BRDM-1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
BRDM
Бронированная разведывательно-дозорная машина
BRDM-1 w Muzeum Wojska Polskiego
BRDM-1 w Muzeum Wojska Polskiego
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Typ pojazdu opancerzony samochód rozpoznawczy
Trakcja kołowa
Załoga 5
Historia
Prototypy luty 1956
Produkcja 19571966
Egzemplarze ok. 10 000
Dane techniczne
Silnik 1 silnik gaźnikowy, 6-cylindrowy GAZ-40P o mocy 90 KM (66,2 kW) przy 3400 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 150 l
Pancerz grubość: 10 mm
Długość 5,60 m
Szerokość 2,25 m
Wysokość 1,90 m
2,29 m (maksymalna z karabinem maszynowym)
Prześwit 0,31 m
Masa 5 100 kg (własna)
5 630 kg (bojowa)
Moc jedn. 16 KM/t (11,8 kW/t)
Osiągi
Prędkość 90 km/h (po drodze)
8 – 9 km/h (pływania)
Zasięg 500 km (po drodze)
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.) 1,20 m
Ściany (wys.) 0,40 m
Kąt podjazdu 30º
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 karabin maszynowy SGMB kal. 7,62 mm
w późniejszych seriach także
karabin maszynowy DszK kal. 12,7 mm lub karabin maszynowy KWPT kal. 14,5 mm
wyrzutnia kierowanych rakiet przeciwpancernych
Wyposażenie
urządzenia do wykrywania skażeń, noktowizyjne
Użytkownicy
ZSRR, Albania, Algieria, Angola, Benin, Bułgaria, Czad, Kongo, Dżibuti, Egipt, Gwinea, Gwinea Równikowa, Etiopia, Irak, Izrael, Jemen, Jugosławia, Kuba, Libia, Madagaskar, Malawi, Mali, Mauretania, Maroko, Mongolia, Mozambik, Nikaragua, Peru, Polska, Republika Środkowoafrykańska, Rumunia, Seszele, Somalia, Sudan, Syria, Tanzania, Uganda, Węgry, Wietnam, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Republika Zielonego Przylądka, Zambia, Zimbabwe
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

BRDM (ros. БРДМ, Бронированная разведывательно-дозорная машина) – radziecki opancerzony samochód rozpoznawczy z okresu po II wojnie światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po wprowadzeniu, na początku lat pięćdziesiątych, do uzbrojenia armii radzieckiej transporterów opancerzonych BTR-40 w toku ich użycia stwierdzono, że pomimo ich dobrych walorów taktyczno-technicznych nie spełniają jednak wymagań ówczesnego pola walki. Miały zwłaszcza trudności z pokonywaniem przeszkód wodnych. W związku z tym pod koniec 1954 roku, w biurze konstrukcyjnym W. A. Diedkowa, rozpoczęto opracowywania nowego samochodu opancerzonego. Jego głównym konstruktorem został W. K. Rubcow.

Początkowo miała to być wersja pływająca transportera BTR-40. Z tego powodu otrzymał on robocze oznaczenie BTR-40P. Do jego konstrukcji użyto wielu elementów i zespołów stosowanych w tym transporterze. Z uwagi jednak na szereg zmian jakie w nim wprowadzono, pojazd otrzymał ostatecznie nazwę BRDM (skrót od: Bronirowannaja Rozwiedywatielno-Dozornaja Maszyna, pol. Opancerzony Pojazd Rozpoznawczo-Patrolowy). Miał on zdolność pływania i dodatkowe, chowane w kadłubie, koła nośne ułatwiające pokonywanie rowów i okopów. Zastosowano również centralny układ pompowania kół – co stało się później standardem w przypadku samochodów wojskowych.

Pierwszy prototyp nowego samochodu zbudowano w lutym 1956 roku, a już w roku następnym przystąpiono do ich produkcji seryjnej. Pierwsze serie nie miały opancerzenia góry przedziału bojowego, co zmieniono w późniejszym czasie.

Początkowo samochody BRDM uzbrojone były w 1 karabin maszynowy SGMT kal. 7,62 mm umieszczony na kadłubie. Później zmieniono go na wielkokalibrowy karabin maszynowy DSzK, a później KPWT.

Rozpoczęto również produkcję pojazdów uzbrojonych w wyrzutnie kierowanych pocisków przeciwpancernych. Zostały one wprowadzane do użycia na początku lat sześćdziesiątych.

Produkcję samochodów BRDM zakończono w 1966 roku po wprowadzeniu do produkcji nowego opancerzonego samochodu rozpoznawczego BRDM-2. Oprócz ZSRR samochód BRDM produkowany był na licencji, na Węgrzech. Zbudowano około 10 tysięcy tych pojazdów.

Budowane wersje opancerzonego samochodu rozpoznawczego BRDM
  • BRDM – wersja podstawowa, przeznaczona do oddziałów rozpoznawczych uzbrojona w karabin maszynowy
  • BRDM-W – wóz dowodzenia wyposażony w dodatkową radiostację
  • BDRM-RCh – wóz rozpoznania chemicznego wyposażony w urządzenia do wykrywania skażenia terenu (chemicznego, radiologicznego)
  • BRDM-2P26 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K16 (trzyprowadnicową) – pociski 3M6 Trzmiel
  • BRDM-2P32 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K8 (czteroprowadnicową) – pociski 3M11 Falanga
  • BRDM-2P32 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K8 (czteroprowadnicową) – pociski 3M11 Falanga-M
  • BRDM-2P122 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 9К14М – pociski 9M14 Malutka

Służba[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze opancerzone samochody rozpoznawcze BRDM trafiły do jednostek armii radzieckiej w 1957 roku do jednostek rozpoznawczych. Następnie otrzymały je również niektóre armie państw Układu Warszawskiego.

W Polsce początkowo używano ich w jednostkach rozpoznawczych związków pancernych. W tym także oddziałach rozpoznania chemicznego.

Duża ich liczba została sprzedana do państw afrykańskich i na Bliski Wschód, gdzie były używane w licznych lokalnych konfliktach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]