Augustów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta na Pojezierzu Augustowskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Augustów
Bazylika NSJ, Zarząd Wodny, Rynek Zygmunta Augusta, rz. Netta, Jezioro Studzieniczne
Bazylika NSJ, Zarząd Wodny, Rynek Zygmunta Augusta, rz. Netta, Jezioro Studzieniczne
Herb
Herb Augustowa
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat augustowski
Gmina gmina miejska
Data założenia 1550
Prawa miejskie 1557
Burmistrz Kazimierz Kożuchowski (od 2008)
Powierzchnia 80,71 km²
Populacja (30.06.2013)
• liczba ludności
• gęstość

30 728[1]
380,70 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 87
Kod pocztowy 16-300 do 16-303
Tablice rejestracyjne BAU
Położenie na mapie gminy Augustów
Mapa lokalizacyjna gminy Augustów
Augustów
Augustów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Augustów
Augustów
Ziemia 53°50′37″N 22°58′39″E/53,843611 22,977500Na mapach: 53°50′37″N 22°58′39″E/53,843611 22,977500
TERC
(TERYT)
3202601011
SIMC 0977539
Urząd miejski
ul. 3 Maja 60
16-300 Augustów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Augustów w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Augustów w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP
Augustów na tle Suwalszczyzny

Augustówmiasto na prawach gminy w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.

W latach 1975–1998 miasto należało do województwa suwalskiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według podziału fizycznogeograficznego miasto jest położone w zachodniej części Równiny Augustowskiej, wchodzącej w skład Pojezierza Litewskiego, nad rzeką Nettą, pomiędzy 7 jeziorami Necko, Białym, Rospuda Augustowska, Sajenek, Sajenko, Studzieniczne, Kalejty i Sajno. Obok miasta przepływa najkrótsza rzeka świata – Klonownica (wpisana do księgi Guinessa). Augustów od wschodu, południa i północy otoczony jest Puszczą Augustowską, której większość (ponad 114 tys. ha) leży na terenie Polski.

Pod względem administracyjnym Augustów leży w centrum powiatu augustowskiego w północnej części woj. podlaskiego. Sąsiaduje z gminami: Augustów (wiejska), Nowinka i Płaska.

Augustów wchodzi w skład Suwalszczyzny. Językowo leży na obszarze gwary suwalskiej, będącej częścią dialektu mazowieckiego[2]. Miasto znajduje się także na obszarze Euroregionu Niemen[3].

Odległości[edytuj | edytuj kod]

Odległość do granic państwowych w linii prostej wynosi w przybliżeniu: z Białorusią – 35 km, Litwą – 37 km, Rosją – 60 km[4].

Odległości drogowe do większych miast w Polsce i sąsiednich państwach[5]:

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[6] Augustów ma obszar 80,93 km², w tym:

  • użytki rolne: 27%
  • użytki leśne: 35%

Miasto stanowi 4,88% powierzchni powiatu. W 2010 Augustów zajmował pod względem powierzchni 47 miejsce w kraju i 2 w woj. podlaskim[7].

W 1973 do Augustowa przyłączono miejscowości: Przewięź, Sajenek, Studzieniczna, Swoboda i Wojciech oraz obszar lasów państwowych (fragment Puszczy Augustowskiej) o powierzchni 1674 ha wraz z jeziorami: Białe Augustowskie, Rospuda Augustowska, Sajenek, Sajenko, Sajno i Studzieniczne[8]. W związku z tym zwarta zabudowa miejska zajmuje tylko niewielką część w centrum obszaru administracyjnego miasta, zaś większość powierzchni miasta stanowią lasy i jeziora.

Osiedla, ulice[edytuj | edytuj kod]

Rynek Zygmunta Augusta
Ul. Partyzantów

W Augustowie nie istnieją dzielnice jako formalne jednostki prawne.

Według rejestru TERYT w Augustowie w 2014 istniało 313 ulic oraz 12 integralnych części miasta: Borki, Klonownica, Kolonia Augustowska, Lipowiec, Przewięź, Sajenek, Studzieniczna, Swoboda, Wojciech, Wójtowskie Włóki, Wypusty, Zarzecze[9].

