Mikołaj z Gorzkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołaj z Gorzkowa
Herb Mikołaj z Gorzkowa
Data śmierci 1414
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia styczeń 1408
Sakra biskupia brak danych

Mikołaj z Gorzkowa herbu Gierałt (zm. 1414) – biskup wileński, od 1402 był trzecim w historii rektorem uniwersytetu w Krakowie, oficjał biskupa krakowskiego od ok. 1396, kustosz sandomierski, kanonik krakowski, dziekan Kościoła św. Floriana w Krakowie, filozof i prawnik.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z Gorzkowa koło Kazimierzy Wielkiej. Studiował w Pradze, gdzie w 1370 został bakałarzem na Wydziale Sztuk Wyzwolonych, następnie magistrem. W 1374 zapisał się na wydział prawny uniwersytetu praskiego i przed 1382 został tam bakałarzem. Między 1385 a 1387 uzyskał doktorat prawa kanonicznego[1].

Był sygnatariuszem aktu Unii horodelskiej 1413 roku[2].

Był jedną z czołowych postaci początków Uniwersytetu Krakowskiego. Uczestniczył w pierwszych próbach utworzenia uniwersytetu w Krakowie (1390-1392), a po jego odnowieniu (1400) powierzono mu katedrę prawa kanonicznego i urząd pierwszego dziekana Wydziału prawa odnowionego uniwersytetu[3]. 16 października 1401 został wybrany trzecim w historii rektorem Uniwersytetu. Jego zasługi dla uczelni były znaczące i nazywano go "ojcem uniwersytetu"[1]. Pozyskał dlań wiele przywilejów i pozostawił po sobie jego bibliotece cenne rękopisy (m.in. komentarze Mikołaja z Oresme, Jana Buridana, Alberta z Saksonii i Rudolfa z Erfurtu)[1].

W 1407 został biskupem wileńskim. Za czasów jego biskupstwa w książę Witold ufundował szereg nowych parafii i szkół parafialnych, poczynił nadania na rzecz biskupstwa i katedry wileńskiej. W latach 1407-1414 zreformował szkolnictwo litewskie[1].

8 czerwca 2008 r., w ramach uroczystych obchodów 250 lecia kościoła Św. Małgorzaty w Gorzkowie, w obecności władz Uniwersytetu Jagiellońskiego, wewnątrz świątyni nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Mikołajowi z Gorzkowa.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • In philosophiam universam commentaris - dzieło nawiązujące do filozofii Williama Ockhama, zaginione[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Pawlikowski 2011 ↓.
  2. Statuta, Prawa Y Constitucie Koronne Łacinskie Y Polskie z Statutow Łaskiego Y Herborta Y Z Constituciy Koronnych Zebrane, Kraków 1600, s. 749.
  3. Jerzy Stelmach, Wacław Uruszczak, Złota księga Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2000.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gorzkowski Mikołaj, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1959–1960, 336-337).
  • Tomasz Pawlikowski, Mikołaj z Gorzkowa, [w:] Andrzej Maryniarczyk (red.), Encyklopedia filozofii polskiej, t. 2, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2011, s. 156.