Powiat augustowski
| Powiat augustowski | |||||||||||
|
|||||||||||
 Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | podlaskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Augustów | ||||||||||
| Starosta | Franciszek Wiśniewski | ||||||||||
| Powierzchnia | 1658,27 km² | ||||||||||
| Ludność (2008 GUS) • liczba • gęstość |
58 871 35,5 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 55,81% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | BAU | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. 3 Maja 29 16-300 Augustów |
||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat augustowski – powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Augustów.
W skład powiatu wchodzą[1]:
- gminy miejskie: Augustów
- gminy miejsko-wiejskie: Lipsk
- gminy wiejskie: Augustów, Bargłów Kościelny, Nowinka, Płaska, Sztabin
- miasta: Augustów, Lipsk
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Powiat augustowski położony jest w północno-wschodniej Polsce w północnej części woj. podlaskiego. Od północy graniczy z powiatami suwalskim i sejneńskim. Od wschodu przebiega granica państwowa z Białorusią. Od południa sąsiaduje z powiatami sokólskim, monieckim i grajewskim, zaś od zachodu - z ełckim (woj. warmińsko-mazurskie). Powiat augustowski jest jednym z trzech powiatów polskiej części Suwalszczyzny (wraz z suwalskim i sejneńskim).
Pod względem fizykogeograficznym największa część powiatu leży na obszarze Równiny Augustowskiej, południowa część obejmuje fragment Wzgórz Sokólskich i Kotliny Biebrzańskiej, zaś zachodnia - Pojezierza Ełckiego.
W okolicy wsi Rudawka przy śluzie Kurzyniec działa sezonowo polsko-białoruskie osobowe przejście graniczne (od 1.05 do 1.10 w godz.7:00-19:00)[2].
[edytuj] Symbole
Zgodnie ze statutem powiat posiada herb, flagę i sztandar[3]. Herb i flagę ustanowiono w 2001 r., zaś sztandar - w 2008[4].
[edytuj] Herb
Tarcza trójdzielna z falą srebrną z lewa w skos.
W polu górnym błękitnym z prawa - mitra książęca złota.
Pole dolne - zielone.
[edytuj] Flaga
Flaga trójdzielna z pasem srebrnym z lewa w skos.
W polu górnym błękitnym z prawa - mitra książęca złota.
Pole dolne - zielone.
Proporcje długości boków - 5:8.
[edytuj] Symbolika
- Mitra książęca złota: nawiązuje do herbu Augustowa - stolicy powiatu.
- Pole błękitne: symbolizuje błękit nieba i wody Pojezierza Augustowskiego.
- Fala srebrna: odnosi się do Kanału Augustowskiego oraz rzek powiatu.
- Pole zielone: symbolizuje tereny leśne Puszczy Augustowskiej i upraw rolnych powiatu.
[edytuj] Demografia
[edytuj] W II Rzeczypospolitej
Według spisu powszechnego z 1921 roku, powiat w ówczesnych granicach zamieszkiwało 62384 osób, w tym 58896 (94,4%) Polaków, 2789 (4,5%) Żydów, 531 (0,9%) Rosjan, 92 (0,1%) Białorusinów, 42 (0,1%) Niemców, 11 Litwinów, 4 Rusinów, 1 Czech, 1 Estończyk i 17 osób nieznanej narodowości[5].
[edytuj] Współcześnie
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2008):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 58 871 | 100 | 30 013 | 50,98 | 28 858 | 49,02 |
| Miasto | 32 855 | 100 | 17 365 | 52,85 | 15 490 | 47,15 |
| Wieś | 26 016 | 100 | 12 648 | 48,62 | 13 368 | 51,38 |
W 2010 r. powiat zajmował pod względem liczby ludności 202 miejsce.[6]
[edytuj] Religia
Według spisu powszechnego z 1921 roku, 56400 (90,4%) mieszkańców powiatu w ówczesnych granicach wyznawało rzymski katolicyzm, 4036 (6,5%) judaizm, 932 (1,5%) było staroobrzędowcami, 683 (1,1%) prawosławnymi, 289 (0,5%) protestantami, 23 greko-katolikami. 4 osoby zadeklarowały brak wyznania, a w przypadku 17 osób nie ustalono go[5].
[edytuj] Podział administracyjny
| Herb | Gmina | Rodzaj | Siedziba | Sołectwa | Obszar km2 | Obszar % | Ludność | Ludność % | Osób/km2 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Augustów | miejska | Augustów | - | 81 | 4,88 | 30323 | 51,60 | 375 |
 |
Lipsk | miejsko-wiejska | Lipsk | 30 | 184 | 11,09 | 5470 | 9,31 | 30 |
 |
Augustów | wiejska | Augustów | 36 | 267 | 16,09 | 6592 | 11,22 | 25 |
 |
Bargłów Kościelny | wiejska | Bargłów Kościelny | 30 | 188 | 11,33 | 5646 | 9,61 | 30 |
 |
Nowinka | wiejska | Nowinka | 26 | 204 | 12,30 | 2871 | 4,89 | 14 |
 |
Płaska | wiejska | Płaska | 15 | 372 | 22,42 | 2562 | 4,36 | 7 |
 |
Sztabin | wiejska | Sztabin | 39 | 363 | 21,88 | 5299 | 9,02 | 15 |
| 7 | 3 | 6 | 176 | 1659 | 100,00 | 58763 | 100,00 | 35 |
Gmina Płaska, której 82% powierzchni zajmują lasy, ma najniższą gęstość zaludnienia (ok. 7 os./km2) wśród wszystkich gmin w Polsce[8]. Najwięcej mieszkańców w pow. augustowskim ma gmina miejska Augustów, a wśród gmin wiejskich - gmina wiejska Augustów, najmniej - gmina Płaska. Największa jest gmina Płaska, najmniejsza - gmina miejska Augustów.