Zwyczajowo oraz w dokumentach Urzędu Miejskiego[10] wydzielane są też dzielnice i osiedla: Bema (Koszary), Glinki, Konopnickiej, Limanowskiego (Baraki), Norwida, Ogrody, Południe, Prądzyńskiego (Śródmieście), Przylesie, Rynek Zygmunta Augusta, Silikaty, Ślepsk, Wojska Polskiego.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Augustów leży na terenie Zielonych Płuc Polski. W granicach Augustowa znajduje się w całości florystyczny rezerwat przyrody Brzozowy Grąd (na wyspie Jeziora Studzienicznego) oraz część rezerwatu przyrody Stara Ruda (przy wschodniej granicy miasta z gminą Płaska). Augustów leży też na Obszarze Chronionego Krajobrazu „Puszcza i Jeziora Augustowskie”[11].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 30 czerwca 2013 miasto liczyło 30 728 mieszkańców[1].

Podział demograficzny
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 30 728 100 16 234 52,83 14 494 47,17
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
375,17 201,14 179,58

W 2010 miasto zajmowało pod względem liczby ludności 147 miejsce w kraju i 4 w woj. podlaskim[7].

Ludność Augustowa na przestrzeni wieków[edytuj | edytuj kod]

Zmiany liczby ludności Augustowa od XVII w. do czasów współczesnych[12]

(*) – dane szacunkowe

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt August – założyciel Augustowa

Do końca XIII wieku tereny dzisiejszego Augustowa należały do ziem zamieszkiwanych przez plemię Jaćwignów, pokonanych ostatecznie w 1283 roku przez zakon krzyżacki. Po upadku Jaćwieży ziemie te wyludniły się i nie były zasiedlane do roku 1422, kiedy to pokój melneński ustalił przebieg granic na tym terenie i zaczęła się ponowna kolonizacja. Pod koniec XIV wieku nad rzeką Nettą istniał niewielki zamek krzyżacki Metenburg, doszczętnie zniszczony przez wielkiego księcia Witolda w 1392 roku, jednak nie jest pewne, czy był zlokalizowany w obrębie współczesnego miasta.

Według legendy Augustów zawdzięcza swoje powstanie pierwszej schadzce Zygmunta Augusta i Barbary Radziwiłłówny, dla upamiętnienia której król założył w jej miejscu miasto. W istocie pierwsza pisana wzmianka o osadzie nad Nettą pochodzi z 1496 roku i dotyczy komory pobierającej cło u przeprawy rzecznej. W 1526 roku powstała tu karczma wystawiona przez Jana Radziwiłła na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Litwy i Białorusi do Prus, Warszawy i Krakowa.

Do wytyczania osady na północnym brzegu Netty skierowano w 1550 roku starostę knyszyńskiego Piotra Chwalczewskiego oraz architekta i inżyniera Joba Preytfusa. Augustów prawa miejskie magdeburskie otrzymał dopiero 17 maja 1557 roku[13] od króla Zygmunta Augusta[14]. Do roku 1569 Augustów należał terytorialne do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1570 roku powstało starostwo augustowskie jako „separatum” ze starostwa knyszyńskiego. Po kilku latach prężnego rozwoju nastąpiła seria działań wojennych, doprowadzająca miasto do ruiny. Podczas potopu szwedzkiego miasto spalili zbuntowani Tatarzy z wojsk Jana Kazimierza, którzy byli niezadowoleni z podziału łupów z bitwy pod Prostkami (1656). W czasie trzeciej wojny północnej (1700-1721) w Augustowie stacjonowały w różnym czasie wojska polskie, szwedzkie, rosyjskie, saskie i brandenburskie. Wojska, oprócz zniszczeń, przyniosły zarazę (1710), która zdziesiątkowała miejscową ludność.

W 1795 roku miasto zajęli Prusacy, a w latach 1807 i 1812 wojska napoleońskie. Lekką poprawę rozwoju przyniósł XIX wiek. Po Kongresie wiedeńskim w roku 1815 Augustów znalazł się w granicach Królestwa Polskiego (Kongresowego). Został stolicą nowo utworzonego województwa augustowskiego, a od 1837 roku guberni augustowskiej. Urzędy tymczasowo umieszczono w Suwałkach z braku odpowiednich budynków. Projekty rozbudowy Augustowa w stylu klasycystycznym opracował Henryk Marconi. W roku 1825 pod kierunkiem Ignacego Prądzyńskiego rozpoczęto budowę Kanału Augustowskiego.

Rozwój Augustowa został przerwany przez wybuch powstania listopadowego. W okolicach Augustowa toczyły się walki, zaś miasto przechodziło z rąk do rąk. Po powstaniu nie zrealizowano planów rozbudowy miasta. Kanał Augustowski ukończono w 1839 roku, jednak nie zyskał on planowanego znaczenia gospodarczego. Również w czasie powstania styczniowego w okolicach Augustowa toczyły się walki, podczas których szczególnie zasłynął oddział pod dowództwem Józefa „Wawra” Ramotowskiego. W roku 1899, w związku z budową koszar carskich, Augustów uzyskał połączenia kolejowe. W XIX wieku w regionie kwitł przemyt, spowodowany bliskim położeniem miasta z granicą Prus i Rosji.

Zniszczenia przyniosły miastu I i II wojna światowa. W lipcu 1945 roku Armia Czerwona, NKWD, Smiersz wspólnie z UB przeprowadziły tzw. obławę augustowską w celu wyłapania żołnierzy podziemia niepodległościowego. Sowieci utworzyli w okolicy sieć obozów filtracyjnych, gdzie przetrzymywali Polaków pod gołym niebem, skrępowanych drutem kolczastym w dołach zalanych wodą. Od połowy lat dwudziestych XX wieku Augustów stał się popularnym letniskiem. Od 1993 roku miasto posiada status uzdrowiska (bogate złoża borowiny, w okolicy źródła wody mineralne).

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Rynek Zygmunta Augusta 28 – jeden z najstarszych budynków w mieście
Budynek Zarządu Wodnego
Kościół w Studzienicznej
Information icon.svg Osobny artykuł: Zabytki powiatu augustowskiego.

Obiekty z terenu Augustowa wpisane do rejestru zabytków:

We wsi Jaminy (gm. Sztabin) znajduje się drewniany kościół z 1780, który do roku 1845 stał w Augustowie w miejscu obecnej Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Obiekty historyczne[edytuj | edytuj kod]

Budynek w dawnych koszarach

Obiekty o wartości historycznej z terenu Augustowa, które nie znajdują się w rejestrze zabytków:

  • Koszary (lata 90. XIX w.) – dawne obiekty wojskowe na os. Bema, w dwudziestoleciu międzywojennym zajmowane przez 1 Pułk Ułanów Krechowieckich, po II wojnie światowej przeznaczone na cele mieszkaniowe, edukacyjne i przemysłowe. Zachowały się oryginalne drewniane i murowane budynki.
  • Budynek II Liceum Ogólnokształcącego (1927) – al. Kardynała Wyszyńskiego, wybudowany na potrzeby seminarium nauczycielskiego, pierwszej szkoły średniej w Augustowie.
  • Willa Jana Zasztowta (lata 20. XX w.) – nad jeziorem Necko, styl modernistyczny.
  • Budynek Gimnazjum nr 1 (1931) – ul. Młyńska.
  • Yacht Club Polski (1934) – półwysep Dąbek nad Jeziorem Białym, drewniany pensjonat, nazywany też Willą Prezydenta (wypoczywał w nim prezydent Ignacy Mościcki).
  • Zabudowania tartaku i domy pracowników – położone w dzielnicy Lipowiec, w tym drewniany budynek w stylu zakopiańskim przy ul. Tartacznej (1937), mieszczący dawniej klub.
  • Budynek Szkoły Podstawowej nr 4 (1938) – ul. Marii Konopnickiej, pierwotnie modernistyczny.
  • Drewniane domy wybudowane w dwudziestoleciu międzywojennym z przeznaczeniem m.in. na wille i pensjonaty letniskowe, zwłaszcza w dzielnicy Zarzecze.
  • Młyn na ul 29 listopada – obecnie częściowo spalony- najstarszy budynek w mieście (pierwotnie folusz, skład celny obok pierwotnej grobli na rzece Netcie), wstępnie datowany na XVI w.

Obiekty rozebrane lub zburzone[edytuj | edytuj kod]

Ratusz w Augustowie przed 1914

Obiekty istniejące w Augustowie w przeszłości:

Cmentarze[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Truszkowskich na cmentarzu parafialnym
  • Cmentarz parafialny – ul. Zarzecze, główny cmentarz Augustowa, założony na pocz. XIX w., podlega pod parafię katolicką Najświętszego Serca Jezusowego, w południowej jego części położone są kwatery prawosławne, na cmentarzu znajduje się zabytkowa drewniana kaplica Truszkowskich, wpisany do rejestru zabytków.
  • Cmentarz w Studzienicznej – cmentarz katolicki założony w 2 poł. XIX w., wpisany do rejestru zabytków.
  • Cmentarz żołnierzy radzieckich – ul. Zarzecze, w płn.-zach. narożniku cmentarza parafialnego, pochowanych jest na nim 1509 żołnierzy radzieckich poległych w czasie II wojny światowej, wpisany do rejestru zabytków.
  • Cmentarz żydowski – ul. Zarzecze, obok cmentarza parafialnego, zachowało się tylko kilka nagrobków, w 1981 ustawiono na nim pamiątkowy obelisk.
  • Cmentarz ofiar terroru narodowości żydowskiej – ul. Waryńskiego, pochowanych jest na nim ok. 60 osób, na ogrodzonej działce znajduje się jedynie niewielki kamienny obelisk.
  • Cmentarz wojenny w Sajenku – położony w lesie za Sajenkiem w pobliżu linii kolejowej nr 40, pochowanych jest na nim kilkudziesięciu żołnierzy niemieckich i rosyjskich poległych w czasie I wojny światowej.
  • Cmentarz wojenny w Studzienicznej – położony w lesie między Sajenkiem a Studzieniczną, pochowanych jest na nim kilkudziesięciu żołnierzy niemieckich i rosyjskich poległych w czasie I wojny światowej.
  • Stary cmentarz żydowski w Augustowie (nieistniejący).

Planowane jest założenie nowego cmentarza komunalnego między ul. Rajgrodzką a szosą do Ełku[15].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W Augustowie działają stocznie jachtowe Balt Yacht oraz Ślepsk, należące do największych przedsiębiorstw tego typu w Polsce i eksportujące większość produkcji do Europy Zachodniej. Ponadto mniejsze stocznie, np. Texas, Mirage, producenci kajaków i łódek oraz dostawcy materiałów: Brunswick Marines, Demex i in.

W 1951 roku otworzono w mieście wytwórnię tytoniu przemysłowego (okolica słynie z uprawy machorki); obecnie zakład ten należy do koncernu British American Tobacco i wytwarzane są w nim m.in. papierosy Pall Mall, Kent, Lucky Strike, Vogue i Jan III Sobieski.

Z innych wymienić należy producenta maszyn dla rolnictwa – POM oraz przedsiębiorstwo drogowe APB S.A./ BMTI. Ponadto w mieście rozwija się przemysł spożywczy: mleczarnia (Jogurt Augustowski), wytwórnia wód gazowanych (woda „Augustowianka”) i gospodarstwo rybackie. Niewielki przemysł drzewny zlokalizowany na terenie miasta i okolic ze względu łatwy dostęp do surowca; tartaki oraz zakłady stolarskie[14]. Wielki tartak działający od 1916 r., fabryka obuwia oraz uruchomiona w 1972 roku cegielnia silikatowa upadły w latach 90. XX wieku[16].

Handel[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się wiele podmiotów gospodarczych o podłożu handlowym.Dominują głównie małe sklepy, choć w przeciągu kilku ostatnich lat powstało kilka marketów między innymi: Kaufland, Lidl, Biedronka (3), Polomarket. W kwietniu 2009 została uruchomiona galeria handlowa Marjon. Pierwszy tego typu obiekt w północnej części woj. podlaskiego. Ma ona 4 tys. m². Galeria znajduje się przy ulicy Mazurskiej przy DK16 droga na Ełk/Olsztyn.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Restauracja Albatros uwieczniona przez Janusza Laskowskiego w piosence Siedem dziewcząt z Albatrosa

Augustów to najważniejszy ośrodek turystyczny i wypoczynkowy na obszarze Puszczy Augustowskiej (ze stanicą wodną); znane uzdrowisko klimatyczne. Walory turystyczne są związane głównie z położonymi w pobliżu jeziorami. Są tu liczne wypożyczalnie sprzętu wodnego, plaże, atrakcje turystyczne (m.in. tor do jazdy na nartach wodnych o długości 740 m, statki wycieczkowe itp.). Kanał Augustowski służy do sezonowej obsługi ruchu turystycznego. W trakcie VII apostolskiej pielgrzymki do Polski papież Jan Paweł II „Dzień odpoczynku” (środę 9 czerwca 1999 roku) spędził między innymi na pływaniu statkiem po jeziorach i Kanale Augustowskim. Co roku oferta turystyczna powiększa się. W sezonie letnim odbywa się tutaj wiele koncertów i imprez plenerowych. Corocznie pod koniec lipca w Augustowie odbywają się Mistrzostwa Polski w „Pływaniu na Byle Czym”.

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

W Augustowie prowadzone jest leczenie uzdrowiskowe w następujących kierunkach: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby reumatologiczne, choroby naczyń obwodowych, osteoporoza[17].

Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane torfy ze złoża „Kolnica” zaliczone do kopalin leczniczych podstawowych[18].


W Augustowie znajduje się sanatorium uzdrowiskowe i zakład przyrodoleczniczy. Uzdrowisko Augustów posiada park zdrojowy ze ścieżką ruchową o długości 1000 m[19].

W 1971 Augustów został uznany za miejscowość z częściowymi prawami uzdrowiska[20], zaś pełny status miejscowości uzdrowiskowej uzyskał w 1993[21]. Od 1976 nad jeziorem Necko funkcjonuje Sanatorium Uzdrowiskowe „Augustów”, specjalizujące się w okładach borowinowych[22].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Obwodnica Augustowa.

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest drogowym węzłem komunikacyjnym, a jego szczególne znaczenie wynika z połączenia z Litwą. Przez Augustów przebiegają drogi tranzytowe do przejść granicznych w Budzisku nr 8 i w Ogrodnikach nr 16.

Warszawę z Augustowem łączy najkrótsza droga krajowa nr 61 przez Pułtusk, Ostrołękę, Łomżę i Grajewo o długości 257 km.

Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 664 z miejscowości Raczki do planowanego przejścia granicznego Lipszczany-Sofijewo z Białorusią.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa w Augustowie

Przez Augustów przebiega linia kolejowa nr 40 (Sokółka-Suwałki). W mieście znajduje się stacja kolejowa oraz przystanek Augustów Port (dla pociągów osobowych) w odległości około 3 km od centrum miasta. Augustów ma bezpośrednie połączenia kolejowe: w kierunku południowym przez Sokółkę z Białymstokiem i Warszawą, a w kierunku północnym z Suwałkami i Šeštokai (Szostaków) na Litwie[23].

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w Augustowie komunikację miejską prowadzi Przedsiębiorstwo Transportowe „Necko” sp. z o.o. W związku z tym, że Augustów posiada status uzdrowiska Zakład Komunikacji Miejskiej w Augustowie prowadzi sukcesywną wymianę taboru na autobusy niskopodłogowe spełniające normę EURO-2, dostosowane do przewozu osób starszych i niepełnosprawnych.

ZKM obsługuje następujące linie[24]:

  • Linia nr 1: Dworzec PKP – Turystyczna – al. Kardynała Wyszyńskiego – Partyzantów – Mostowa – rynek Zygmunta Augusta – Wojska Polskiego – Norwida
  • Linia nr 2: Dworzec PKP – Turystyczna – al. Kardynała Wyszyńskiego – 29 Listopada – 3 Maja – rynek Zygmunta Augusta – Wojska Polskiego – Mickiewicza – Norwida
  • Linia nr 4: Silikaty – Dworzec PKP – Turystyczna – al. Kardynała Wyszyńskiego – 29 Listopada – Brzostowskiego – Chreptowicza – Wojska Polskiego – Nowomiejska – Jana Pawła II
  • Linia nr 6: Silikaty – Dworzec PKP – Turystyczna – al. Kardynała Wyszyńskiego – 29 Listopada – Waryńskiego – Wybickiego – 3 Maja – rynek Zygmunta Augusta – Wojska Polskiego – Słowackiego
  • Linia nr 7: Żłobek – Tytoniowa – al. Kardynała Wyszyńskiego – 29 Listopada – 3 Maja – Nowomiejska – Jana Pawła II
  • Linia nr 10: rynek Zygmunta Augusta – 3 Maja – 29 Listopada – al. Kardynała Wyszyńskiego – Turystyczna – Dworzec PKP – Silikaty – Wojciech – Studzieniczna – Przewięź
  • Linia nr 2bis: Norwida – Wojska Polskiego – Żabia – 3 Maja – 29 Listopada – al. Kardynała Wyszyńskiego – Tytoniowa – Komunalna

Komunikacja dalekobieżna[edytuj | edytuj kod]

Dominującą rolę odgrywa przedsiębiorstwo PKS Suwałki. W Augustowie można spotkać też autobusy PKS Białystok, PKS Łomża, PKS Warszawa, PKS Olsztyn, PKS Siemiatycze i Veolia Kętrzyn.

Augustów posiada bezpośrednie połączenia autobusowe[25] z Warszawą, Białymstokiem, Krakowem, Wrocławiem, Olsztynem, Suwałkami, Ełkiem, Sejnami, Gołdapią, Węgorzewem, Mikołajkami, Łomżą, Grajewem, Dąbrową Białostocką i mniejszymi miejscowościami regionu, a w okresie wakacyjnym także z Siemiatyczami i Bielskiem Podlaskim.

Urzędy i instytucje[edytuj | edytuj kod]

Sąd Rejonowy
  • Urząd Miejski[26]
  • Urząd Gminy Augustów[27]
  • Starostwo Powiatowe[28]
  • Komenda Powiatowa Policji[29]
  • Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej[30]
  • Placówka Straży Granicznej, placówka Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej[31]
  • Oddział Celny placówka Urzędu Celnego w Suwałkach[32]
  • Sąd Rejonowy[33]
  • Prokuratura Rejonowa[34]
  • Urząd Skarbowy[35]
  • Powiatowy Urząd Pracy[36]
  • Powiatowy Zarząd Dróg[37]
  • Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[38]
  • Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych[39]
  • Nadleśnictwo Augustów[40]
  • Nadzór Wodny Augustów – podlega pod Zarząd Zlewni Giżycko[41]

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Siedziba szkoły muzycznej w zabytkowym budynku poczty

Żłobki i przedszkola[edytuj | edytuj kod]

  • Żłobek Samorządowy Nr 1 w Augustowie
  • Przedszkole Nr 1 w Augustowie
  • Przedszkole Nr 2 w Augustowie
  • Przedszkole Nr 3 w Augustowie
  • Przedszkole Nr 4 w Augustowie
  • Przedszkole Nr 6 w Augustowie[42]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Zygmunta Augusta
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. I Pułku Ułanów Krechowieckich
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. M. Konopnickiej
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Armii Krajowej
  • Społeczna Szkoła Podstawowa Społecznego Towarzystwa Oświatowego

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazjum nr 1 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
  • Gimnazjum nr 2 im. Sybiraków
  • Gimnazjum nr 3 im. I Pułku Ułanów Krechowieckich
  • Gimnazjum nr 4 z ZSO im. Grzegorza Piramowicza w Augustowie
  • Gimnazjum Specjalne
  • Społeczne Gimnazjum Społecznego Towarzystwa Oświatowego

Szkoły ponadgimnazjalne[edytuj | edytuj kod]

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Grzegorza Piramowicza
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Polonii i Polaków na Świecie
  • ACE (Augustowskie Centrum Edukacyjne), gdzie można również dokształcać się, po ukończeniu szkoły średniej
  • Zespół Szkół Technicznych im. gen. I. Prądzyńskiego

Szkoły muzyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Emila Młynarskiego

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

  • Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania (SWSPiZ) z siedzibą w Łodzi filia w Augustowie

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Siedziba Miejskiej Biblioteki Publicznej i Muzeum Ziemi Augustowskiej

Główną instytucją organizującą życie kulturalne w mieście są Augustowskie Placówki Kultury[43], w skład których wchodzą:

  • Miejski Dom Kultury (rynek Zygmunta Augusta 9) – w domu kultury działa m.in. Klub Podróżnika, Klub Long Play, Klub Babiniec, ponadto organizowane są wieczory literackie, wystawy czasowe, warsztaty i konkursy.
  • Muzeum Ziemi Augustowskiej
    • Dział Etnograficzny (ul. Hoża 7) prezentuje stałą wystawę poświęconą kulturze ludowej regionu, a także wystawy czasowe, związane m.in. z historią miasta
    • Dział Historii Kanału Augustowskiego (ul. 29 Listopada 5a) mieści wystawę stałą „Historia budowy i eksploatacji Kanału Augustowskiego, z podkreśleniem roli gen. Ignacego Prądzyńskiego”, wzbogaconą projekcją filmów.
  • Miejska Biblioteka Publiczna (ul. Hoża 7) – posiada ok. 87 tys. woluminów w wypożyczalni dla dzieci, dorosłych i czytelni oraz 2 filiach.

Ponadto w mieście działają:

  • Osiedlowy Dom Kultury Spółdzielni Mieszkaniowej w Augustowie – istnieją w nim m.in. sekcje: taneczne, plastyczna, literacka, szachowa, brydża sportowego, zespół szantowy[44].
  • Biblioteka Pedagogiczna – filia Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach[45].
  • Dyskusyjny Klub Filmów Dokumentalnych „Okno na świat” – przedsięwzięcie współorganizowane przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” z Warszawy oraz Augustowskie Placówki Kultury.
  • Kino „Iskra” – dysponuje projektorem 3D[46].
  • Muzeum 1. Pułku Ułanów Krechowieckich[47] – zlokalizowane w kościele Matki Bożej Częstochowskiej.

