Andrzej Celiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: Andrzej Celiński – reżyser.
Andrzej Celiński
Andrzej Celinski 2009.jpg
Data i miejsce urodzenia 26 lutego 1950
Warszawa
Minister kultury
Okres od 19 października 2001
do 6 lipca 2002
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Andrzej Zieliński
Następca Waldemar Dąbrowski
Poseł VI kadencji Sejmu
Okres od 5 listopada 2007
do 7 listopada 2011
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Przewodniczący Partii Demokratycznej
Okres od 21 stycznia 2012
do 28 listopada 2015
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik Brygida Kuźniak
Następca Elżbieta Bińczycka
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Andrzej Bohdan Celiński (ur. 26 lutego 1950 w Warszawie) – polski polityk i socjolog[1], do 1989 działacz opozycji demokratycznej, senator I i II kadencji, poseł na Sejm II, IV, VI kadencji, w latach 2001–2002 minister kultury w rządzie Leszka Millera, od 2012 do 2015 przewodniczący Partii Demokratycznej.

Wykształcenie i działalność opozycyjna[edytuj]

Ukończył VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie oraz studia w zakresie socjologii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Był uczestnikiem wydarzeń marca 1968, za co został relegowany ze studiów[2].

Jako instruktor harcerski blisko współpracował z Antonim Macierewiczem i Piotrem Naimskim w 1 Warszawskiej Drużynie Harcerskiej im. Romualda Traugutta „Czarna Jedynka” (w tzw. Gromadzie Włóczęgów)[3]. W czerwcu 1976 był jednym z sygnatariuszy listu w obronie robotników z Radomia i Ursusa, następnie współorganizował pomoc dla represjonowanych przez władze. W latach 1976–1977 był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników, wykładał w ramach tzw. Uniwersytetu Latającego. W styczniu 1977 został zwolniony z pracy[3]. W latach 1977–1980 zatrudniony w Biurze Projektowo-Badawczym Budownictwa Przemysłowego System w Warszawie[3].

W 1978 podpisał deklarację założycielską Towarzystwa Kursów Naukowych i był jego sekretarzem odpowiedzialnym za bieżącą działalność. W sierpniu 1980 był współautorem apelu 64 intelektualistów o negocjacje i porozumienie między władzą a strajkującymi, od września 1980 był członkiem „Solidarności”, kierował gabinetem Lecha Wałęsy[3]. W stanie wojennym został internowany w ośrodkach odosobnienia w Warszawie-Białołęce, Jaworzu i Darłówku. Został zwolniony 7 grudnia 1982. W latach 1983–1987 współpracował z Lechem Wałęsą i środowiskiem ekspertów „Solidarności”. W 1985 został współautorem opracowania Raport. Polska 5 lat po Sierpniu. W latach 1986–1988 współzałożycielem i redaktorem pisma „Dwadzieścia Jeden”[3]

Działalność polityczna[edytuj]

W latach 1989–1990 był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie oraz uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu. Od 1989 do 1993 był senatorem I i II kadencji związanym z Obywatelskim Klubem Parlamentarnym i ROAD, potem z Unią Demokratyczną. W latach 1993–1994 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Unii Demokratycznej. Z ramienia UD i następnie Unii Wolności zasiadał w Sejmie II kadencji. W 1996 wystąpił z UW[4].

W 1999 związał się z Sojuszem Lewicy Demokratycznej, od 20 grudnia 1999 do 6 marca 2004 był wiceprzewodniczącym partii[4]. Do Sejmu IV kadencji (19 października 2001 – 18 października 2005) został wybrany w okręgu podwarszawskim. Od 19 października 2001 do 6 lipca 2002 był ministrem kultury w rządzie Leszka Millera[5]. W latach 2004–2005 z ramienia SLD zasiadał w Sejmowej Komisji Śledczej zajmującej się sprawą Orlenu, zrezygnował z udziału w jej pracach 12 lipca 2005[6].

W marcu 2004 wraz z m.in. Markiem Borowskim odszedł z SLD i współtworzył nową partię pod nazwą Socjaldemokracja Polska[7], był przewodniczącym jej rady politycznej. W 2005 bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski z listy SDPL z okręgu katowickiego, otrzymując 6128 głosów[8]. W wyborach samorządowych w 2006 został wybrany na radnego sejmiku mazowieckiego, otrzymując 18 734 głosów[9]. W wyborach parlamentarnych w 2007 uzyskał mandat poselski z listy Lewicy i Demokratów w okręgu katowickim, zdobywając 20 338 głosów[10]. Od 22 kwietnia 2008 zasiadał w Kole Poselskim SDPL-Nowa Lewica. Na początku sierpnia 2008 odszedł z SDPL, pozostając w jej kole poselskim, które opuścił rok później.

W wyborach w 2011 jako niezależny bez powodzenia ubiegał się o mandat senatora z poparciem środowisk lewicy i centrum oraz m.in. Lecha Wałęsy (przegrał z kandydatami PO i PiS[11]). Związał się także z Partią Demokratyczną – demokraci.pl (został członkiem koła tego ugrupowania w Podkowie Leśnej[12]), której 21 stycznia 2012 został przewodniczącym, pokonując w głosowaniu dotychczasową szefową partii Brygidę Kuźniak. W czerwcu 2013 jego ugrupowanie weszło w skład koalicji Europa Plus. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 bezskutecznie ubiegał się o mandat jako lider listy tej koalicji (występującej pod nazwą „Europa Plus Twój Ruch”) w okręgu Warszawa II, uzyskując 6010 głosów[13]. Po wyborach koalicja przestała istnieć. 10 stycznia 2015 został ponownie wybrany na przewodniczącego PD[14]. W tym samym roku jako kandydat PD ponownie wystartował do Senatu (znów przegrywając z kandydatami PO i PiS[15]). 28 listopada tegoż roku nową przewodniczącą PD została Elżbieta Bińczycka[16]. Andrzej Celiński pozostał początkowo członkiem rady krajowej partii[17], jednak z początkiem 2016 stał się bezpartyjny[18].

Życie prywatne[edytuj]

Jest siostrzeńcem Marii Dmochowskiej i Jana Józefa Lipskiego. Jego matka, Zofia Celińska, została uhonorowana medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[19].

Odznaczenia[edytuj]

21 września 2006 został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[20]. Odznaczenie to zwrócił w październiku 2007 w proteście przeciw doręczeniu przez Policję jego samotnie mieszkającej 88-letniej matce Zofii Celińskiej wezwania dla niego na przesłuchanie w IPN w charakterze świadka[21].

Przypisy

  1. Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 92. ISBN 83-223-2644-0.
  2. Łukasz Kamiński, Grzegorz Waligóra (wybór, wstęp i oprac.), Kryptonim „Pegaz”. Służba Bezpieczeństwa wobec Towarzystwa Kursów Naukowych 1978–1980, Warszawa 2008, s. 55
  3. a b c d e Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 2016-01-06].
  4. a b O sobie. [dostęp 2016-01-06].
  5. Celiński: byłem płachtą na różne byki. wp.pl, 5 lipca 2002. [dostęp 2014-05-30].
  6. Andrzej Celiński z SdPl zrezygnował z udziału w Komisji Śledczej ds. PKN Orlen. bankier.pl, 12 lipca 2005. [dostęp 2016-01-06].
  7. Andrzej Celiński: SLD – kolejna partia prywaty. wp.pl, 23 marca 2004. [dostęp 2014-05-30].
  8. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2016-01-06].
  9. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 2016-01-06].
  10. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2016-01-06].
  11. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2014-05-31].
  12. Debata przedwyborcza. demokraci.pl. [dostęp 2014-05-30].
  13. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2014-05-30].
  14. Andrzej Celiński ponownie został Przewodniczącym partii. demokraci.pl. [dostęp 2015-01-11].
  15. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2015-11-02].
  16. Parę słów od nowej przewodniczącej. demokraci.pl, 1 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-02].
  17. Władze. demokraci.pl. [dostęp 2016-05-08].
  18. O autorze. celinski.blog.polityka.pl, 30 marca 2016. [dostęp 2016-05-08].
  19. Zofia Celińska z d. Lipska. sprawiedliwi.org.pl. [dostęp 2014-05-31].
  20. M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848 – pkt 17.
  21. Andrzej Celiński zwrócił Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. gazeta.pl, 12 października 2007. [dostęp 2014-05-31].

Bibliografia[edytuj]