Józef Kleczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Kleczyński
Józef Kleczyński
Kraj działania Cesarstwo Austrii, Austro-Węgry
Data i miejsce urodzenia 27 października 1841
Ihnatowo na Podolu
Data i miejsce śmierci 21 września 1900
Zakopane, Austro-Węgry
profesor
Specjalność: statystyka historyczna, demografia, metodologia badań statystycznych i teoria statystyki
Alma Mater Uniwersytet w Heidelbergu
Doktorat 1867 – prawo
Uniwersytet w Heidelbergu
Habilitacja 1880 – statystyka
Uniwersytet Lwowski
Profesura 1887
Polska Akademia Umiejętności
Status członek korespondent
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres zatrudn. 1881-1900

Józef Kleczyński (ur. 27 października 1841 w Ihnatowie, Podole, zm. 21 września 1900 w Zakopanem) – polski statystyk, demograf, prawnik, publicysta, i nauczyciel akademicki. Profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek Akademii Umiejętności w Krakowie. Pionier polskiej demografii i statystyki historycznej[1], komisarz rządowy na województwo krakowskie w czasie powstania styczniowego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 27 października 1841 w Ihnatowie na Podolu w rodzinie ziemianina Karola i Marii z domu Majewska. Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie. Uczestniczył manifestacjach patriotycznych w stolicy. Zaangażował się w działalność konspiracyjną. 1 listopada 1860 został aresztowany za wylanie w teatrze cuchnącej cieczy na lożę cesarską (na której miał zasiąść car Aleksander II) oraz za rozklejanie antycarskich ulotek. Ośmiomiesięczną karę więzienia odbywał w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. 30 czerwca 1861 wyszedł na wolność i dokończył naukę w gimnazjum[1]. Następnie podjął studia prawnicze w Szkole Głównej Warszawskiej (1862-1863). Przerwał naukę i wziął udział w powstaniu styczniowym. Studia skończył na uniwersytecie w Heidelbergu, w 1867 broniąc tam doktorat praw. Przyjechał do Galicji i pracował jako publicysta w Krakowie (1869-1875).

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1875 przeniósł się do Lwowa, pracował jako konceptysta w tamtejszym Biurze Statystycznym. W 1880 habilitował się w dziedzinie statystyki na Uniwersytecie Lwowskim i objął kierownictwo Katedry Prawa Administracyjnego i Statystyki (w 1887 zmieniła nazwę na Katedra Prawa Administracyjnego, Państwowego i Statystyki). W 1881 został profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1887 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego, pełnił funkcje dziekana Wydziału Prawa w roku akademickim 1890/1891, rektora (1898/1899), prorektora (1899/1900). Wykładał statystykę, naukę o administracji i prawo państwowe. Od 1884 kierował Miejskim Biurem Statystycznym w Krakowie. W 1893 został powołany na członka korespondenta krakowskiej Akademii Umiejętności (późniejszej PAU), był również członkiem-korespondentem Wiedeńskiej Centralnej Komisji Statystycznej oraz członkiem Międzynarodowego Instytutu Statystycznego.

Jego zainteresowania naukowe obejmowały statystykę historyczną, demografię, metodologię badań statystycznych oraz teorię statystyki. Był pionierem polskich badań w dziedzinie statystyki i demografii historycznej. Współpracował z "Przeglądem Polskim", redagował periodyk "Statystyka miasta Krakowa" (od 1887).

Zmarł 21 września 1900 w Zakopanem. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[1].

Publikacje (wybrane)[edytuj | edytuj kod]

  • Statystyka gospodarstwa gminnego (1878)
  • Życie gminne Galicji (1878)
  • Ueber die Berechnung der Bevoelkerung zwischen der Zahluengs-Perioden (1879)
  • Organizacja statystyki w Austryi (1883)
  • Międzynarodowy Instytut Statystyczny (1885)
  • Spisy ludności w Rzeczypospolitej Polskiej (1892)
  • Pogłówne generalne w Polsce i oparte w niem popisy ludności (1893)
  • Spis ludności diecezji krakowskiej z roku 1787 (1894)

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Brat pianisty Jana Kleczyńskiego (1837-1895). Stryj pisarz Jana Kleczyńskiego (1875-1939).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c X Pawilon - Józef Kleczyński (1841-1900) [dostęp z dnia: 2016-04-03]
  2. Organizacja władz powstańczych w roku 1863 [Spis obejmuje Komitet Centralny oraz naczelników wojennych i cywilnych powiatów z województw: mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, sandomierskiego, krakowskiego, kaliskiego, płockiego, augustowskiego, wileńskiego, kowieńskiego, grodzieńskiego, mińskiego, mohylewskiego, witebskiego, kijowskiego, wołyńskiego, podolskiego oraz z Galicji, Wielkopolski i Prus Zachodnich. AGAD, nr zespołu 245, s. 6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O, Wrocław 1984