Media[edytuj | edytuj kod]

W Augustowie wydawane są czasopisma:

  • „Przegląd Augustowski” – miesięcznik redagowany przez augustowskie placówki kultury
  • „Przegląd Powiatowy” – tygodnik
  • „Augustowski Reporter” – miesięcznik

Ponadto Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe z siedzibą w Suwałkach wydaje „Rocznik Augustowsko-Suwalski”, w którym publikowane są prace augustowskich historyków[48].

Informacje z Augustowa obecne są w mediach regionalnych Polski północno-wschodniej, takich jak: „Gazeta w Białymstoku” (lokalne wydanie „Gazety Wyborczej”), „Kurier Poranny”, „Gazeta Współczesna”, Radio Białystok, Radio 5, TVP Białystok.

Imprezy[edytuj | edytuj kod]

Imprezy cykliczne odbywają się przede wszystkim w sezonie wakacyjnym. Są to m.in.:

  • Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego „Augustowskie Spotkania z Louisem Armstrongiem”
  • Balladowe Nocki nad Neckiem – koncerty poezji śpiewanej i piosenki aktorskiej
  • Camerata Augustoviana – koncerty muzyki poważnej
  • Letnia Filharmonia Aukso – koncerty muzyki poważnej w różnych miejscowościach regionu
  • Augustowskie Lato Teatralne
  • Mistrzostwa Polski w Pływaniu Na Byle Czym „Co ma pływać, nie utonie”
  • Turniej Miast Przyjaciół Trójki – rywalizacja reprezentantów Augustowa, Szklarskiej Poręby i Radiowej Trójki
  • Dni Augustowa – cykl imprez odbywający się w maju w rocznicę nadania praw miejskich
  • Augustowskie Motonoce

Imprezy plenerowe odbywają się głównie na rynku Zygmunta Augusta, na bulwarach przy rzece Netcie i nad jeziorem Necko.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Kościół Rzymskokatolicki

Parafie w Augustowie wchodzą w skład diecezji ełckiej. Miasto jest siedzibą dwóch dekanatów: Matki Bożej Królowej Polski oraz św. Bartłomieja Apostoła.

Zgromadzenia zakonne:

  • Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi[49]
  • Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej Loretańskiej[50]
  • Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego[51]

Prawosławie[edytuj | edytuj kod]

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Inne[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie[54]:

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Augustów nocą

Maria Koterbska nagrała w 1959 roku utwór „Augustowskie noce” (muzyka Franciszka Leszczyńska, słowa Andrzej Tylczyński i Zbigniew Zapert), piosenkę z repertuaru Hanny Rek, znana stała się także wersja którą w roku 1984 w nieco żartobliwej formie wykonał Lady Pank. O augustowskiej restauracji Albatros piosenkę „Beata z Albatrosa” śpiewa Janusz Laskowski. Z Augustowa pochodzą rockowo-reaggeowy zespół Jabberwocky oraz hip-hopowa grupa Hałastra Syndykat. Obie ekipy są na scenie od ponad dekady. W lipcu 2014 roku Augustów otrzymał tytuł "Najmilszego miasta w Polsce", w nagrodę otrzymując promocję dla miasta w mediach ogólnopolskich o wartości pół miliona złotych, ufundowaną przez organizatora akcji, markę Milka[55].

