Marek Borowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marek Borowski
Marek Borowski Kancelaria Senatu 2015.jpg
Data i miejsce urodzenia 4 stycznia 1946
Warszawa
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 19 października 2001
do 20 kwietnia 2004
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej / Socjaldemokracja Polska
Poprzednik Maciej Płażyński
Następca Józef Oleksy
Wiceprezes Rady Ministrów, minister finansów
Okres od 26 października 1993
do 8 lutego 1994
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Jerzy Osiatyński[1]
Następca Grzegorz Kołodko
Przewodniczący Socjaldemokracji Polskiej
Okres od 26 marca 2004
do 1 sierpnia 2008
Przynależność polityczna Socjaldemokracja Polska
Następca Bartosz Dominiak (p.o.)
Odznaczenia
Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Narodowy Order Zasługi I Klasy (Malta) Wielki Krzyż Orderu „Za Zasługi dla Litwy” Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Uśmiechu
Marek Borowski podczas 63. posiedzenia Senatu (2014)
Marek Borowski podczas turnieju szachowego młodzi szachiści-parlamentarzyści w Senacie (2012)

Marek Stefan Borowski (ur. 4 stycznia 1946 w Warszawie) – polski polityk i ekonomista.

Wiceminister rynku wewnętrznego w latach 1989–1991, wicepremier i minister finansów w latach 1993–1994, wicemarszałek Sejmu w latach 1996–2001, marszałek Sejmu w latach 2001–2004, poseł na Sejm I, II, III, IV i VI kadencji, senator VIII i IX kadencji.

Biografia[edytuj]

Okres PRL[edytuj]

Urodził się w rodzinie polsko-żydowskiej. Jest synem Wiktora Borowskiego, przedwojennego działacza Komunistycznej Partii Polski, a po II wojnie światowej dziennikarza (m.in. redaktora naczelnego „Życia Warszawy”)[2], oraz Janiny[3], bratankiem Bronisława Bermana.

W 1967 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, jednak po roku, z powodu zaangażowania w protesty marca 1968 został z niej usunięty. Spowodowało to krótkie przerwanie nauki na uczelni, a władze dodatkowo zastosowały wobec niego sankcje w postaci zakazu pracy w kierunku, w jakim się kształcił, oraz zabroniły wyjazdów za granicę. Nadal pozostawał członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej. Ostatecznie został absolwentem Wydziału Handlu Zagranicznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie – kierunek: międzynarodowe stosunki gospodarcze z tytułem zawodowym magistra ekonomii. Odbył również podyplomowe studia w Szkole Głównej Planowania i Statystyki (finanse).

W 1968 rozpoczął swoją pierwszą pracę jako sprzedawca w Domach Towarowych „Centrum”. W Domu Towarowym „Junior” przez rok był sprzedawcą odzieży. W 1973 wyjechał na staż do francuskich domów towarowych. W 1975 ponownie został przyjęty do PZPR, pozostając w tej partii aż do jej rozwiązania. W 1982 skończył pracować w DT jako główny specjalista do spraw ekonomicznych.

W 1982 został zastępcą, a później dyrektorem departamentu ekonomicznego w Ministerstwie Rynku Wewnętrznego. Był reprezentantem ministerstwa w pracach nad reformami ekonomicznymi, którymi kierował początkowo profesor Władysław Baka, a następnie profesor Zdzisław Sadowski. W 1989 wstąpił do Ruchu 8 Lipca, określanego mianem tzw. reformatorskiej grupy wewnątrz PZPR.

III Rzeczpospolita[edytuj]

Lata 1989–2001[edytuj]

W 1989 został mianowany na stanowisko wiceministra rynku wewnętrznego w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, a w 1990 w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. Do jego zadań należała prywatyzacja handlu i turystyki. Stanowisko opuścił w 1991. W styczniu 1990 był jednym z założycieli Socjaldemokracji Rzeczpospolitej Polskiej, w której objął funkcję wiceprzewodniczącego. W październiku 1991 został po raz pierwszy wybrany posłem. Jako pierwszy zaproponował przekształcenie koalicji SLD w partię polityczną[4]. W 1999, po rozwiązaniu się SdRP, został członkiem i wiceprzewodniczącym Sojuszu Lewicy Demokratycznej, którym pozostał do 2004.

Od 26 października 1993 do 8 lutego 1994 sprawował funkcję wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra finansów w rządzie Waldemara Pawlaka. Przyczynami podania się do dymisji ze stanowiska wicepremiera i ministra finansów było niekonsultowane z nim odwołanie przez Waldemara Pawlaka wiceministra finansów Stefana Kawalca, obarczanego odpowiedzialnością za rzekome nieprawidłowości przy prywatyzacji Banku Śląskiego. Do pracy w rządzie powrócił w 1995, obejmując na okres roku stanowisko ministra-szefa Urzędu Rady Ministrów w rządzie premiera Józefa Oleksego.

Po dymisji rządu w lutym 1996 został jednym z wicemarszałków Sejmu, wybranym z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Funkcję sprawował do końca II i przez całą III kadencję Sejmu, tj. do października 2001.

Lata 2001–2005[edytuj]

19 października 2001 został wybrany na urząd Marszałka Sejmu IV kadencji stosunkiem głosów: 377 – za, 77 – przeciw, 1 – wstrzymującym się. Po złożonej rezygnacji został odwołany przez Sejm (370:5:1) 20 kwietnia 2004.

26 marca 2004 wraz z liczącą około 30 osób grupą dotychczasowych działaczy i parlamentarzystów Sojuszu Lewicy Demokratycznej (m.in. Izabella Sierakowska, Jolanta Banach, Andrzej Celiński) oraz Unii Pracy (m.in. Tomasz Nałęcz), niezadowolonych z działania rządu Leszka Millera i partii koalicyjnych, utworzył nową lewicową formację polityczną o nazwie Socjaldemokracja Polska. W wyborach parlamentarnych w 2005 nie uzyskał mandatu poselskiego, gdyż SDPL nie przekroczyła progu wyborczego.

1 maja 2005 wyraził zamiar kandydowania w wyborach prezydenckich jako kandydat Socjaldemokracji Polskiej. 6 czerwca tego samego roku jego komitet wyborczy został zatwierdzony przez Państową Komisję Wyborczą. Dodatkowo poparcia politycznego udzieliły mu partie Unia Pracy, Zieloni 2004 oraz po wycofaniu się Włodzimierza Cimoszewicza Sojusz Lewicy Demokratycznej. Poparły go również Federacja Młodych Unii Pracy i Stowarzyszenie Młoda Socjaldemokracja. Szefem sztabu wyborczego został Tomasz Nałęcz, który jednak zrezygnował z tej funkcji i przeszedł do sztabu Włodzimierza Cimoszewicza po jego deklaracji uczestnictwa w wyborach. Przewodniczącym komitetu wyborczego Marka Borowskiego był deputowany do Parlamentu Europejskiego Dariusz Rosati.

Swój udział w wyborach Marek Borowski zakończył w I turze. Po wycofaniu się Włodzimierza Cimoszewicza poparcia udzielił mu odchodzący prezydent Aleksander Kwaśniewski. Na byłego marszałka Sejmu zagłosowało 1 544 642 wyborców (10,33%), co wystarczyło do zajęcia czwartego miejsca. W II turze wyborów udzielił swojego poparcia Donaldowi Tuskowi.

Działalność od 2005[edytuj]

Po wyborczej porażce jako przewodniczący SDPL uczestniczył w 2006 w tworzeniu koalicji Lewica i Demokraci celem wspólnego udziału w wyborach samorządowych. W tych wyborach bezskutecznie ubiegał się o stanowisko Prezydenta Warszawy z ramienia nowej koalicji, zajmując trzecie miejsce (przegrywając z Kazimierzem Marcinkiewiczem i Hanną Gronkiewicz-Waltz), zdobywając 22,61% poparcia (159 043 głosów)[5]. 17 listopada poinformował na konferencji prasowej, że nie popiera żadnego z kandydatów. Jednak tydzień później, w przeddzień ciszy wyborczej, zapowiedział oddanie głosu na kandydatkę PO[6].

W tych samych wyborach uzyskał mandat radnego sejmiku mazowieckiego, obejmując w nim funkcję przewodniczącego liczącego cztery osoby klubu radnych Lewicy i Demokratów.

W wyborach parlamentarnych w 2007 ponownie uzyskał mandat poselski, otrzymując w okręgu warszawskim 75 493 głosy. 22 kwietnia 2008 został przewodniczącym Koła Poselskiego SDPL-Nowa Lewica (od września 2009 działającym bez członu „Nowa Lewica” w nazwie). W 2008 zrezygnował także z kierowania Socjaldemokracją Polską, zostając przewodniczącym jej rady politycznej. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 kandydował z listy komitetu Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica, który nie osiągnął progu wyborczego.

W wyborach parlamentarnych w 2011 uzyskał mandat senatora w warszawskim okręgu wyborczym obejmującym dzielnice: Praga-Północ, Praga-Południe, Targówek, Rembertów i Wesoła, zdobywając 104 238 głosów (50,26%)[7]. Jego kandydaturę popierały SLD i Platforma Obywatelska. 20 grudnia 2011 przystąpił do Koła Senatorów Niezależnych. W wyborach w 2015 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, poparły go 124 264 osoby (konkurował jedynie z kandydatem PiS)[8]. Ponownie przystąpił do KSN.

Wyniki wyborcze[edytuj]

Wybory Komitet Wyborczy Organ Okręg Wynik
1991 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm I kadencji nr 19 15 492 (5,99%)T[9]
1993 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm II kadencji nr 32 23 087 (12,54%)T[10]
1997 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm III kadencji nr 32 56 166 (31,98%)T[11]
2001 KKW Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Sejm IV kadencji nr 19 149 233 (20,32%)T[12]
2005 Socjaldemokracja Polska Sejm V kadencji nr 19 40 822 (5,38%)N[13]
2005 KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Marka Borowskiego
Prezydent RP 1 544 642 (10,33%)N[14]
2006 KKW Lewica i Demokraci SLD+SDPL+PD+UP Prezydent m. st. Warszawy 159 043 (22,61%)N[5]
2007 KKW Lewica i Demokraci SLD+SDPL+PD+UP Sejm VI kadencji nr 19 75 493 (6,59%)T[15]
2011 KWW Marka Borowskiego Senat VIII kadencji nr 42 104 238 (50,26%)T[16]
2015 KWW Marka Borowskiego Senat IX kadencji nr 42 124 064 (60,69%)T[17]

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Życie prywatne[edytuj]

Marek Borowski jest żonaty, ma syna Jakuba. Jest kolekcjonerem korkociągów[23].

Przypisy

  1. Jerzy Osiatyński zajmował jedynie stanowisko ministra finansów
  2. Nie będą mieli mnie z głowy. Wywiad z Markiem Borowskim. „Życie Warszawy” (marekborowski.pl), 21 czerwca 2005. [dostęp 29 marca 2011].
  3. Dane osoby z wykazu osób publicznych. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 28 listopada 2013].
  4. Tomczak 2006 ↓, s. 58.
  5. a b Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 17 marca 2016].
  6. Borowski zagłosuje na Gronkiewicz-Waltz. dziennik.pl, 24 listopada 2006. [dostęp 29 marca 2011].
  7. Dz. U. z 2011 r. Nr 218, poz. 1295
  8. Znamy już wszystkich senatorów. tvn24.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-10-26].
  9. M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288
  10. M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 470
  11. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620
  12. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2016-03-17].
  13. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2016-03-17].
  14. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 17 marca 2016].
  15. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2016-03-17].
  16. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2016-03-17].
  17. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2016-03-17].
  18. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 9 grudnia 2014].
  19. Past Recipients of Honorary Honours Awards (ang.). opm.gov.mt. [dostęp 9 grudnia 2014]. s. 2.
  20. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). prezidente.lt. [dostęp 9 grudnia 2014].
  21. Wręczenie odznaczeń: Marcinowi Zaborowskiemu, Markowi Borowskiemu i Danucie Hübner. 10 listopada 2014. [dostęp 12 listopada 2014].
  22. Honorowi Obywatele. pila.pl. [dostęp 10 września 2014].
  23. Człowiek o jednej twarzy – Sylwetka Marka Borowskiego. „Angora” (marekborowski.pl), 7 stycznia 2007. [dostęp 29 marca 2011].

Bibliografia[edytuj]

  • Łukasz Tomczak: Sojusz Lewicy Demokratycznej – od koalicji do partii, od rządu do opozycji. W: Krzysztof Kowalczyk, Jerzy Sielski: Partie i ugrupowania parlamentarne III RP. Toruń: Dom wydawniczy DUET, 2006, s. 58–95. ISBN 83-89706-84-9.
  • Strona sejmowa posła VI kadencji. [dostęp 29 marca 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj]