Jerzy Hausner
Jerzy Hasuner (2021) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Jerzy Krzysztof Hausner |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 października 1949 |
| Minister gospodarki i pracy[1] | |
| Okres |
od 7 stycznia 2003 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Wiceprezes Rady Ministrów | |
| Okres |
od 16 czerwca 2003 |
| Przynależność polityczna | |
| Minister pracy i polityki społecznej | |
| Okres |
od 19 października 2001 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |

Jerzy Krzysztof Hausner (ur. 6 października 1949 w Świnoujściu) – polski polityk i ekonomista, profesor nauk ekonomicznych. W latach 2001–2005 poseł na Sejm IV kadencji oraz minister w rządach Leszka Millera i Marka Belki, w latach 2003–2005 wiceprezes Rady Ministrów, członek Rady Polityki Pieniężnej w kadencji 2010–2016.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Jerzego i Ireny[3]. Absolwent Publicznego Liceum Ogólnokształcącego nr I im. Mikołaja Kopernika w Opolu z 1967. Ukończył studia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie, następnie podjął pracę na tej uczelni. W 1980 uzyskał stopień doktora, w 1988 habilitował się na podstawie dorobku naukowego oraz pracy pt. Branżowe grupy nacisku w gospodarce socjalistycznej. W 1994 otrzymał tytuł profesora nauk ekonomicznych. Specjalizuje się w ekonomii politycznej oraz gospodarce i administracji publicznej. Jest autorem i współautorem ponad 600 publikacji naukowych[4], a także założycielem Katedry Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (obecnie Kolegium Gospodarki i Administracji Publicznej).
Od 1965 do 1979 należał do Związku Młodzieży Socjalistycznej, a następnie Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. Był także członkiem Socjalistycznego Związku Studentów Polskich.
Od 1970 do rozwiązania należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1982 został I sekretarzem komitetu uczelnianego na Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a od 1986 do 1990 był sekretarzem ds. nauki komitetu krakowskiego PZPR[5]. Był szefem doradców wicepremiera Grzegorza Kołodki w rządzie Włodzimierza Cimoszewicza, następnie pełnomocnikiem rządu ds. reformy zabezpieczenia społecznego i podsekretarzem stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Pełnił też funkcję społecznego doradcy prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego w ramach powołanego w 1996 zespołu doradców ekonomicznych.
W latach 2001–2005 sprawował mandat posła na Sejm IV kadencji, wybranego z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej w okręgu krakowskim. W październiku 2001 wszedł w skład gabinetu Leszka Millera jako minister pracy i polityki społecznej. Po zmianach strukturalnych w administracji rządowej od stycznia 2003 był ministrem gospodarki, pracy i polityki społecznej, od czerwca tego samego roku także wicepremierem[6]. Firmował swoim nazwiskiem plan rządu naprawy finansów publicznych (tzw. plan Hausnera), który w większości nie doczekał się realizacji. Zachował stanowiska wicepremiera i ministra gospodarki i pracy w rządach Marka Belki (od maja 2004). Krótko pełnił tam też obowiązki ministra zdrowia.
W lutym 2005 odszedł z Sojuszu Lewicy Demokratycznej i klubu parlamentarnego tej partii. Wraz z przewodniczącym Unii Wolności Władysławem Frasyniukiem i Tadeuszem Mazowieckim zaangażował się w utworzenie na bazie UW nowej formacji politycznej – Partii Demokratycznej. Z rządu odszedł 31 marca 2005. Na pierwszym kongresie PD objął stanowisko wiceprzewodniczącego partii, z jej listy bez powodzenia kandydował w wyborach parlamentarnych w tym samym roku.
13 stycznia 2010 Senat (z rekomendacji senatorów Platformy Obywatelskiej) powołał go w skład Rady Polityki Pieniężnej[7]. Wszedł w skład Komitetu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk[8].
Członek Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz Polskiego Komitetu ds. UNESCO, został też przewodniczącym rady Fundacji Gospodarki i Administracji Publicznej[9]. Twórca koncepcji międzynarodowego kongresu ekonomicznego Open Eyes Economy Summit, a także przewodniczący jego rady programowej[9]. Członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności[10]. Powoływany w skład rady programowej Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie oraz rady Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK[11], a także zespołu eksperckiego Komisji Europejskiej High Level Industrial Roundtable „Industry 2030”[12]. W 2026 powołany przez arcybiskupa krakowskiego Grzegorza Rysia na przewodniczącego komisji mającej wyjaśnić nieprawidłowości finansowe w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie[13].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Żonaty z Marią, ma dwie córki (Katarzynę i Martę). Jest bratankiem Krzysztofa Hausnera, piłkarza Cracovii i reprezentanta Polski[14]. Jego przodkowie przybyli na ziemie polskie do wsi Tarnawiec w okolice Leżajska z południowych Niemiec w latach 80. XVIII wieku w ramach akcji osadniczej prowadzonej przez cesarza Austrii Józefa II[15].
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]W 1996, w uznaniu wybitnych zasług w służbie publicznej, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[16]. W 2015 uhonorowany Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego[17]. W 2016 wyróżniony odznaką honorową „Za zasługi dla bankowości Rzeczypospolitej Polskiej”[18].
Otrzymał Nagrodę Kisiela (2004), Nagrodę im. Władysława Grabskiego przyznaną przez Konfederację Lewiatan (2005)[19], Kowadło Kuźnicy (2015)[20], Nagrodę Naukową im. Mikołaja Kopernika (2020)[21] oraz Nagrodę im prof. Aleksandra Gieysztora (2022)[22].
Wyróżniony tytułem doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (2019)[23], Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie (2021)[24] i Uniwersytetu Łódzkiego (2026)[25].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Do 2 maja 2004 minister gospodarki, pracy i polityki społecznej.
- ↑ Jako minister gospodarki.
- ↑ Dane osoby z wykazu osób publicznych, ipn.gov.pl [zarchiwizowane 2013-11-28].
- ↑ Bibliografia pracowników UEK: Hausner, Jerzy [online], uek.krakow.pl [dostęp 2023-03-17].
- ↑ Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL [online], ipn.gov.pl [dostęp 2021-02-13].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 czerwca 2003 r. o zmianie w składzie Rady Ministrów (M.P. z 2003 r. Nr 34, poz. 440 (ISAP)).
- ↑ Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 stycznia 2010 r. w sprawie powołania członków Rady Polityki Pieniężnej (M.P. z 2010 r. Nr 4, poz. 23 (ISAP)).
- ↑ Skład, kne.pan.pl [zarchiwizowane 2015-10-31].
- 1 2 Rada Programowa, oees.pl [zarchiwizowane 2021-09-20].
- ↑ Członkowie Wydziału II Historyczno-Filozoficznego [online], pau.krakow.pl [dostęp 2023-03-17].
- ↑ Rada Muzeum, mocak.pl [zarchiwizowane 2023-03-17].
- ↑ Register of Commission Expert Groups and Other Similar Entities [online], ec.europa.eu [dostęp 2023-03-17] (ang.).
- ↑ Dlaczego kardynał Ryś postawił na prof. Hausnera? „Nie boi się ludzi świeckich” [online], radiokrakow.pl, 12 maja 2026 [dostęp 2026-05-12].
- ↑ Stefan Szczepłek, Deyna, Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2012, s. 44, ISBN 978-83-933758-5-1.
- ↑ Dziś o udział w polityce nie zabiegam, „Zdanie”, Nr 3–4, 2015, s. 3 [dostęp 2019-12-17].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 listopada 1996 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 (ISAP)).
- ↑ Sprawne państwo to sprawni samorządowcy – szef MAC podczas konferencji w Krakowie, mac.gov.pl, 23 września 2015 [zarchiwizowane 2016-03-21].
- ↑ Lista odznaczonych (2003–2018) [online], nbp.pl [dostęp 2022-09-14].
- ↑ Nagrody Lewiatana, konfederacjalewiatan.pl [zarchiwizowane 2017-08-08].
- ↑ Kowadła Kuźnicy [online], kuznica.org.pl [dostęp 2025-08-28].
- ↑ Nagroda im. Mikołaja Kopernika: Laureaci Nagrody: w 2020 [online], pau.krakow.pl [dostęp 2021-08-27].
- ↑ Podwójna Nagroda im. prof. Aleksandra Gieysztora [online], rp.pl, 24 maja 2022 [dostęp 2023-03-19].
- ↑ Prof. Jerzy Hausner doktorem honoris causa Szkoły Głównej Handlowej, pap.pl, 27 listopada 2019 [zarchiwizowane 2019-11-28].
- ↑ Paweł Gzyl, Doktorat Honoris Causa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych dla prof. Jerzego Hausnera [online], gazetakrakowska.pl, 25 listopada 2021 [dostęp 2021-11-26].
- ↑ Jerzy Hausner doktorem honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego [online], wiadomosci-lodz.pl, 25 maja 2026 [dostęp 2026-06-02].
- ↑ Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], zaiks.org.pl [dostęp 2025-04-04].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jerzy Hausner [online], sejm.gov.pl [dostęp 2013-11-28].
- Prof. dr hab. Jerzy Hausner, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2013-11-28].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Jerzy Hausner [online], Google Scholar [dostęp 2023-02-08].
- Bibliografia pracowników UEK: Hausner, Jerzy [online], uek.krakow.pl [dostęp 2023-03-17].
- ISNI: 0000000078326175
- ORCID: 0000-0002-7327-3937
- VIAF: 85299279
- LCCN: n80164024
- GND: 132227878
- BnF: 12324767j
- SUDOC: 032163479
- NKC: vse2008449731
- NTA: 174475527
- BIBSYS: 90696707
- CiNii: DA07291091
- Open Library: OL7210794A
- PLWABN: 9810577791505606
- NUKAT: n93080993
- J9U: 987007449602005171
- PTBNP: 245691
- LIH: LNB:yaE;=Bv
- WorldCat: E39PBJqbpbKqfWqKmBHGqgqvpP
- Absolwenci Publicznego Liceum Ogólnokształcącego nr I im. Mikołaja Kopernika w Opolu
- Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
- Członkowie Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN
- Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności
- Członkowie Rady Polityki Pieniężnej
- Członkowie Socjalistycznego Związku Studentów Polskich
- Członkowie Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej
- Doktorzy honoris causa Szkoły Głównej Handlowej
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego
- Działacze Związku Młodzieży Socjalistycznej
- Laureaci Nagrody Kisiela
- Laureaci Nagrody Naukowej im. Mikołaja Kopernika w dziedzinie ekonomii
- Ludzie urodzeni w Świnoujściu
- Ministrowie pracy III Rzeczypospolitej
- Ministrowie w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
- Nagrodzeni Kowadłem Kuźnicy
- Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego
- Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla bankowości Rzeczypospolitej Polskiej”
- Pierwsi sekretarze Komitetów Uczelnianych PZPR
- Politycy Partii Demokratycznej – demokraci.pl
- Politycy SdRP, SLD i Nowej Lewicy
- Polscy ekonomiści
- Polscy ministrowie gospodarki
- Posłowie z okręgu Kraków
- Sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie
- Wicepremierzy III Rzeczypospolitej
- Urodzeni w 1949
- Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji (2001–2005)