Urodzeni w Augustowie[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z Augustowem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-01-06].
  2. Suwalszczyzna. Gwary polskie. Przewodnik multimedialny pod red. Haliny Karaś. [dostęp 2011-05-21].
  3. Terytorium Euroregionu Niemen. [dostęp 2011-05-21].
  4. Odległości na podstawie strony Geoportal. [dostęp 2011-05-21].
  5. Odległości na podstawie strony Mapy Google. [dostęp 2011-05-21].
  6. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  7. 7,0 7,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2010-12-12]. s. 180.
  8. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit.. s. 676.
  9. Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju. [dostęp 2014-06-01].
  10. Biuletyn Informacji Publicznej. Urząd Miejski w Augustowie. [dostęp 2014-07-01].
  11. Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody. [dostęp 2014-07-10].
  12. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: Augustów. Monografia historyczna. Augustów: 2007, s. 44, 47, 250, 376, 742. ISBN 978-83-925620-0-9.
  13. W 2007 roku miasto obchodziło 450-lecie nadania praw miejskich przez Zygmunta Augusta.
  14. 14,0 14,1 Tomasz Darmochwał: Północne Podlasie, wschodnie Mazowsze. Warszawa: Agencja „TD” – Wydawnictwo Turystyczne, 2003, s. 86-92. ISBN 83-911266-3-3.
  15. Problemy z lokalizacją nowego cmentarza w Augustowie. Polskie Radio Białystok. [dostęp 2011-05-21].
  16. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit. s. 720.
  17. (§6. Statut Uzdrowiska Augustów) Uchwała Nr XXXII/207/09 Rady Miejskiej w Augustowie z dnia 3 lipca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2009 r. Nr 155, poz. 1689).
  18. (§5. Statut Uzdrowiska Augustów) Uchwała Nr XXXII/207/09 Rady Miejskiej w Augustowie z dnia 3 lipca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2009 r. Nr 155, poz. 1689).
  19. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXXII/207/09 Rady Miejskiej w Augustowie z dnia 3 lipca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2009 r. Nr 155, poz. 1689).
  20. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit. s. 734.
  21. Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit. s. 739.
  22. Strona Sanatorium „Augustów”. [dostęp 2010-12-10].
  23. Portal podróżnych – rozkład jazdy pociągów. [dostęp 2010-12-13].
  24. Na podstawie: Przedsiębiorstwo Transportowe „Necko” sp. z o.o. – Zakład Komunikacji Miejskiej. [dostęp 2010-12-09].
  25. Połączenia na podstawie strony: Augustów, d.a. – Połączenia autobusowe. [dostęp 2010-12-09].
  26. Urząd Miejski w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  27. Urząd Gminy Augustów. [dostęp 2010-12-17].
  28. Starostwo Powiatowe w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  29. Komenda Powiatowa Policji w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  30. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  31. Placówka Straży Granicznej w Augustowie. Podlaski Oddział Straży Granicznej. [dostęp 2010-12-17].
  32. Oddział Celny w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  33. Sąd Rejonowy w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  34. Prokuratura Rejonowa w Augustowie. Prokuratura Rejonowa w Suwałkach. [dostęp 2010-12-17].
  35. Urząd Skarbowy w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  36. Powiatowy Urząd Pracy w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  37. Powiatowy Zarząd Dróg w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  38. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. [dostęp 2010-12-17].
  39. Inspektorat ZUS w Augustowie. [dostęp 2010-12-17].
  40. Nadleśnictwo Augustów. Portal Korporacyjny Lasów Państwowych. [dostęp 2010-12-17].
  41. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie. [dostęp 2010-12-17].
  42. Lista żłobków i przedszkoli na podstawie strony Jednostki organizacyjne. Urząd Miejski w Augustowie. [dostęp 2011-05-20].
  43. Augustowskie Placówki Kultury. [dostęp 2010-12-10].
  44. Osiedlowy Dom Kultury w Augustowie. [dostęp 2010-12-10].
  45. Biblioteka Pedagogiczna w Augustowie. [dostęp 2010-12-10].
  46. Kino „Iskra”. [dostęp 2010-12-10].
  47. Strona Augustow.eu. [dostęp 2010-12-10].
  48. Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe. [dostęp 2010-12-10].
  49. Siostry Franciszkanki – Augustów. [dostęp 2011-05-21].
  50. Domy zakonne. Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej Loretańskiej. [dostęp 2011-05-21].
  51. Dzieła w Polsce. Siostry Urszulanki Jezusa Konającego. [dostęp 2011-05-21].
  52. Parafia Prawosławna Wniebowstąpienia Pańskiego w Augustowie – www.cerkiew.augustow.pl.
  53. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 5 czerwca 2014.
  54. Miasta partnerskie (pol.). Urząd Miejski w Augustowie. [dostęp 2014-07-14].
  55. http://media2.pl/reklama-pr/112624-Augustow-Najmilszym-Miastem-w-Polsce.-Pol-miliona-na-promocje.html
  56. Mieszka w Augustowie, wraz z mężem, aktorem Januszem Michałowskim.
  57. Zbigniew Herbert w Olecku.
  58. Papież Jan Paweł II.
  59. Maria Koterbska – Augustowskie noce (1966) – YouTube.
  60. Autor i wykonawca słynnej piosenki pt. „Beata z Albatrosa”.
  61. Augustów – Willa Prezydenta. Atrakcje turystyczne Augustowa. Ciekawe miejsca Augustowa.
  62. Nie jestem przyzwyczajony do siedzenia z założonymi rękami. Augustowski Reporter. [dostęp 2013-03-15].
  63. W Augustowie spędził młodość, tam również występował w Teatrze Res Huamanae.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]