Andrzej Wielowieyski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Wielowieyski
Andrzej Wielowieyski Senat RP 02.JPG
Data i miejsce urodzenia 16 grudnia 1927
Warszawa
Wicemarszałek Senatu I kadencji
Okres od 4 lipca 1989
do 25 listopada 1991
Przynależność polityczna Unia Demokratyczna
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Andrzej Jan Wielowieyski (ur. 16 grudnia 1927 w Warszawie) – polski prawnik i polityk, działacz katolicki, opozycjonista z czasów PRL.

Poseł na Sejm I, II i III kadencji (1991–2001), senator I i V kadencji (1989–1991, 2001–2005), w latach 1989–1991 wicemarszałek Senatu I kadencji, w latach 2008–2009 poseł do Parlamentu Europejskiego VI kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1942–1945 angażował się w działalność oddziału partyzanckiego Armii Krajowej. Od 1945 do 1948 należał do Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”.

Działalność w PRL[edytuj | edytuj kod]

W 1947 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach rozpoczął pracę w Ministerstwie Skarbu. W latach 1952–1955 pracował w Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, a następnie do 1961 w Miejskiej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie. Od 1961 do 1978 był współpracownikiem miesięcznika „Więź”. W latach 1972–1980 zajmował stanowisko sekretarza Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Był członkiem Komisji Ekspertów przy Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego podczas strajków w sierpniu 1980. W 1981 został powołany na kierownika ekspertów „Solidarności” zgrupowanych w ramach Ośrodka Prac Społeczno-Zawodowych. Od 1981 do 1985 zasiadał w Prymasowskiej Radzie Społecznej. Uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[1]. W 1989 brał udział po stronie opozycji w obradach plenarnych Okrągłego Stołu oraz w zespole do spraw gospodarki i polityki społecznej.

Działalność w III RP[edytuj | edytuj kod]

W 1989 został wybrany na senatora I kadencji z województwa katowickiego jako kandydat Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. 19 lipca 1989 podczas wyboru Prezydenta PRL przez Zgromadzenie Narodowe celowo oddał głos nieważny, przez co wraz z kilkoma innymi parlamentarzystami Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego umożliwił wybór na to stanowisko Wojciecha Jaruzelskiego. W Senacie pełnił wówczas funkcję wicemarszałka oraz (do 1990) przewodniczącego senatorów OKP. Był wśród założycieli Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna, potem przystępował do Unii Demokratycznej, Unii Wolności, Partii Demokratycznej – demokraci.pl i Unii Europejskich Demokratów.

W latach 1991, 1993 i 1997 uzyskiwał mandat posła na Sejm I, II i III kadencji z listy kolejno UD i UW z okręgów warszawskich: nr 1 (1991–1993) i nr 1 (1993–2001). W komisjach sejmowych zajmował się głównie budżetem, sprawami gospodarczymi oraz samorządem terytorialnym.

W 2001 został wybrany na senatora V kadencji z okręgu podwarszawskiego z ramienia Bloku Senat 2001. W latach 2003–2005 zasiadał w kole senackim Unii Wolności, później Partii Demokratycznej. W wyborach parlamentarnych w 2005 bez powodzenia ubiegał się ponownie o mandat senatora, uzyskawszy w okręgu warszawskim 136 089 głosów.

Zasiadł we władzach krajowych Partii Demokratycznej, należy też do Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego.

W 2004 w wyborach do Parlamentu Europejskiego zdobył drugi wynik w okręgu warszawskim na liście Unii Wolności. W 2008 po śmierci Bronisława Geremka zadeklarował zamiar objęcia po nim miejsca w Parlamencie Europejskim[2]. Ślubowanie poselskie złożył 26 sierpnia tego samego roku[3]. W 2009 bezskutecznie ubiegał się o reelekcję z listy koalicji Porozumienie dla Przyszłości (jako kandydat Partii Demokratycznej).

Został członkiem jury Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego[4].

W 2006 został odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. W 2011 Bronisław Komorowski nadał mu Order Orła Białego[6][7].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Mąż Zofii Wielowieyskiej z domu Tyszkiewicz, urodzonej w 1929, taterniczki i żeglarki, a także działaczki społecznej; mają siedmioro dzieci[8]. Ojciec m.in. Dominiki Wielowieyskiej, dziennikarki „Gazety Wyborczej”.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001, s. 33. ISBN 83-7059-503-0. [dostęp 2017-10-15].
  2. Wielowieyski obejmie mandat europosła po prof. Geremku. gazeta.pl, 22 lipca 2008. [dostęp 2017-10-15].
  3. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2017-10-15].
  4. Nagroda Historyczna Moczarskiego 2017. Dziesięć nominowanych książek. wyborcza.pl, 13 października 2017. [dostęp 2017-10-15].
  5. M.P. z 2006 r. Nr 80, poz. 807
  6. M.P. z 2012 r. poz. 329
  7. Ordery z okazji Święta Niepodległości. prezydent.pl, 10 listopada 2011. [dostęp 2017-10-15].
  8. Zofia Wielowieyska, Justyna Dąbrowska: Jak pożyjesz, to będziesz wiedziała. tygodnikpowszechny.pl, 14 grudnia 2014. [dostęp 2017-10-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]