Tadeusz Gromnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Gromnicki
Tadeusz Gromnicki
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 26 grudnia 1851
Kopyczyńce
Data i miejsce śmierci 17 grudnia 1939
Kraków
Profesor nauk teologicznych[1]
Specjalność: Prawo kanoniczne
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1879 – filozofia
Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1889 – teologia
Papieski Uniwersytet Gregoriański
Habilitacja 1891 – prawo kanoniczne
Papieski Uniwersytet Gregoriański
Profesura 1891
Dziekan
Wydział Wydział Teologiczny UJ
Okres zatrudn. 1895–1897, 1904–1905, 1907–1908, 1913–1914
Rektor[2]
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres spraw. 1902–1903
Poprzednik Edward Janczewski-Glinka
Następca Edmund Krzymuski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Tadeusz Gromnicki (ur. 26 grudnia 1851 w Kopyczyńcach, zm. 17 grudnia 1939 w Krakowie) – polski naukowiec i duchowny, ksiądz prałat, doktor filozofii, profesor teologii, historyk kościoła i prawa kanonicznego, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1902–1903.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 26 grudnia 1851 w Kopyczyńcach[3] jako syn Antoniego, oficjała w Galicyjskiej Kasie Oszczędności, oraz Tekli z Soleckich. Pochodził ze szlacheckiego rodu Gromnickich z Omelan, pieczętującego się herbem Prawdzic. Kuzyn Stanisława Gromnickiego, proboszcza w Buczaczu. Ukończył gimnazjum we Lwowie i w Brzeżanach. Następnie wstąpił do Seminarium we Lwowie i rozpoczął studia na Wydziale Teologii Uniwersytetu Lwowskiego. Po ukończeniu studiów, został w 1874 wyświęcony na księdza.

Podjął pracę w duszpasterstwie w Kulikowie, a następnie we Lwowie, gdzie przez sześć lat uczył religii w szkole miejskiej oraz studiował filozofię na Uniwersytecie Lwowskim. W 1879 ukończył Wydział Filozofii z tytułem doktora. W 1880 podjął pracę adiunkta Wydziału Teologicznego Uniwersytetu we Lwowie, aby po 4 latach zostać mianowanym profesorem nadzwyczajnym i objąć katedrę Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1889 uzyskał stopień doktora teologii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, a dwa lata później stopień profesora zwyczajnego prawa kanonicznego.

Pięciokrotnie piastował funkcję dziekana Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego; w latach: 1895–1897, 1904–1905, 1907–1908, 1913–1914. W 1902 został obrany rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i tym samym był posłem wiralnym na Sejmie Krajowym.

Był wieloletnim współpracownikiem Akademii Umiejętności. Dodatkowo pełnił funkcję sędziego pro- i synodalnego w kurii diecezji krakowskiej. W 1919 mianowany przez papieża Benedykta XV prałatem domowym papieskim. W 1921 uhonorowany został godnością kanonika w tzw. kanonii uniwersyteckiej w katedrze krakowskiej. W 1923, podczas synodu diecezji krakowskiej, był przewodniczącym komisji prawniczej. W 1927 mianowany został profesorem honorowym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1936 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta. Zmarł 17 grudnia 1939 w Krakowie.

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kw. Ld, grób kapitulny[1].

Jego dorobek naukowy obejmuje liczne publikacje z zakresu prawa i historii[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Lwów miasto, historia i stan jego, Lwów 1879
  • Święci Cyryl i Metody, Kraków 1880
  • Synody prowincjonalne oraz czynności niektórych funkcjonariuszów apostolskich w Polsce do r. 1357 r, Kraków 1885
  • Ormjanie w Polsce: ich historja, prawa i przywileje, Warszawa 1899
  • Szkoła ludowa a Kościół w Austrii i trzy najnowsze wnioski szkólne, Poznań 1889
  • Geschichte der theologischen Facultät an der K.K. Jagellonischen Universität in Krakau, Wien 1893
  • Synody prowincjonalne oraz czynności niektórych funkcyonaryuszów apostolskich w Polsce, Kraków 1908
  • Świętopietrze w Polsce, Drukarnia A. Koziańskiego, Kraków 1908[4]
  • Forma zawierania zaręczyn i małżeństw : według dekretu „Ne Temere” z dnia 2 sierpnia 1907 roku z uwzględnieniem prawa austryackiego, niemieckiego i rosyjskiech, Kraków, Warszawa 1910[5]
  • Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego o małżeństwie w zestawieniu z dotychczasowym prawem w: Polonia Sacra T. 2, Kraków 1918[6]

Referaty[edytuj | edytuj kod]

  • Referat o małżeństwach mieszanych (wygłoszony na synodzie diecezji krakowskiej w 1923 r., ogłoszony drukiem w aktach synodu)
  • Teorya o początku prawa kościelnego: odczyt inauguracyjny w Uniwersytecie Jagiellońskim wygłoszony dnia 11 października 1902 r., Kraków 1902
  • Do młodzieży: przemowa wygłoszona przy imatrykulacyi uczniów Uniw. Jagiell., Kraków 1902

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Lista Pamięci. Tadeusz Gromnicki. uj.edu.pl. [dostęp 2015-07-31].
  2. Poczet Rektorów UJ (pol.). uj.edu.pl. [dostęp 2015-07-31].
  3. Kazimierz Figlewicz, Kronika Katedry na Wawelu 1934-1982, Jacek Urban (oprac.), Ewelina Zych (oprac.), Kraków: Wyd. Archiwum i Biblioteka Krakowskiej Kapituły Katedralnej, 2014, s. 94, ISBN 978-83-61793-16-8, OCLC 951398662.
  4. Świętopietrze w Polsce (pol.). kpbc.umk.pl. [dostęp 2015-08-05].
  5. Forma zawierania zaręczyn i małżeństw : według dekretu „Ne Temere” z dnia 2 sierpnia 1907 roku z uwzględnieniem prawa austryackiego, niemieckiego i rosyjskiech. rcin.org.pl. [dostęp 2015-08-05].
  6. Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego o małżeństwie w zestawieniu z dotychczasowym prawem w: Polonia Sacra T. 2, Kraków 1918. rcin.org.pl. [dostęp 2018-06-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ks. Jan Krzemieniecki: Gromnicki Tadeusz (1851–1939). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VIII. Wrocław – Kraków – Warszawa : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1959–1960, s. 633–634.
  • Seweryn Uruski: Gromniccy h. Prawdzic. [W:] Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T. 5. Warszawa, 1904.