2S1 Goździk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samobieżna haubica 2S1 Goździk (w kodzie NATO M1974[1])
Samobieżna haubica 2S1 Goździk, Wojskowo-historyczne muzeum artylerii, wojsk inżynieryjnych i łączności w Petersburgu
Samobieżna haubica 2S1 Goździk, Wojskowo-historyczne muzeum artylerii, wojsk inżynieryjnych i łączności w Petersburgu
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Charkowska Fabryka Traktorów, Huta Stalowa Wola
Typ pojazdu samobieżna haubica
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4 lub 5
Historia
Prototypy 1967
Produkcja 1971–1994
Egzemplarze ponad 10 000[2]
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny JAMZ-238W o mocy 240 KM (177 kW) lub SW-680T o mocy 300 KM (220 kW)
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 550 l
Pancerz 15-20 mm
Długość 7,265 m
Szerokość 2,85 m
Wysokość 2,74 m
Prześwit 0,40 m
Masa 15 700 kg (bojowa)
Moc jedn. 14,01 kW/t (SW-680T)
Nacisk jedn. 0,49 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 60 km/h (po drodze)
30 km/h (w terenie)
4,5 km/h (w wodzie)
Zasięg 500 km (po drodze)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) pływający
Rowy (szer.) 3,00 m
Ściany (wys.) 0,70 m
Kąt podjazdu 60°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 haubica 2A31 kal. 122 mm
Użytkownicy
Algieria, Angola, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Chorwacja, Kuba, Czechy, Etiopia, Finlandia (wersja 122 Psh 74), Węgry, Iran, Irak, Kazachstan, Libia, Polska, Rumunia, ZSRR/Rosja, Słowacja, Syria, Ukraina, Uzbekistan, Jemen, Jugosławia
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

2S1 Goździk (ros.2C1 Гвоздикa; oznaczenie NATOM1974) – samobieżna haubica kalibru 122 mm, konstrukcji radzieckiej, z okresu po II wojnie światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku rozpoczęto prace konstrukcyjne nad działem samobieżnym, zdolnym do pływania. Jego budowę oparto na konstrukcji czołgu pływającego PT-76 oraz przedłużonym podwoziu transportera opancerzonego MTLB.

Prototyp samobieżnej haubicy został zbudowany w 1967 roku a od 1971 roku rozpoczęto jego produkcję seryjną. Oprócz ZSRR, gdzie produkowane były do 1991 roku, działo to produkowane było na licencji także w Polsce w zakładach Huta Stalowa Wola w latach 19841994 oraz w Bułgarii.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Samobieżna haubica 2S1 Goździk od 1971 roku była wprowadzana do jednostek artylerii państw Układu Warszawskiego. W późniejszym okresie haubice takie zostały sprzedane do niektórych krajów arabskich i afrykańskich.

Haubica ta jest współcześnie podstawowym rodzajem samobieżnych haubic w jednostkach artylerii samobieżnej m.in. w Polsce, Rosji.

Bojowo została ona użyta w wojnie w Czeczenii w latach 1999–2000 oraz w Iraku.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Samobieżna haubica 2S1 Goździk ma klasyczny układ konstrukcyjny i stosunkowo niską sylwetkę (zbudowano ją na wydłużonym podwoziu MTLB ). Kadłub spawany z płyt pancernych zawiera w przedniej części zespoły układu napędowego i przedział kierowania, w środkowej – silnik , a w tylnej – przedział bojowy i amunicyjny.

W umieszczonej z tyłu kadłuba wieży zamontowano haubicę 2A31 (zmodernizowana wersja haubicy ciągnionej D-30 kal. 122 mm). Haubicę 2A31 wyposażono w: przedmuchiwacz przewodu lufy, dwukomorowy hamulec wylotowy i zamek klinowy o pionowym ruchu klina. W wieży znajdują się: zmechanizowany układ zasilania amunicją, który zapewnia prowadzenie ognia z szybkostrzelnością od 5 do 7 strz/min. i stanowiska dla trzech żołnierzy. Przy czym obsługa haubicy składa się z 4 członków załogi w czasie pokoju, t.j. dowódcy, celowniczego, ładowniczego i kierowcy, zaś w czasie wojny dodatkowo obecny jest amunicyjny. Stanowisko czwartego członka załogi (mechanik-kierowca) znajduje się z przodu kadłuba po lewej stronie.

Do strzelania stosuje się naboje rozdzielnego ładowania, przede wszystkim z pociskiem: odłamkowo-burzącym (o maksymalnej donośności 15 300 m i masie 21,76 kg), dymnym i kumulacyjnym (o masie 18,2 kg) stabilizowanym brzechwowo. Ponadto dostępne są naboje z pociskami:

Pojazd przewozi 40 sztuk amunicji, jednak podczas przygotowania działa do pływania liczbę nabojów należy ograniczyć do 30.

Napęd samobieżnej haubicy stanowi silnik wysokoprężny, chłodzony cieczą, 8-cylindrowy JAMZ-238N lub SW-680T (późniejsze egzemplarza). Gąsienicowy układ bieżny , z przednimi kołami napędowymi i siedmioma kołami nośnymi po każdej stronie. Zawieszenie indywidualne na wałkach skrętnych.

Wersje produkcyjne i pojazdy pochodne[edytuj | edytuj kod]

  • 2S1 IW12 (MT – Lbus) – wóz dowodzenia i rozpoznawczy
  • 2S1 IW13 ( M1974-1) – wóz dowódcy baterii (wysunięte stanowisko dowodzenia)
  • 2S1 IW14 (M1974-2A) – wóz dowódcy baterii
  • 2S1 IW15 (M1974-2B) – wóz dowódcy dywizjonu
  • 2S1 IW16 (M1974-3) – wóz dowódcy dywizjonu (wysunięte stanowisko dowodzenia)
  • 2S1 IW21 – wóz dowodzenia obrony przeciwlotniczej
  • 2S1 ? (M1979) – wóz saperski
  • RkhM – wóz rozpoznania chemicznego
  • Da1 – wóz rozpoznania chemiczno-jądrowego
  • Zoopark 1 – wóz z systemem radarów do kierowania ogniem artylerii

W muzeach[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. R. Jackson, "Czołgi i pojazdy bojowe", s.361
  2. Самоходная гаубица Гвоздика 2С1 122-мм (ros.). Государственный Военно-технический музей. [dostęp 2014-04-27].
  3. 2012.05.10 - Muzeum wzbogaciło się o nowy eksponat, www.muzeumwl.pl
  4. 31 lipca 2012 - "Goździk" w muzeum - to trzeba zobaczyć http://www.muzeum-broni.pl/
  5. http://www.mtmiu.pl/
  6. Militarne Borne

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 83. ISBN 83-86028-01-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]