| Herb | Miasto | Obszar km2 | Obszar % | Ludność | Ludność % | Osób/km2 |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
Augustów | 81 | 4,88 | 30323 | 51,60 | 375 |
|
|
Lipsk | 5 | 0,30 | 2432 | 4,14 | 488 |
| Ogółem | 86 | 5,18 | 32755 | 55,74 | 380 |
Wartości procentowe w tabelach odnoszą się do powierzchni lub liczby ludności całego powiatu.
[edytuj] Transport
[edytuj] Transport drogowy
Drogi krajowe i wojewódzkie przebiegające przez teren powiatu:
- 8 (Budzisko - Kudowa-Zdrój)
- 16 (Dolna Grupa - Ogrodniki)
- 61 (Warszawa - Augustów)
- 664 (Raczki - Lipszczany)
- 673 (Sokółka - Lipsk)
Ponadto pod nadzorem Powiatowego Zarządu Dróg w Augustowie znajduje się 56 dróg powiatowych o łącznej długości 453 km[9]. Planowana jest też obwodnica Augustowa, która ma znaleźć się w ciągu dróg nr 8 i 61.
[edytuj] Transport kolejowy
Przez teren powiatu przebiega linia kolejowa 40 (Sokółka - Suwałki). Funkcjonują na niej stacje: Augustów, Jastrzębna i przystanki: Ostrowie Biebrzańskie, Balinka, Augustów Port, Blizna, Szczepki.
W północnej części powiatu biegnie fragment Wigierskiej Kolei Wąskotorowej. Do lat 80. XX w. kolej wąskotorowa była wykorzystywana do transportu drewna. Obecnie oferuje przejazdy turystyczne.
[edytuj] Ochrona przyrody
| Forma ochrony | Liczba | Pow. w ha | Pow. w km2 | % pow. powiatu |
|---|---|---|---|---|
| Parki narodowe | 2 | 9 422,4 | 94,22 | 5,68% |
| Rezerwaty przyrody | 10 | 3 570,5 | 35,71 | 3,22% |
| Obszary chronionego krajobrazu | 4 | 101 380,0 | 1013,80 | 61,10% |
| Użytki ekologiczne | 16 | 37,3 | 0,37 | 0,02% |
| Inne formy | 3 603,3 | 36,03 | 2,17% | |
| Ogółem (*) | 110 806,9 | 1108,07 | 66,76% |
(*) Obszary poszczególnych form ochrony mogą się pokrywać, zatem powierzchnia rodzajów nie sumuje się.
Na terenie powiatu augustowskiego położone są częściowo lub w całości poniższe formy ochrony przyrody[10].
Obszary chronionego krajobrazu:
- Obszar Chronionego Krajobrazu "Dolina Biebrzy I"
- Obszar Chronionego Krajobrazu "Dolina Rospudy"
- Obszar Chronionego Krajobrazu "Jeziora Rajgrodzkie"
- Obszar Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie"
- Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd
- Rezerwat przyrody Czerwone Bagno
- Rezerwat przyrody Glinki
- Rezerwat przyrody Jezioro Kalejty
- Rezerwat przyrody Jezioro Kolno
- Rezerwat przyrody Kozi Rynek
- Rezerwat przyrody Kuriańskie Bagno
- Rezerwat przyrody Mały Borek
- Rezerwat przyrody Perkuć
- Rezerwat przyrody Stara Ruda
- Rezerwat przyrody Starożyn
Ponadto zarejestrowanych jest 16 użytków ekologicznych i ponad 70 pomników przyrody.
Prawem międzynarodowym chronione są:
- Konwencja ramsarska: Biebrzański Park Narodowy, Wigierski Park Narodowy
- Natura 2000 - Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków i Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk:
- Biebrzański Park Narodowy
- Wigierski Park Narodowy
- rezerwaty przyrody: Brzozowy Grąd, Jezioro Kalejty, Kozi Rynek, Kuriańskie Bagno, Mały Borek, Perkuć, Stara Ruda, Starożyn
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Powiat augustowski. Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku. [dostęp 2011-04-16].
- ↑ Placówka Straży Granicznej w Płaskiej. Podlaski Oddział Straży Granicznej. [dostęp 2011-01-03].
- ↑ Insygnia. [dostęp 2011-01-03].
- ↑ Powiat augustowski - Insygnia. [dostęp 2011-01-03].
- ↑ 5,0 5,1 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924. [dostęp 2011-02-26].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2010-12-17]. s. 23.
- ↑ 7,0 7,1 Bank Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2010-12-17].
- ↑ Strona Gminy Płaska. [dostęp 2010-12-19].
- ↑ Powiatowy Zarząd Dróg w Augustowie. [dostęp 2010-12-20].
- ↑ Na podstawie bazy: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody. [dostęp 2010-12-17].
|
||||||||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
