytuj | edytuj kod]

  • Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. Jana Bażyńskiego
  • Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące im św Dominika Savio
  • Zespół Szkół Rolniczych im. Wincentego Witosa
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Sándora Petőfi'ego
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – wydział zamiejscowy w Ostródzie
  • Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Warszawie – zamiejscowa sala wykładowa w ZSZ im. S. Petofi w Ostródzie.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Lokalne media[edytuj | edytuj kod]

W Ostródzie wydawane są trzy lokalne gazety tj. Gazeta Ostródzka (w piątki w Gazecie Olsztyńskiej), Rozmaitości Ostródzkie oraz tygodnik Nasz Głos.

Kolejnym lokalnym medium w mieście jest Radio Mazury. Od 2004 roku działa Telewizja Ostróda. Ostróda posiada również serwis informacji lokalnych [8].

Festiwale[edytuj | edytuj kod]

W Ostródzie prowadzone są festiwale:

Sport[edytuj | edytuj kod]

Przystań Żeglugi Ostródzko - Elbląskiej
  • Ostródzki Klub KYOKUSHIN KARATE[10]
  • OKS Sokół Ostróda – klub piłkarski. Aktualnie piłkarze występują w III lidze, w grupie warmińsko-mazurskiej.
  • MLKS Foto "Ola" Ostróda - klub siatkarski
  • Klub Żeglarski "Ostróda"
  • Klub Sportowy "Gladius" Ostróda (Taekwondo)
  • UKS Shizoku Ostróda (judo)
  • A.M.K. Drwęca (sporty motorowe)
  • "Ostródzianka" – Morliny Ostróda (tenis stołowy)
  • KS "Sokół" (kajakarstwo)
  • OKK Ostróda (kajakarstwo)
  • Klub Strzelecki "Garda" w Ostródzie[11], strzelnica na terenie leśnictwa Kaczory za jeziorem Puzy
  • MLKS Ostróda, lekkoaltletyka. Trener Ryszard Nowicki
  • Tenjin Dojo Ostróda, Aikido[12].

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stadion Miejski Nr 1 (Starszy Stadion),(Boisko), w Ostrodzie,ul.Kardynaua Wyszynskiego 11.
  • Stadion Miejski Nr 2 w Ostródzie posiada 4 998 miejsc siedzących
  • (OCSiR) ,Ostroda, ul kosciuski 22 .

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Baptystyczna kaplica w Ostródzie

Kościoły ewangelickie[edytuj | edytuj kod]

Grekokatolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Ostróda zlokalizowana jest na skrzyżowaniu dróg krajowych:

W Ostródzie znajduje się dworzec kolejowy na linii Poznań Wschód – Skandawa.

Komunikację regionalną i dalekobieżną obsługuje przedsiębiorstwo PKS Ostróda. Posiada linie dalekobieżne do Warszawy, Płocka, Bydgoszczy i Gdańska oraz regionalne do Olsztyna, Morąga, Dzierzgonia, Zalewa, Lubawy, Lidzbarka Welskiego, Ornety, Olsztynka i Działdowa. W dni robocze są obsługiwane również kursy do mniejszych miejscowości powiatu ostródzkiego.

Stacja PKP,Ostroda.Ulica Fabinskiego.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
 CoA Osterode-am-Harz official-Shield.svg Osterode am Harz  Niemcy 24.04.1994
 Coat of arms of Silute (Lithuania).png Szyłokarczma  Litwa 27.09.2001

Sąsiednie jednostki administracyjne[edytuj | edytuj kod]

Ostródzianie[edytuj | edytuj kod]

Bulwar nad Jeziorem Drwęckim w Ostródzie

Lista osób urodzonych w Ostródzie:

  • Paul Dahlke – niemiecki lekarz, homeopata, założyciel wspólnoty buddyjskiej i propagator buddyzmu w Niemczech.
  • Jakub Fryderyk Hoffman – lekarz, przyrodnik, profesor szkoły lekarskiej Uniwersytetu Warszawskiego i założyciel Ogrodu Botanicznego w Warszawie, mason.
  • Hans Hellmut Kirst – pisarz niemiecki, autor m.in. książek "08/15", "Fabryka oficerów", "Noc generałów".
  • Christian Kraus – filozof niemiecki, profesor filozofii praktycznej i kameralistyki, nauk politycznych i finansów.
  • Patryk Czarnowski – polski siatkarz, grający na pozycji środkowego.
  • Dariusz Jackiewicz – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.
  • Grzegorz Martecki (Schmaletz) – urodzony w Ostródzie muzyk i kompozytor.
  • Piotr Jaworski – polski prezenter radiowy.
  • Maria Ciunelis – polska aktorka.
  • Maciej Krzykowski – Światowej sławy gracz komputerowy specjalizujący się w grach serii Quake
  • Norbert Dudziuk - piosenkarz, prezenter radiowy, wykonawca i autor tekstów Kobiety są gorące, Nie zaczepiaj mnie, czy Rozkołysz się.
  • Jerzy Masztaler – polski trener piłkarski
  • Mariusz i Henryk Trzcińscy - wioślarze, olimpijczycy z Moskwy 1980.

Honorowi obywatele miasta Ostródy[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Krzyszkowiak – lekkoatleta, rekordzista świata w biegach, złoty medalista olimpijski.
  • Krystyna Chojnowska-Liskiewicz – jachtowy kapitan ż.w., pierwsza kobieta, która samotnie opłynęła kulę ziemską (s/y "Mazurek", 1976-1978), absolwentka ostródzkiego LO, honorowy obywatel miasta Ostródy
  • Gunter Verheugenkomisarz UE ds. przemysłu w Komisji José Barroso, były komisarz ds. rozszerzenia w Komisji Romano Prodiego, honorowy obywatel miasta Ostródy od 10 maja 2009
  • Tadeusz Oracki – profesor filologii, honorowy obywatel miasta od 31.01.2014 r
  • Edgar Steiner – honorowy obywatel miasta od 31.01.2014 r.[16].

Ludzie związani z Ostródą[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Krzyszkowiak – lekkoatleta, 13-krotny mistrz Polski w biegach, mistrz olimpijski z Rzymu w 1960 r., absolwent ostródzkiej szkoły zawodowej
  • Gustaw Gizewiusz – polski działacz społeczno-narodowy i polityczny, literat, folklorysta, publicysta, tłumacz i redaktor, wydawca i bibliofil.
  • Grażyna Prokopek – polska lekkoatletka specjalizująca się w biegu na dystansie 400 m. Olimpijka z Aten (2004)
  • Tomasz Krzeszewski – polski tenisista stołowy, wielokrotny reprezentant Polski na wielu imprezach, w tym na igrzyskach olimpijskich i Mistrzostwach Europy. Obecnie trener zespołu Morliny Ostróda oraz trener kadry juniorskiej mężczyzn.
  • Patryk Czarnowski - siatkarz, reprezentant Polski, środkowy bloku klubu Jastrzębski Węgiel, medalista Mistrzostw Polski, Pucharu Polski i Pucharu CEV, Mistrz Świata kadetów, srebrny medalista Pucharu Świata 2011.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lista miejscowości – Polska
  2. 2,0 2,1 „Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. Stan w dniu 31 XII”, s. 101, 2013. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 2083-3342 (pol.). 
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Spis zabytków na oficjalnej stronie miasta
  5. "150 lat Kanału Ostródzko - Elbląskiego", "Rzeczpospolita" 29 IV 2010
  6. Przewodnik>Szkoły (pol.). Ostróda Online. [dostęp 2009-02-11].
  7. Strona szkzkoły
  8. ostroda.wm.pl
  9. Ost - Rock Underground Fest
  10. Strona klubu
  11. KLUB STRZELECKI GARDA. [dostęp 2014-03-23].
  12. Strona klubu
  13. "Uchwała Nr XXIX/173/2008 Rady Miejskiej w sprawie zmiany nazwy ulicy
  14. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 4 czerwca 2014.
  15. A. Kopiczko, Panorama wyznaniowa województwa olsztyńskiego po II wojnie światowej, ss. 63, 64
  16. Profesorowie Oracki i Steiner. Kim są nowi honorowi obywatele Ostródy?. [dostęp 6.05.2014].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg