Akihito (cesarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Inne znaczenia tego pojęcia.
Akihito
明仁
Imię japońskie
Kanji 明仁
Cesarz Japonii
ilustracja
Cesarz Japonii
Okres panowania od 7 stycznia 1989
Poprzednik Hirohito
Dane biograficzne
Dynastia Yamato
Data i miejsce urodzenia 23 grudnia 1933
Tokio
Ojciec Hirohito
Matka Nagako
Żona Michiko
Dzieci Naruhito, Akishino, Sayako Kuroda
Odznaczenia
Order Chryzantemy (Japonia) Wielka Wstęga Kwiatów Paulowni Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) Wielka Wstęga Orderu Świętego Skarbu (Japonia) (1888–2003) Order Kultury (Japonia) Łańcuch Orderu Najwyższego Słońca (Afganistan) Klasa Specjalna Odznaki Honorowej za Zasługi Order Al-Khalifa I klasy (Bahrajn) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Prezydencki Order Botswany Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Łańcuch Orderu Zasługi (Chile) Wielki Order Króla Tomisława (Chorwacja) Order Lwa Białego I Klasy (CSRS) Order Słonia (Dania) Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Salomona (Etiopia) Legia Honorowa – Chief Commander (Filipiny) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Wielki Komandor Orderu Republiki Gambii Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Łańcuch Orderu Karola III (Hiszpania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Order Gwiazdy Indonezji I klasy Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Sokoła Islandzkiego Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania) Order Jugosłowiańskiej Gwiazdy Wielka Wstęga Orderu Męstwa (Kamerun) Łańcuch Orderu Niepodległości (Katar) Order Złotego Orła (Kazachstan) Order Złotego Serca I klasy (Kenia) Krzyż Wielki Orderu Boyacá (Kolumbia) Łańcuch Orderu Mubaraka Wielkiego (Kuwejt) Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Afryki (Liberia) Wielka Wstęga Orderu Pionierów Liberii Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Lwa Złotego (Nassau) Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Wielki Komandor Orderu Lwa (Malawi) Krzyż Wielki Orderu Narodowego (Mali) Łańcuch Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Order Ojaswi Rajanya I klasy (Nepal) Wielki Komandor Orderu Republiki Federalnej - kl. cywilna (Nigeria) Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Omanu I klasy Nishan-e-Pakistan Order Manuela Amadora Guerrero (Panama) Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Order Orła Białego Wielki Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei (RPA) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Lwa (Senegal) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Rajamitrabhorn (Tajlandia) Order Domowy Chakri (Tajlandia) Wielka Wstęga Orderu Chula Chom Klao (Tajlandia) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy Order Podwiązki (Wielka Brytania) UK Royal Victorian Order ribbon.svg Medal Koronacyjny Królowej Elżbiety II (Wielka Brytania) Krzyż Wielki z Łańcuchem Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001) Krzyż Wielki z Łańcuchem Narodowego Orderu Wybrzeża Kości Słoniowej Wielka Wstęga Narodowego Orderu Lamparta (Zair) PHL Order of Lakandula.png Wielki Łańcuch Orderu Sikatuny (Filipiny)
Japonia
Herb Japonii

To jest artykuł z cyklu:
Japońska rodzina cesarska

W skład Rodziny Cesarskiej wchodzi ponadto rodzeństwo obecnego cesarza (poniżej wymienieni męscy potomkowie).

Liczba w nawiasach oznacza kolejność w sukcesji do tronu cesarskiego.

Córka obecnego cesarza – Sayako – opuściła Rodzinę poślubiając urzędnika niezwiązanego z Rodziną Cesarską.

Wikiprojekt · Portal · Kategoria

Akihito (jap. 明仁?, ur. 23 grudnia 1933 w Tokio) – 125. cesarz, głowa państwa Japonii. Jego rola i obowiązki zostały określone w rozdziale I Konstytucji[1].

Życiorys[edytuj]

Do czasu objęcia tronu[edytuj]

Akihito urodził się 23 grudnia 1933 jako piąte dziecko (pierwszy syn) cesarza Hirohito (Shōwa) i cesarzowej Nagako (Kōjun). W 1936, w wieku trzech lat, został odseparowany od swych rodziców. Cesarz ma cztery starsze siostry, jednego młodszego brata oraz jedną młodszą siostrę.

Wykształcenie podstawowe i średnie zdobył w Gakushūin, ówczesnej szkole Ministerstwa Dworu Cesarskiego (w późniejszych latach stała się instytucją prywatną).

W 1944 Akihito wraz ze swym młodszym bratem został ewakuowany do Nikkō po niespodziewanym ataku amerykańskich bombowców na Tokio.

W latach 1947–1950 książę Akihito uczył się języka angielskiego, a jego nauczycielką była Elizabeth Gray Vining.

10 listopada 1951 Akihito otrzymał Wielką Wstęgę Najwyższego Orderu Chryzantemy.

W 1952 odbyła się ceremonia z okazji osiągnięcia przez niego pełnoletności oraz ogłoszenia go następcą tronu.

W dniu 2 czerwca 1953 reprezentował on Japonię na uroczystości koronacji królowej Wielkiej Brytanii, Elżbiety II. Była to jego pierwsza zamorska podróż jako następcy tronu. Podczas tej samej uroczystości król Norwegii, Haakon VII, nadał mu Krzyż Wielki Orderu Św. Olafa.

W latach 1952–1956 studiował nauki polityczne i ekonomiczne na Uniwersytecie Gakushūin. W uzupełnieniu swoich studiów cesarz Akihito otrzymał wykształcenie specjalistyczne w takich dziedzinach, jak historia Japonii i prawo konstytucyjne.

Następca tronu książę Akihito i Michiko Shōda, ceremonia ślubna, 1959

W dniu 10 kwietnia 1959, pomimo negatywnej opinii swojego ojca i rodziny panny młodej, Akihito wziął ślub z Michiko Shōda, córką japońskiego przemysłowca z branży młynarskiej. Zgodnie z prawem dworu cesarskiego, Rada Dworu Cesarskiego, której przewodniczy premier, udzieliła zgody na zawarcie tego małżeństwa.

Obchody 20. rocznicy objęcia tronu przez cesarza Akihito, w głębi ogrody pałacowe

Do czasu intronizacji Akihito pełnił szereg funkcji reprezentacyjnych jako następca tronu. Złożył oficjalne wizyty w następujących krajach: Afganistan, Arabia Saudyjska, Australia, Argentyna, Belgia, Brazylia, Bułgaria, Dania, Etiopia, Filipiny, Finlandia, Hiszpania, Indie, Indonezja, Iran, Irlandia, Jordania, Jugosławia, Kenia, Malezja, Meksyk, Nepal, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Paragwaj, Peru, Polska, Rumunia, Senegal, Singapur, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Szwecja, Tajlandia, Tanzania, Wielka Brytania i Zair (obecnie Demokratyczna Republika Konga). Był też honorowym przewodniczącym na wielu imprezach i igrzyskach sportowych.

Cesarz jest z zamiłowania ichtiologiem. Przez wiele lat prowadził badania taksonomiczne nad rybami babkowatymi i do dziś jest uznanym ekspertem. Jest współautorem pierwszej, ilustrowanej książki o rybach występujących w wodach Japonii pt.: Ryby Archipelagu Japońskiego wydanej w 1984. W 1986 został honorowym członkiem London Linnean Society za swoje badania w tej dziedzinie. Należy do licznych klubów i stowarzyszeń zajmujących się tą dziedziną nauki.

Akihito jako cesarz[edytuj]

7 stycznia 1989 zmarł cesarz Hirohito i Akihito został 125. cesarzem Japonii, kontynuatorem nieprzerwanej od setek lat dynastii. Ceremonia intronizacji Akihito odbyła się w Tokio 12 listopada 1990. Nowy cesarz ogłosił okres swojego panowania erą Heisei (jap. 平成?), co znaczy „pokój wszędzie”. Inspiracją były klasyczne dzieła chińskie „Zapiski historyka” i „Księga dokumentów”.

Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom, nie zaprzestał zagranicznych podróży. Jako głowa państwa odwiedził ponad 40 krajów, a wraz ze swą małżonką odbył 6 oficjalnych podróży. W 1998 królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II nadała cesarzowi Akihito Order Podwiązki. Ponadto został odznaczony Orderem Wschodzącego Słońca i Orderem Świętego Skarbu.

7 lipca 2005 Akihito wraz z małżonką odwiedził wyspę Saipan, gdzie w czerwcu 1944 rozegrała się ogromna bitwa pomiędzy Japończykami a wojskiem USA. Zginęło tam ponad 40 tys. Japończyków.

Cesarz odwiedził najważniejsze miejsca, złożył kwiaty i modlił się na grobach żołnierzy japońskich i amerykańskich. Wygłosił kilka ważnych przemówień, w których przeprosił USA i państwa wschodnioazjatyckie za zbrodnie, których Japończycy dokonali podczas II wojny światowej. Wydarzenie to było bardzo szeroko komentowane w prasie japońskiej i dalekowschodniej.

23 grudnia 2001, podczas corocznego spotkania z dziennikarzami z okazji swoich urodzin, Akihito odpowiadając na pytania o napięcia w stosunkach z Koreą powiedział, że czuje „pewne pokrewieństwo z Koreańczykami”. Wyjaśnił, iż zgodnie z zapisem w kronice Shokunihongi[2] (797), matka cesarza Kammu (736–806) była spokrewniona z królem koreańskiego państwa Baekje (lub Paekche), Muryeongiem[3].

Cesarz wspomniał także o wielkiej roli Korei w rozwoju kultury, języka i buddyzmu w Japonii, co miało pozytywny wpływ na stosunki japońsko-południowokoreańskie na rok przed mistrzostwami świata w piłce nożnej, organizowanymi wspólnie przez Japonię i Republikę Korei w 2002 roku[3].

W lipcu 2002 cesarz Akihito, wraz z małżonką, odbył podróż do Polski na zaproszenie prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. 3 lipca zarówno on, jak i jego małżonka, zostali odznaczeni Orderem Orła Białego.

W lipcu 2016 Akihito miał poinformować o zamiarze abdykacji, nie precyzując jednak jeszcze daty przekazania Chryzantemowego Tronu swojemu następcy[4].

W dniu 8 sierpnia 2016 roku cesarz wygłosił orędzie do narodu, w którym wyraził nadzieję na zrozumienie jego woli abdykowania[5].

Rodzina cesarska[edytuj]

Cesarz Taishō
大正天皇
ur. 31 VIII 1879
zm. 25 XII 1926
Sadako Kujō
九条 節子
ur. 25 VII 1884
zm. 17 V 1951
Kuniyoshi Ō Kuni no Miya
久邇宮 邦彦王
ur. 23 VI 1873
zm. 16 VI 1929
Chikako Kuniyoshi Ōhi
邦彦王妃 俔子
ur. 19 X 1879
zm. 10 IX 1956
         
     
  Cesarz Shōwa
昭和天皇
ur. 29 IV 1901
zm. 7 I 1989
Joō Nagako
良子 女王
ur. 6 III 1903
zm. 16 VI 2000
     
   
Michiko Shōda
正田 美智子
ur. 20 X 1934
Akihito
明仁
ur. 23 XII 1933
                   
                   
                     
Naruhito
 徳仁親王
 ur. 23 II 1960
Fumihito
 文仁親王
 ur. 11 IX 1965
Sayako Kuroda
 黒田 清子
 ur. 18 IV 1969
Cesarz Akihito z cesarzową Michiko na wyspie Saipan, czerwiec 2005 r.

Cesarz Akihito i cesarzowa Michiko mają troje dzieci. Para cesarska odrzuciła wieloletnią tradycję oddawania dzieci pod opiekę szambelanów i postanowiła sama je wychowywać. Pierwszym dzieckiem jest następca tronu książę Naruhito (Kōtaishi Naruhito Shinnō), urodzony 23 lutego 1960 w Tokio. Drugim jest książę Akishino (Akishino-no-miya Fumihito Shinnō), urodzony 11 listopada 1965 w Tokio. Najmłodszym dzieckiem jest urodzona 18 kwietnia 1969 księżniczka Sayako (Nori-no-miya Sayako Naishinnō), po ślubie 15 listopada 2005 Sayako Kuroda). Sayako poprzez ślub z urzędnikiem miejskim – osobą nie związaną z dworem cesarskim – opuściła rodzinę cesarską i utraciła tytuł, a jej dzieci nie będą miały prawa do tronu[6].

Następca tronu książę Naruhito, ożeniony z księżną Masako, ma z nią urodzoną w 2001 córkę – księżniczkę Aiko. Od czasu restauracji Meiji prawo w Japonii zabrania objęcia tronu przez kobietę. Narodziny męskiego potomka, bratanka następcy tronu (Hisahito, ur. 6 września 2006), zamknęły debatę w Japonii, dotyczącą zmiany (wzmiankowanej w art. 2 konstytucji) ustawy o Dworze Cesarskim z 1947 pod kątem stworzenia możliwości dziedziczenia tronu przez kobiety[7].

Odznaczenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Konstytucja Japonii z 3 listopada 1946
  2. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN SA, 2011, s. 53-54. ISBN 978-83-01-17214-5.
  3. a b Press Conference on the Occasion of His Majesty's Birthday
  4. http://www.bbc.com/news/world-asia-36784045
  5. Message from His Majesty The Emperor (ang.). Agencja Dworu Cesarskiego, 8.08.2016. [dostęp 2016-08-08].
  6. Pozycja ustrojowa cesarza w konstytucjach Japonii s. 258
  7. Tamże, s. 259n.
  8. Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2015-05-27].
  9. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). prezidente.lt, 22 maja 2007.
  10. M.P. z 2002 r. Nr 44, poz. 666 – pkt 1
  11. a b Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 27 marca 2011].
  12. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 9 marca 1982. [dostęp 25 marca 2011].

Bibliografia[edytuj]